Bismillahir Rahmanir Rahim
Essalamu alaykum ve Rahmatullah!
“Türkistan-Der” olarak İslam Ümmetinin Ramazan ayının hayırlı olmasını dileriz.
Allah (cc) tutacağımız oruçlarımızı kabul buyursun, günahlarımızı mağfiret etsin, tövbelerimizi kabul etsin. İslam ümmetindeki zulüm ve göz yaşları en kısa sürede sona ersin, inşa Allah!
“Türkistan-Der” Yönetim Kurulu
18.06.2015
Devami
Türkmenistan’ın hayat standartları ve kalitesi açısından İngiltere’yi de geçerek dünyada ilk 20 ülke arasına girdiği bildirildi.
Numbeo.com sayfası tarafından yapılan ankette İsviçre, Almanya ve İsveç hayat standardı en yüksek olan ülkeler olarak belirlendi. Listede bu ülkeleri ABD, Finlandiya, Danimarka, Avusturya, Avustralya, Kanada ve Yeni Zelanda takip ediyor.
Türkmenistan ise ankette 15’inci sırayı aldı ve 16’ncı olan İngiltere’yi geçmiş oldu. Sıralamada Kazakistan toplam 86 ülkeden 63’üncü oldu. Kalan Orta Asya ülkeleri ise listeye giremedi. Eski Sovyet Cumhuriyetlerinden Rusya 72, Ukrayna 75’inci sırada yer aldı. Türkiye ise 50’nci sırada yer alabildi.
Ülkelerdeki hayat kalitesi sıralamasının güvenlik, sağlık, perakende fiyatlar, tüketici gücü, ulaşım durumu, hava kirliliği ve gayrimenkul fiyatları gibi faktörler dikkate alınarak hazırlandığı belirtildi.
Hayat kalitesi olumsuz olarak değerlendirilen ülkeler listesinde Kamboçya, Bangladeş, Mısır, Vietnam, Moğolistan, Küba ve Venezuela bulunuyor.
Dünya Bülteni
Tacikistan İslam Uyanış Partisi (TİUP) yönetimi, ülkenin Cumhurbaşkanı İmamali Rahman’a bir mektup göndererek parti etrafında oluşan olumsuz duruma müdahale etmesini istedi.
Söz konusu mektup TİUP internet sayfasında yayınlandı. Cumhurbaşkanına mektup gönderme kararının parti Siyasi Konseyinin Pazartesi yaptığı toplantıda alındığı bildirildi.
Mektupta, “Partimize ve üyelerimize karşı baskılar 2012 yılından bu yana devam etmektedir. Ancak 2015 yılında yapılan meclis seçimlerinden sonra bu baskılar sistematik ve kötü amaçlı bir şekil aldı” denildi. Partiye karşı baskılar ve hukuk dışı eylemlerin çok açık olduğu belirtilen mektupta bunların vatandaşlar, mahalli ve yabancı uzmanların gözünden gizli kalmadığı ifade edildi.
Devlet yetkililerinin hukuka saygısı olmadığı belirtilen mektupta 18 yıl önce iç savaşın sona erdiği, hükümet ve muhaliflerin barış ve uyum konularında anlaşmaya vardıkları, bu da ülkede “istikrarı güçlendirdiği, insanlar arasında kardeşlik ve karşılıklı anlayış geri getirdiği, siyasi ve ekonomik gelişmelere yol açtığı vurgulandı.
TİUP yöneticileri partinin millete verdiği sözü her zaman tuttuğunu ve bunu zor zamanlarda gösterdiğini de anımsattı. Mektupta şu ifadeler kullanıldı:
“Hukuk ayaklar astına alınarak ve tüm insani, ahlaki değerler hiçe sayılarak yapılan iftira, baskı ve tehditler sabır sınırlarını zorluyor. Hiç şüphe yok ki, bütün bu olumsuz durumun sorumluluğu size ve hükümetinize ait olacaktır. Dolaysıyla alınacak kararlar milletimizin çıkarlarına ve milli değerlerimize dayalı olmalıdır.
Dünya Bülteni
Özbekistan’da memur maaşlarının birkaç aydır ödenmediği bildirildi.
“Ozodlik” radyosunun haberine göre Özbekistan’daki kamu çalışanlarının maaşları aylardır ödenmiyor. Memurlara birkaç ayda bir cüzi ödeme yapıldığı belirtiliyor.
Radyoya mektup yollayan Jizzak ve Almalık şehrindeki iki kurumun çalışanları iki aydır maaş alamadıklarını bildirdi. Aynı zamanda Fergana ilinin Bağdat ilçesi okulları öğretmenleri de maaşların ödenmemesinden şikâyet etti.
Maaşların ödenmemesi ya da gecikmeli ödenmesi devlet bankası şubelerinde ortaya çıkan nakit sıkıntısı ile açıklanıyor.
Almalık ilçesindeki “Ammofos-maksam” adlı kurumda maaşların ödenmemesi ile ilgili radyoya 15 Haziran’da gelen mektuba 15 işçi imza atmış. Mektuba imza atanlar Nisan ayından beri maaş alamadıklarını bildirdi. Bu işyeri çalışanları Mart ayında da maaş alamadıklarını radyoya bildirmişlerdi.
Yüzde 51 hissesi hükümetin yüzde 49 İspanyol yatırımcılara ait olan bu şirketin adını açıklamadan radyoya konuşan yetkiliye göre çalışanlara ödenmesi gereken maaş miktarı 3 milyar Özbek Somundan fazla.
15 Haziran’da yine Ozodlik radyosuna şikayet mektubu gönderen Jizzak şehrindeki “Avantage Plus” Özbek-Çin ortak şirketi çalışanları birkaç aydır maaş alamadıklarını bildirdi.
İnşaat malzemeleri üreten şirketin yetkilileri 200 işçiye Nisan ayı için maaş ödenmediğini kabul etti.
Geçen ay Ozodlik radyosuna sızdırılan Özbekistan Merkez Bankası Başkanının Başbakan Shavkat Mirziyayev’e uyarı mahiyetindeki mektubunda ülke ekonomisinde yaşanana sıkıntılardan dolayı bankaların maaş ve diğer sosyal ödemeler için nakit sıkıntısı yaşadığı bildirilmişti.
Dünya Bülteni
Çin işgali altında bulunan Doğu Türkistan’da ramazan ayı öncesi Müslüman Uygurlara yönelik baskılar yeniden gündeme geldi.
Çin işgal yönetimi, yayınladığı bildiride öğrencilerin ve memurların oruç tutmasını yasaklarken Uygurlara ait lokantalara da oruç saatlerinde açık olma zorunluluğu getirdi. Uygur Türkleri, baskılara tepki gösterirken Çin yönetimi, genelgenin yasak kapsamında değerlendirmemesi gerektiğini öne sürüyor.
Dünya Uygur Kongresi yöneticilerinden Dilşat Raşit Ramazan ayında Çin’in baskılarının özellikle arttığını söyledi.
İşgal yönetimi, 18 yaşından küçüklerin ibadet etmelerinin ‘reşit olmayanların dini etki altında kalmaması için’ yasaklandığını savunurken memurların, öğrencilerin ve öğretmenlerin ise eğitim ve iş verimi için oruç tutmaması gerektiğini öne sürdü.
Doğu Türkistan’ın Çin Komünist Partisi temsilcisi Zhang Chunxian ise yayınlanan bildirinin istikrar için önemli olduğunu savunarak terörist ve radikal diye nitelendirdiği grupların bunu istismar ettiğini öne sürdü.
Pekin yönetimi ise sürgündeki Uygur aktivistlerin ramazan ayı ile ilgili uygulamaları istismar ettiğini ve batılı ülkelerin tepki göstermesi için abarttığını iddia etti.
Dünya Bülteni
15.06.2015
“Kazakistan vatandaşlarının % 70 kendini “Kazakistanlı” olarak tanımlıyor”. Konu ile ilgili raporu Siyasal Bilgiler uzmanı ,Kazakistan Cumhurbaşkanlığı Kamu Yönetimi Akademisi öğretim üyesi Prof.Dr. Janıljan Yunusov Merkez İletişim ofisinde yaptığı bir basın toplantısında açıkladı.
Bilindiği gibi Kazakistan’da uygulanmakta “Milletin Planı – 100 somut adım” programın amacı “Gelecek için birleşik millet”in oluşturulmasıdır. Böyle birleşik millet oluşturmasın esası ise “Ebedi Millet” adı verilen ulusal bir ideolojidir.
“Ülkemizde yapılan birçok sosyal araştırmalar, örneğin iktidardaki “Nur Otan” partisinin Kamu Politikaları Enstitüsü araştırması halk arasında Kazakistan kimliğinin üstün olduğunu gösteriyor. Anketlere katılanların çoğunluğu kendilerini Kazakistanlı olarak tanımlıyor. “Siz öncelikle kendinizi kim olarak tanımlıyorsunuz” sorusuna halkın % 70’i “Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı” olarak cevap verdi, dedi Janıljan Yunusov basın toplantısında.
Ona göre bu vatandaşlık ilkesine dayanan Kazakistan kimliğinin oluşum sürecinin iyi bir netice verdiğini göstermektedir:
“Bu süreç modern, profesyonel ve özerk idari birimini beğenen devlet yönetimi kontrolünde istikrar ve sosyal uyumun sağlanması, hukukun üstünlüğü ve mülkiyet haklarının korunması, orta sınıfın oluşumunu hızlandırılması ile doğal olarak devam edecektir”.
“Turkistan-Der” Haber merkezi
Devami
Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi ülkeler arasında Rusya’ya en çok öğrenci gönderen ülke Özbekistan oldu. 2014 yılında 305 Özbek öğrenci Rusya’ya üniversite okumak üzere gitti.
Uzdaily Haber Ajansı’nda yer alan habere göre Rusya’nın Taşkent Büyükelçisi Vladimir Tyurdenev, Rusya’da okuyan BDT ülkeleri vatandaşları ile ilgili rakamları açıkladı. Rusya’nın her yıl uluslararası öğrenciler için bir kota uyguladığını belirten Rus diplomat, en çok öğrencinin Özbekistan’dan olduğunu söyledi.
Rus büyükelçinin konuyla ilgili açıklamaları şöyle:
“Rusya yüksek öğretim kurumlarında öğrenci sayılarına göre Özbek talebeler BDT ülkeleri arasında ilk sırada yer alıyor. Örneğin, 2014 yılında Özbekistan’daki okul ve kolejlerden mezun olan 1080 öğrenci Rusya üniversitelerinde eğitim alma hakkı kazandı. Bunlardan 305 talebe söz konusu kota hakkını kullandı”.
Dünya Bülteni
Avrupa Birliği (AB)’nin Orta Asya ülkelerindeki insan hakları ihlalleri ile ilgili sorunlarla ilgili kararlar ve konuyla ilgili tedbirler alacağı bildirildi.
AB dışişleri bakanlarının 22 Haziran’da Lüksemburg’da yapacağı toplantıda Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan ile ilişkilerin ana hatlarını belirleyen bir belgeyi kabul etmesi bekleniyor.
“Avrupa Birliğinin Orta Asya Stratejisi” adlı bu belge taslağında AB, Orta Asya’da insan hakları, özellikle barışçıl toplantılar yapmak, STK oluşturmak, ifade ve din özgürlüğü, kadın, çocuk ve azınlık hakları alanlarında somut adımların atılması öngörülüyor.
Bunun yanı sıra AB bu ülkelerdeki işkence sorununu ortadan kaldırmak için ciddi girişimlerde bulunacak.
ABD ve AB, insan haklarının sistematik ihlaline rağmen kaynaklar açısından zengin ve stratejik öneme sahip Orta Asya ülkeleri ile yakın bağları korumaya devam ediyor.
Bölgedeki ülkelerden bazılarının 25 yıldır bir kişinin otoriter yönetimi altında yönetildiği biliniyor. AB taslak belgesine göre Orta Asya’nın beş ülkesi ile insan hakları konularının görüşmeleri sivil toplum örgütlerinin katılımı ile yapılmalı.
AB Orta Asya ülkeleri ile her yıl diplomatik düzeyde yapılan toplantılarda insan hakları konusunun reforme edilmesini görüşüyor. Ancak gözlemciler bu girişimlerin bugüne kadar ciddi etki oluşturmadığını ifade ediyor.
Dünya Bülteni
14.06.2015
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Ban Ki Mun 12 iyunda Toshkentda prezident Islom Karimov bilan uchrashib, O‘zbekiston hukumatini paxta dalalarida majburiy mehnatdan foydalanishini to‘xtatishga va mahbuslarga nisbatan munosabatni yaxshilashga chaqirdi.
“Prezident Karimov qonun ustivorligi muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi. Lekin kitobdagi qonunlar odamlarning real hayotini yaxshilashga xizmat qilishi kerak”, deb bildirdi Ban Ki Mun prezident Karimov bilan uchrashganidan so‘ng jurnalistlarga bergan suhbatida.
“O‘zbekiston paxta sektorida bolalar mehnatidan foydalanishga barham berish yuzasidan sezilarli siljishlarga erishdi. Endi esa o‘qituvchi, shifokor va boshqa soha vakillarining paxta dalalariga majburiy jalb qilinishiga, mahbuslarga nisbatan noinsoniy munosabatlarga barham berish uchun ko‘proq ish qilish kerak”, dedi Ban Ki Mun.
Bir qator inson huquqlari tashkilotlari Ban Ki Munni Markaziy Osiyo safari doirasida ayni shu muammolarni ko‘tarishga chaqirgandilar. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Ban Ki Mun 12 iyunda Toshkentda prezident Islom Karimov bilan uchrashib, O‘zbekiston hukumatini paxta dalalarida majburiy mehnatdan foydalanishini to‘xtatishga va mahbuslarga nisbatan munosabatni yaxshilashga chaqirdi.
“Prezident Karimov qonun ustivorligi muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi. Lekin kitobdagi qonunlar odamlarning real hayotini yaxshilashga xizmat qilishi kerak”, deb bildirdi Ban Ki Mun prezident Karimov bilan uchrashganidan so‘ng jurnalistlarga bergan suhbatida.
“O‘zbekiston paxta sektorida bolalar mehnatidan foydalanishga barham berish yuzasidan sezilarli siljishlarga erishdi. Endi esa o‘qituvchi, shifokor va boshqa soha vakillarining paxta dalalariga majburiy jalb qilinishiga, mahbuslarga nisbatan noinsoniy munosabatlarga barham berish uchun ko‘proq ish qilish kerak”, dedi Ban Ki Mun.
Bir qator inson huquqlari tashkilotlari Ban Ki Munni Markaziy Osiyo safari doirasida ayni shu muammolarni ko‘tarishga chaqirgandilar.
Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котиби Бан Ки Мун 12 июнда Тошкентда президент Ислом Каримов билан учрашиб, Ўзбекистон ҳукуматини пахта далаларида мажбурий меҳнатдан фойдаланишини тўхтатишга ва маҳбусларга нисбатан муносабатни яхшилашга чақирди.
“Президент Каримов қонун устиворлиги муҳим аҳамиятга эга эканини таъкидлади. Лекин китобдаги қонунлар одамларнинг реал ҳаётини яхшилашга хизмат қилиши керак”, деб билдирди Бан Ки Мун президент Каримов билан учрашганидан сўнг журналистларга берган суҳбатида.
“Ўзбекистон пахта секторида болалар меҳнатидан фойдаланишга барҳам бериш юзасидан сезиларли силжишларга эришди. Энди эса ўқитувчи, шифокор ва бошқа соҳа вакилларининг пахта далаларига мажбурий жалб қилинишига, маҳбусларга нисбатан ноинсоний муносабатларга барҳам бериш учун кўпроқ иш қилиш керак”, деди Бан Ки Мун.
Бир қатор инсон ҳуқуқлари ташкилотлари Бан Ки Мунни Марказий Осиё сафари доирасида айни шу муаммоларни кўтаришга чақиргандилар.
13.06.2015
2010 yıl Haziran ayında yaşanan etnik çatışmaların 5. Yıl döneminde Kırgızistan’a gelen Ban Ki-moon olayların hızlı ve adil araştırılması için Bişkek hükümetine çağrıda bulundu.
Perşembe günü öğleden sonra Kırgızistan Başbakanı Temir Sariev ile çatışmaların merkezi olan Oş şehrini ziyaret eden BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon buradaki “Annelerin gözyaşları” anıta çelenk koydu.
Anıt önünde toplananlara hitap eden BM Genel Sekreteri Kırgız hükümetinin etnik çatışmaları kısa sürede ortadan kaldırılmadaki çabalarını takdir ettiğini söyledi.
Ancak bununla beraber Ban Ki-moon Bişkek hükümetini bu alanda aşağıdakileri yapmaya da davet etti.
Her şeyden önce, etnik kimliğine ve sosyal konumuna bakmasızın Haziran 2010’da etnik çatışmaya katılanlar hakkında tam ve tarafsız bir soruşturma yapılması.
İkinci- ağır suç işleyenlerin vakit geçirilmeden cezalandırılması.
Üçüncü – işkence kullanılarak ve hukuk bozularak verilen hükümlerin yeniden değerlendirilmesi.
Dördüncü – ülkede yaşayan çeşitli etnik kimlikler arasında gerçek barış ortamının oluşturulması, çatışma kurbanlarının destekleme programlarının güçlendirilmesi ve bu işe STK katılımını sağlanması.
BM Genel Sekreteri Oş şehir yetkilileri, sivil toplum ve insan hakları kuruluşları aktivistleri ve temsilcileriyle bir araya geldi.
Görüşmelerde Kırgız hükümetinin sivil toplum ve insan hakları aktivistlerinin faaliyetlerini olumsuz etkileyecek yasa tasarılarından vazgeçmesi gerekliği belirtildi.
Ban Ki-moon Bişkek’te Kırgızistan Cumhurbaşkanı Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev ile görüştü ve “Parlamenter demokrasinin gelişmesi: dersler ve gelecek” adlı seminere de katıldı.
BBC
Devami