Yazar: Burhan

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, 17 yıl sonra ilk defa resmi ziyaret için Özbekistan’da

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, 17 yıl aradan sonra resmi ziyaret için geldiği Taşkent’te Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile görüştü.

Mirziyoyev ve Rahman, başkent Taşkent’teki Göksaray Cumhurbaşkanlığı Karargahı’nda bir araya geldi. İki lider, daha sonra heyetler arası görüşmelere başkanlık etti.

İki ülke arasındaki tartışmalı sınır meseleleri, su kaynaklarının ortak kullanımı, güvenlik ve diğer alanlardaki iş birliği konuları ile Afganistan’daki durumun ele alındığı görüşmelerin ardından liderler, “Ortak Bildiri ve Stratejik Ortaklık” anlaşmasına imza attı.

Özbekistan-Tacikistan arasında ayrıca askeri-teknik, sanayi, sınır kapıları, jeoloji, tarım, eğitim ve kültür alanlarındaki iş birliğini öngören 20’den fazla anlaşma imzalandı.

Mirziyoyev, imza töreninin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, bin yıllara dayanan ortak tarih, kültürel değerler ve gelenek-göreneklerin iki halkı birbirine bağladığını kaydederek “Geçmişte iyi-kötü günler, olumsuz dönemler oldu. Ancak 2018 yılı bizim ortak tarihimizde tarihi bir yıl oldu. Bizler, her şeye rağmen, uzun müzakerelerin ardından 1,5 yıl içerisinde en hassas meselelerde bile uzlaşma sağlamayı başardık, bunu kimse beklemiyordu. Bu, tarih sayfalarında altın harflerle yazılacaktır.” dedi.

Son dönemde iki ülke arasındaki 16 sınır kapısının yeniden açıldığını, bunu iki ülke halkının sevinç gözyaşlarıyla karşıladığını ifade eden Mirziyoyev, iki ülke liderlerinin siyasi kararlılığının çok kısa bir zamanda tüm alanlardaki ikili ilişkilerin geliştirilmesine büyük ivme kazandırdığını vurguladı.

Mirziyoyev, “Artık iki ülke arasında çözülmeyen herhangi bir mesele kalmadı. Tarihte, 20 yıl boyunca biriken çok büyük sorunları olup da bunları 1,5 yıl gibi kısa bir zamanda çözebilen başka bir ülke var mı?” diye konuştu.

Son dönemde yüzde 30 artan ikili ticaret hacmini yakın gelecekte 1 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini belirten Mirziyoyev, bu görüşmelerde Tacikistan’a Özbek doğalgazının, Özbekistan’a da Tacik elektriğinin sevkiyatının artırılması, bölgedeki su ve enerji kaynaklarının ortak kullanımı konularında anlaştıklarını aktardı.

Mirziyoyev, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olan bu görüşmelerin ardından 27 anlaşmanın imzalandığını söyledi.

Konuk Cumhurbaşkanı Rahman da görüşmelerde iki ülkenin ulaşım ve taşımacılık alanındaki potansiyelinin tam olarak kullanılması ayrıca bölgedeki su ve enerji kaynaklarının ortak ve rasyonel kullanımı meselesinde uzlaşma sağladıklarını dile getirerek iki ülkenin Tacikistan’daki Zarafşan Irmağı’nda 300 megavat kapasiteli iki hidroelektrik santralin kurulması ve Tacikistan’daki Sarez Gölü sularının kullanımı konularında mutabık kaldıklarını belirtti.

Rahman, “Bölgedeki su ve enerji kaynaklarının ortak kullanımı konusunda mutabık kaldık. Bizler, komşularımızı hiçbir zaman susuz bırakmadık ve bundan sonra da susuz bırakmayacağız.” dedi.

İmamali Rahman ayrıca gördüğü samimi karşılama ve misafirperverlik için Özbekistan halkı ve yönetimine teşekkür etti. Basın toplantısının ardından Rahman, ünlü Özbek şairi Alişir Nevai’nin Tacikçeye çevrilen kitabını Mirziyoyev’e hediye etti.

Rahman ve Mirziyoyev, daha sonra Özbek-Tacik İş Forumu’na katıldı, Tacikistan Ürünleri Fuarı’nı ziyaret etti.

Dünya Bülteni

17.08.2018

Özbekistan’da kızlara özel sağlık merkezleri ülkenin bütün şehirlerinde faaliyete geçti

Özbekistan Sağlık Bakanlığı basın servisi Bakan yardımcısı Elmir Basithanova’ya atıfta bulunarak ülkedeki bölgesel çok profilli çocuk hastanelerinde kızlar için sağlık merkezlerini açıldığını bildirdi.

Basithanova yaptığı açıklamada, “İlk amacımız 18 yaş altı 5 milyondan fazla kızın sağlık durumunu taramak. Gelecekte bu merkezlere duyulan ihtiyaca dayanarak, onların faaliyet alanlarını genişletmek öngörülüyor ”dedi.

Sağlık Bakanlığı basın servisinde yer alan habere göre, kız sağlık merkezlerinin faaliyetleri çocuk ve ergenlik yaşındaki kızlara pediatrik jinekoloji hizmet yanında yüksek teknolojilere dayalı eğitim, bilim ve lojistik tıbbi bakım merkezlerini oluşturmak.

Dünya Bülteni

17.08.2018

Türkiye’nin Astana Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri Galip Akın, “Kazakistan Müslümanları Dini İdaresince seçilen 30 Kazak din görevlisi, 01 Ekim-30 Kasım tarihleri arasında, Ankara’daki Rıfat Börekçi Eğitim Merkezinde 2 aylık hizmet içi eğitim alacak” dedi

Türkiye’nin Astana Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri Galip Akın, 30 Kazakistanlı din görevlisinin, 1 Ekim-30 Kasım tarihleri arasında, Ankara’daki Rıfat Börekçi Eğitim Merkezinde 2 aylık hizmet içi eğitim alacaklarını bildirdi.

Akın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kazakistan Müslümanları Dini İdaresi ile sıkı işbirliği halinde çalıştıklarını belirterek, Kazakistan’ın Çimkent, Almatı, Aktau, Kostanay, Öskemen ve diğer bölgelerinde 17 Türk din görevlisinin uzun süredir camilerde Kur’an kursu verdiğini kaydetti.

Kazakistan’a her yıl Ramazan ayında din görevlilerini getirdiklerini söyleyen Akın, bugüne kadar gelen görevli sayısının 168 kişi olduğunu dile getirdi.

Akın, dini yüksek öğrenim alanında uzmanlık isteyen Kazak öğrencilerin, Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yüksek İhtisas Eğitim Merkezlerinde 2 yıllık eğitim gördüğünü aktardı.

Hazırlık ve temel İslam bilimleri alanında Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam, İslam Düşüncesi ve Kur’an-ı Kerim derslerinin verildiğini kaydeden Akın, bugüne kadar söz konusu merkezlerle 101 Kazak din görevlisinin eğitim aldığını belirtti.

Akın, “Kazakistan Müslümanları Dini İdaresince seçilen 30 Kazak din görevlisi, 01 Ekim-30 Kasım tarihleri arasında Ankara’daki Rıfat Börekçi Eğitim Merkezinde 2 aylık hizmet içi eğitim alacak.” dedi.

Bugüne kadar hizmet içi eğitim alan öğrenci sayısının 244’e ulaştığını ifade eden Akın, “Din alanındaki eğitim faaliyetleri, Türkiye ile Kazakistan arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını sağlamlaştıran bir köprüdür.” diye konuştu.

Akın, Kazakistanlı din görevlilerinin, Türkiye’de aldıkları eğitimden çok memnun olduklarını dile getirdi.

– Kazakça yayın desteği

Kazakistan’a din alanında Kazakça yayın desteği verdiklerine dikkati çeken Akın, “Kazakistan’ın talebi üzerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı yayınlarından 30 kitap Kazakçaya tercüme edildi ve 104 binden fazla basılarak Kazakistan Müslümanları Dini İdaresine teslim edildi.” ifadesini kullandı.

Akın, bu yıl Diyanet Vakfı tarafından bastırılan Kazakça Kur’an meallerinin, Kazakistan’ın çeşitli bölgelerinde dağıtıldığını belirterek,  “Kur’an meallerini gözyaşlarıyla kabul eden kadın, erkek, yaşlı ve genç Kazaklar bizi duygulandırdı.” dedi.

Dünya Bülteni

17.08.2018

Tacikistan’daki nakit paranın yüzde 80’inin nüfusun elinde olduğu açıklandı

Tacikistan‘daki toplam para arzının yüzde 20’si bankalar ve finans kurumlarında tutuluyorken, kalan yüzde 80’ininin halkın eski usule göre yastık altında tutmayı tercih ettiği açıkalndı
finansal sisteminin dışında olduğunu belirtiyor.

Dünya Bankası tarafından açıklanan raporda, “Tacikistan’da vatandaşlar ekonomik kriz dönemlerinde, paralarını bankalara yatırmak yerine ellerinde tutmayı tercih ederler. Bu da onların kamu mali kurumlarına güveninin düşük olduğunu gösteriyor”, denildi.

Tacikistan ekonomisinin özelliği bu alanın göçmen işçilerin yurt dışından gönderdiği dövizlere çok bağlı olmasıdır. Dünya devletleri arasında ekonomisi böyle bir özelliğe sahip olanları az rastlanır. Dünya Bankası ekonomistleri, Tacik bankacılık sisteminde nüfusun düşük sayıdaki mevduatına şaşırdıklarını ifade ettiler.

Dünya Bülteni 

16.08.2018

Özbekistan Kırgızistan üzerinden Çin’e uzanan demiryolları elektrifikasyonunu başlattı

Özbekistan Demiryolları devlet şirketi Kırgızistan üzerinden Çin’e uzanan demiryolları elektrifikasyonunu başlattığını duyurdu. Aynı şirket Özbekistan’ın doğusunu Kırgızistan ve Çin ile birleştiren Pap-Namangan-Andijan’ın kısmının elektrifikasyonu planlandığını bildirmişti.

Önümüzdeki yıllarda Çin-Orta Asya-Avrupa’yı birbirine bağlayan, uluslararası transit demiryolu koridoru da elektrik hatları ile temin edilecek

Özbekiston Temir Yullari şirketi proje için çekiş trafoları, sinyalizasyon ve SCADA iletişim sistemlerinin yapımı için ilk satın alma ihalelerini açıkladı. Asya Kalkınma Bankası tarafından finanse edilecek proje kredi teklifleri 21 Eylül’e kadar kabul edilecek. Temmuz ayında, bu demir yol hattını elektrik ile temin edecek Chukursai santralının modernizasyonu için bir proje açıklanmıştı. Bu projenin maliyeti yaklaşık 20 milyon dolar olacak.

Dünya Bülteni 

16.08.2018

Çin’in Ningşia Hui Özerk Bölgesi’nde ,geçen yıl restore edilerek yeniden ibadete açılan 600 yıllık Veycou Ulu Camii için yıkım kararı, Müslüman nüfusun protestolarının ardından askıya alındı.

Çin‘in Ningşia Hui Özerk Bölgesi‘nde bir caminin yıkımı, Müslüman nüfusun protestolarının ardından durduruldu.

600 yıllık cami

Channel News Asia televizyonunun haberine göre, Veycou yerel hükümeti Çin Kültür Devrimi sırasında yıkılan ve geçen yıl restore edilerek yeniden ibadete açılan 600 yıllık Veycou Ulu Camii için yıkım kararını askıya aldı.

Ningşia eyaletinde bugüne kadar yapılan en büyük gösteri

Özerk bölgede nüfusun çoğunluğunu oluşturan etnik Çinli Hui Müslümanlar dün cami çevresinde toplanarak yıkım kararını protesto etmişti.

Ningşia eyaletinde bugüne kadar yapılan en büyük gösteri olduğu ifade edilen gösterinin ardından polis cami çevresinde yoğun güvenlik önlemleri almıştı.

Veycou yerel hükümetinin aldığı yıkım kararının, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ülkedeki dinlerin Çin kültürüyle uyumlu hale getirilmesi çağrısına cevap olarak alındığı tahmin ediliyor.

Çin’de 23 milyon Müslüman var

Çin’de halen yaklaşık 23 milyon Müslüman yaşıyor. Ülkedeki 56 etnik gruptan 10’u İslam dinine mensup topluluklar. Hui (Çinli Müslümanlar) ile Uygur, Kırgız, Kazak, Tacik, Tatar, Özbek, Salar, Baoan ve Dongşiang etnik azınlıkları, yoğun olarak ülkenin kuzey ve kuzeybatısında yaşıyor.

Huiler ile Uygurların, Ningşia Hui Özerk ve Doğu Türkistan adlı iki otonom bölgesi bulunuyor. Ayrıca bazı eyaletlerde Müslümanlara ait küçük otonom idareler de yer alıyor.

Taliban’ın Siyasi Bürosu’ndan bir ekip Afganistan’da barış sürecini ve ülkede yaşanan son gelişmeleri değerlendirmek üzere Özbekistan’a gitti

Katar’ın Doha şehrinde bulunan Taliban‘ın Siyasi Bürosu’ndan bir heyet 7 – 10 Ağustos 2018 arasında, Afganistan‘da barış süreci ile görüşmelerde bulunmak üzere Özbekistan‘a gittiği açıklandı. Heyete Sher Muhammad Abbas Stanikzay’ın  başkanlık ettiği bildirildi.

Taliban’ın Özbekistan ziyaretini, Dışişleri Bakanlığı basın birimi duyurdu.

Bakanlığın yaptığı açıklamaya göre Taliban heyeti, Dışişleri Bakanlığı vekilleri tarafından kabul edildi. Görüşmede, taraflar Afganistan’daki barış sürecinin beklentileri hakkında görüş alışverişinde bulundular.

Toplantının içeriği hakkında ayrıntılı bilgi verilmedi.

18 Temmuz tarihinde Özbekistan Dışişleri Bakanlığı’nda biraraya gelen Cumhurbaşkanı Afganistan Özel Temsilcisi İsmatulla Irgashev ve ABD Büyükelçisi Pamela Leora Spratlen Afganistan sorunları hakkında görüş alışverişinde bulunmuştu.

Dışişleri Bakanlığı basın servisinden yapılan açıklamaya göre, taraflar 27 Mart 2018’de Afganistan sorunları hakkında uluslararası Taşkent konferansında kabul edilen Deklarasyonunun uygulanması bağlamında Özbekistan ve ABD arasındaki işbirliğinin pratik yönlerini tartışmıştı.

Sovyetler Birliği’nin ve Taliban yönetiminin ardından ülkeye askeri güç olarak uzun yıllardır konuşlu bulunan ABD, Çin’e yaklaşan Afganistan’da barış masası için uzun zamandır uluslararası medyadan çağrıda bulunuyordu.

ABD kontrolündeki Afgan hükümeti ile barış masasına oturmak için ülkeden ABD askerlerinin gitmesini baş şart olarak öne süren Taliban’ın şahin kanadı bu şartlarından vazgeçmezken bazı yan kolları haşhaş ticareti ve anlaşma konusunda ortak bir paydada buluşmak için bir süredir komşu ülke Özbekistan’a gidiyor.

Dünya Bülteni

Tacikistan Cumhurbaşkanı Rahman, Azerbaycan’ın ülkesinin dış politika stratejisinde önemli yer tuttuğunu, iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da gelişmesini istediklerini söyledi.

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, resmi temaslarda bulunmak üzere geldiği Azerbaycan‘da, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüştü.

Aliyev, Rahman’ı resmi törenle karşıladı. Azerbaycan ve Tacikistan milli marşlarının okunduğu tören sonrasında Aliyev ve Rahman, ikili ve heyetlerarası görüşmelerde bulundu. Görüşmeler sonrasında Aliyev ile Rahman, Azerbaycan ve Tacikistan arasında iş birliğine yönelik ortak protokolü imzaladı.

Daha sonra 2 ülke arasında yatırım, televizyon yayıncılığı, sınır koruma muhafızlarının eğitimi, veterinerlik, öğrenci değişimi, ekonomi, sanayi ve yeni teknolojiler alanlarında iş birliği anlaşmalarına imza atıldı. İmza töreninin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Aliyev, bugün imzalanan anlaşmalarla iki ülke arasındaki ticaret hacminin artacağını, birçok alanda iş birliklerinin daha aktif hale geleceğini söyledi.

Tacik mevkidaşını Azerbaycan’dan geçen yeni transit yollar konusunda bilgilendirdiğini belirten Aliyev, “Bakü-Tiflis-Kars demiryolu ve Alat Limanı yük taşımacılığı için yeni olanaklar oluşturdu. Tacikistan yüklerinin de artacağını ümit ediyoruz ve bu konuda mutabakat elde edildi.” dedi. Tacikistan Cumhurbaşkanı Rahman, Azerbaycan’ın ülkesinin dış politika stratejisinde önemli yer tuttuğunu, iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da gelişmesini istediklerini söyledi.

İlişkilerin geliştirilmesi için mevcut olanaklardan daha fazla istifade edilmesinin önemine vurgu yapan Rahman, “Ticaret hacminin artırılması ve ekonominin çeşitli alanlarında iş birliklerinin genişletilmesi üzerinde durduk. İmzaladığımız anlaşmalar sanayi, enerji, ulaştırma, tarım ve diğer sektörlerde uzun süreli iş birliğimizin gelişimine ivme kazandıracak.” şeklinde konuştu.

Dağlık Karabağ sorununa da değinen Rahman, sorunun uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde ve barış yoluyla çözülmesinden yana olduklarını kaydetti.

Dünya Bülteni 

10.08.2018

Kazakistan’da çoğunluğu Rusya menşeili olan yaklaşık 90 yabancı televizyon kanalı resmi evrak yetersizliği gerekçesiyle askıya alındı

Astana hükümeti, yeni Radyo Televizyon yasasına göre resmi evrak eksikliği gerekçesiyle ülkede yayın yapan yaklaşık 90 yabancı televizyon kanalı yayınlarının askıya alınacağını açıkladı.

8 Ağustos tarihinde “Bilgi ve İletişim” Bakanlığının resmi web sitesinde yapılan açıklamada “NTV + 3D”, , “Russia Today”, “Radost Moya Denizcilik Kanal”, MusicBox, RU.TV, Fashion TV, “Dozhd”, “TNT Komedi” kanallarının içinde bulunduğu 88 yabancı televizyonların yayınlarının durdurulacağı duyuruldu.

Resmi haberde,  bu kanalların 9 Ocak’ta yürürlüğe giren “Radyo ve Televizyon” yeni yasasına göre, altı ay içinde bağımsız bir şirket olarak tescillerini yapması ve ofislerini açmaları gerekirdi, ancak, bu koşul karşılanmadı, denildi
Şu anda Kazakistan’da 307 TV uluslararası ve radyo kanalları hizmet veriyor. Onlardan 219 tanesinin Kazakistan’da temsilcilikleri var.
Dünya Bülteni 

10.08.2018

Çin’in dünyaya açılma girişimi olarak başlayan Bir Kuşak Bir Yol projesi ile gündeme gelen İpek Yolu’nun yeniden canlanması öngörüsü Orta Asya devletleri arasında İpek yolu Vizesi uygulaması için de beklentileri arttırdı