Yazar: Burhan

El Jazeera TV İslam Kerimov rejimi cinayetlerini ifşa etti

Torture and death for Uzbek Muslims in jail

After 2005 revolt against President Karimov’s iron-fisted rule, crackdown against Muslims continues unabated.

Muslims convicted of anti-government activity are regularly tortured and often die in Uzbek jails [AP]
Tashkent, Uzbekistan – Days before their trial ended, the six Uzbek asylum seekers deported from Norway were presented on a television show as “traitors” and “religious extremists”.Titled Treason, or a New Way to Stand Against the Motherland, the pseudo-documentary broadcast on Uzbek television in early December showed the men aged between 28 and 37 rail-thin, their heads cleanly shaven, faces bewildered.

An insinuating voice-over accused them of joining a “terrorist group” – the Islamic Movement of Turkestan – that hatched plans to overthrow President Islam Karimov’s secular government and introduce Islamic law in the ex-Soviet nation.

Two weeks later they were sentenced to 12-13 years in jail.

What was not mentioned was the men were severely tortured while in detention, according to a report by the Association for Human Rights in Central Asia, or AHRCA.

They were beaten with rubber clubs, electrocuted, and starved for up to six days, said the report citing information from the defendants’ families. They had state-appointed lawyers who ignored their pleas, knew about the torture, but never requested medical expertise.

Torture is a very widespread practise in Uzbekistan … Cruel treatment is simply standard.- Nadejda Atayeva, Association for Human Rights in Central Asia

The men had insisted they were innocent and said they had lied to Norwegian authorities to trick them into believing they faced danger back home – but were deported to Uzbekistan regardless.

 

Their case was based on the testimony of several witnesses who sometimes could not tell one defendant from another. The witnesses said they’d seen the defendants watching Islamist videos on YouTube – but could not remember any details.

Norwegian officials said in mid-December that they would stop deporting Uzbek asylum seekers.

Systematic torture

To those who follow the political developments in Central Asia’s most populous and repressive state, the trial and torture of the six men were not surprising at all.

“This case is typical for Uzbek courts,” Nadejda Atayeva, AHRCA’s head who lives in France after fleeing Uzbekistan in 2000, told Al Jazeera. “And see how government propagandists use such trials – they created a documentary before the trial – they ignored the principle of presumption of innocence.”

And what happened to the six before the verdict wasn’t, perhaps, the worst part of their ordeal.

About 12,500 political prisoners in Uzbekistan – more than in the Soviet gulags at the height of the Cold War – are subjected to systematic torture: asphyxiation, electrocution, and beatings, human rights groups, former inmates, and researchers say.

“Torture is a very widespread practise in Uzbekistan,” said Atayeva. “Cruel treatment is simply standard.”

Some of the political prisoners are opposition activists, human rights advocates and independent reporters – a handful are hard-line Islamists and aspiring jihadists. But most are average Muslims convicted for alleged violent plans.

Karimov, a former communist and iron-fisted autocrat ranked next to such leaders as North Korea’s Kim Jong Un and Zimbabwe’s Robert Mugabe, has for years been persecuting alleged Islamists, seeing them as the biggest threat to his rule, which started even before the 1991 Soviet collapse.

“[Karimov’s] Islam is stagnant, official, dead. It pours from TV screens, from the mouths of government-fed imams,” Daniil Kislov, a Moscow-based analyst on Central Asia, told Al Jazeera.

“The other Islam that is alive and social is a terrible threat to him and is impossible to tame,” Kislov, who runs the Ferghana.ru news website, added.

“This Islam is close to civil activism that undermines his power, and that is why Karimov wants to destroy it.”

A request for comment from the Uzbek government was refused on Wednesday. Despite international concerns long raised over torture allegations, Karimov has never addressed the issue.

“I’m prepared to rip off the heads of 200 people … in order to save peace and calm in the Republic,” Karimov said shortly after a series of attacks in Uzbekistan in March 1999. “If my child chose such a path, I myself would rip off his head.”

Prison hit squad

A video confession of a self-described prison killer was posted on Kislov’s website in 2011. A 49-year-old man – who identified himself as Alexander Rakhmanov – said he headed a squad of former criminals who tortured and killed political and religious prisoners.

The squad “stifled, tortured, raped and almost quartered” the inmates, Rakhmanov said in a low-resolution video. Apart from torture, they were responsible for extrajudicial killings of suspected Islamists, he said.

“We buried them in the ground, poured lime and water on them. Hundreds of deaths are on me,”Rakhmanov said, adding he wanted to confess because he disobeyed his superiors by refusing to kill women – and expected to be killed in return.

“I can’t live under such heavy weight – can’t eat, can’t breathe.”

Every year, Uzbek authorities detain, sentence and jail hundreds of Muslims. Some 150 religious Uzbeks, including 14 women, were sentenced to jail last year, according to a report by the Initiative Group of Independent Human Rights Defenders of Uzbekistan (IGNPU).

One conviction triggers a cluster of arrests, interrogations, and convictions of family members, neighbours, friends and business partners. Suspected Islamists are routinely extradited from Russia and other ex-Soviet states, and sometimes Uzbek security officers abduct those who changed their citizenship or became asylum seekers.

Once in jail, they are severely punished for praying, are often kept in solitary confinement, and have their terms arbitrarily extended for the slightest “violations of prison rules”, according to a report by Human Rights Watch, an international rights watchdog.

At least 23 jailed Muslims were tortured to death in 2014, the IGNPU report said. The actual number could be much higher, but other cases remain unreported because the victims’ families are too scared to contact human rights groups, or the handful of independent reporters, it said.

Jihadist threat

Seven decades of communist rule could not root out Islam in Uzbekistan, although Bolsheviks purged Muslim clergy and replaced an Arabic alphabet with a Cyrillic one, cutting Uzbeks off from the rich Islamic traditions of their pre-Soviet past.

After the 1991 Soviet collapse, mosques and madrassas mushroomed throughout Uzbekistan. Prayer calls were heard in every city and town, and foreign preachers and teachers of all kinds flocked to Uzbekistan.

Major crackdowns against Muslims began after the 2005 popular revolt in the city of Andijan [AP] 

Unsurprisingly, some Uzbeks chose radical ideology. Some formed the Islamic Movement of Uzbekistan – later rebranded as the Islamic Movement of Turkestan.

The group relocated to Afghanistan and threatened to topple Karimov, organising several armed incursions into Uzbekistan in the late 1990s.

Pressure on Uzbek Muslims intensified after a series of bombings of government buildings in 1999, but a massive crackdown began after the 2005 popular revolt in the eastern city of Andijan.

The life and death of one of the revolt’s leaders provides a rare detailed insight into the confrontation of popular Islam and President Karimov.

From protest to coffin

Addressing several thousand men, women and teenagers that roared and cheered at Andijan’s main square on May 13, 2005, Tavakkalbek Khodjiev urged them to keep rallying against oppression and injustice.

“To establish a just state, we need to hold here for two or three days,” the moon-faced, dark-haired furniture factory owner said, according to amateur videos shot by two protesters.

He was part of a group of Muslim businessmen who gathered outside government-sanctioned mosques. Just hours earlier, his group stormed the Andijan jail where 23 of its members were held awaiting trial for allegedly planning violence.

The group and hundreds of its supporters seized a city hall and several other government buildings. Thousands turned up to rally – and demand direct talks with Karimov.

Soldiers opened fire on thousands of demonstrators in Andijan, killing hundreds [AP]

Khodjiev, who had just turned 28, yelled in a bullhorn urging the crowd not to disperse. The crowd yelled back, “Allah akbar!” To them, the phrase was an affirmation of their faith.

But to Karimov’s government, it was a red flag.

Several hours later, government troops armed with assault rifles mowed down the crowd, killing hundreds, according to survivors and rights groups. Hundreds more fled to neighbouring Kyrgyzstan, including Khodjiev and his three brothers.

Within weeks, Kyrgyz authorities extradited him to Uzbekistan, where Khodjiev was arrested – and barely survived severe torture, his family said.

He was among dozens of people who were tried and given lengthy jail terms for their participation in the Andijan revolt.

At one such trial this reporter attended for six weeks, Khodjiev called himself a jihadist who “herded” people to the city square at gunpoint, while his brothers-in-arms allegedly received cash from the US embassy.

Tavakkalbek Khodjiev, one of the Andijan protest organisers, died in jail [AP]

His speech was monotonous and unnatural, and he kept looking up like a child who forgot a poem he had to memorise.

He received 17 years in jail, his brothers Ikrom and Ilkhom 19 and 20 years, respectively. The fourth brother, Dilshod, fled and found asylum in Sweden.

In 2013, Tavvakalbek Khodjiev managed to send a letter describing the daily horrors of his prison life to his family.

Later that year, a group of security officers delivered his body in sealed coffin to his house in Andijan – and did not let the family wash and bury him according to Muslim rites.

But his mother managed to take a snapshot of her son’s pallid face that lost any resemblance to the live wire of the Anidjan revolt.

The official cause of death was a heart attack. But Khodiev’s fourth brother insists Tavakkalbek was killed after prison authorities found out about the letter.

“They kept telling him, ‘Only your dead body will come out of here,'” Dilshod Khodjiev told the Uzbek branch of Radio Free Europe/Radio Liberty in November 2013.

“In the end, they tortured him to death.”
Devami

Özbekistan ve Rusya’nın Muhacirlere Yönelik Katliamını Protesto Ediyoruz !

 

türkistan-yeter

Son yıllarda yoğunlaşan Özbek ve Çeçen muhacir cinayetlerini protesto etmek için TÜRKİSTAN-DER tarafından bir Kitlesel Basın Açıklaması etkinliği düzenleniyor. Önümüzdeki Pazar günü (11 Ocak 2014) Fatih Saraçhane Parkı’nda saat 13.00’te gerçekleştirilecek olan etkinliğe Mazlumder ve Doğu Türkistan Maarif Derneği de aktif olarak destek veriyor.  Türkiye’de muhacerette bulunan Özbeklerin basın açıklamasına büyük ölçüde katılımı bekleniyor.

Basın açıklaması metni aşağıdadır:

YETER !

Özbekistan ve Rusya’nın muhacirlere yönelik cinayetlerini protesto ediyoruz!

Yurt dışına hicret etmek zorunda kalan Özbek muhaliflere yönelik suikastler devam ediyor. En son olarak Türkiye Cumhuriyeti topraklarında, İstanbul’da Abdullah Buhari hoca, Rus ve Özbek istihbarat elemanları tarafından öldürüldü.

Daha önce Rusya, Kırgızistan ve İsveç’te yapılan suikastler zincirinin son halkası İstanbul Zeytinburnu oldu.

Özbek muhacirlere yönelik cinayetleri Özbekistan devleti’nin işlediği, Rusya’nın da yardım ve yataklık ederek suça iştirak ettiği ortaya çıkmştır. Bu suikastler, Türkiye’de daha önce işlenen “Çeçen cinayetleriyle” de benzerlik göstermektedir. Çeçenistan’daki Rus işgaline karşı olan Çeçen kardeşlerimiz, Rus istihbaratı ve kukla Kadirov yönetiminin işbirliği ile katledildiler.

Şimdi de, Özbekistan’daki diktatörlük rejimine karşı olan Özbek ilim adamları ve siyasetçiler hedef alınmaktadır.

Özbekistan’daki gayrimeşru Kerimov yönetimi, muhaliflere yönelik kaçırma/ kaybetme, suikast düzenleme gibi saldırılarına 1992 yılında başladı.

İlk kaçırılan İslam alimi/ İmam Abdulla Utaev 1992 yılından beri kayıptır. Özbekistan’da istihbarat elemanları tarafından sorgulanmak üzere götürüldükten sonra kendisinden bir daha haber alınamadı.

İkinci olarak tanınmış İslam alimi Abdulvali Qari, 1995 yılında Taşkent havaalanından götürüldü ve bir daha haber alınamadı.

Bundan sonra gerçekleştirilen önemli başlıca suikastlerden bazıları:

2006 yılında Kırgızistan’ın Karasu şehrinde Serahsi Camii imamı Muhammad Rafiq Kamalov, yanında bulunan iki kişi ile birlikte öldürüldü. Kırgızistan resmi makmları tarafından yapılan açıklamaya göre ‘operasyonu’ Özbekistan MHH (istihbarat) elemanları gerçekleştirdi.

2007 yılı 24 Ekim’de Kırgızistan’da gazeteci ve insan hakları savunucusu Alişir Saipov‘a yapıldı. Kırgızistan vatandaşı olan Alişir Saipov, Özbek muhaliflerle işbirliği yaptığı için Oş şehrinde silahla vurularak öldürüldü.

2010 yılı ekim ayında Rusya Sibiryası Nur İslam Partisi imamı Isomiddin Akbarov hoca arabadayken iki şahıs tarafından kalaşnikof silahlarla öldürüldü. Katiller bulunamadı.

2011 yılında Moskova’da, Özbekistan Halk Hareketi Rusya temsilcisi Fuat Şakiri‘ye suikast düzenlendi. Şakiri Rusya’nın İvanova şehrinde 24 Eylül 2011 günü yapılan silahlı saldırı sonucunda hayatını kaybetti.

2012 yılında İsveç’te muhacerette bulunan Özbekistanlı İslam alimi Abid Qari Nazarov‘a yapıldı. 2 Şubat 2012 yılında İsveç’in Stromsund şehrinde Rus asıllı Yuri Jukovskiy isimli şahis Abid Qari Nazarov‘a evinin önünde yakın mesafeden ateş açarak suikast yaptı. Ağır yaralanan Abid Qari, iki yıl komada kaldıktan sonra geçtiğimiz günlerde komadan çıktı. Nazarov’a yapılan saldırı ile ilgili biri kadın üç kişi yakalandı ve Özbekistan istihbaratı ile ilişkilerini itiraf ettiler.

Rusya’nın Yekaterinburg şehrindeki Kamalat Medresesi’nin müdürü Muxtorjon Aka bıçaklanarak öldürüldü.

Sonuncu suikast 10 Aralık 2014 günü İstanbul’da Abdullah Buhari hocaya karşı gerçekleştirildi. Buhari hoca, silahlı saldırı sonucunda hayatını kaybetti. Katiller ve azmettiriciler yakalandı ve suçlarını itiraf etti. Olayın faili yine aynı idi: Özbekistan istihbaratı MHH ve Rus istihbaratı FSB.

Bu saldırı, suikast ve cinayetlerden başka yüzlerce kişi Özbekistan’da işkence altında can vermiştir. İşkencede öldürülenler arasında, 1999 yılında Türkiye’nin “işkence yapılmayacağı ve öldürülmeyeceği” konusunda yazılı teminat aldıktan sonra Özbekistan’a teslim ettiği Zeynüddin Askarov da bulunmaktadır. Yine Özbekistan’ın işkenceleriyle ünlü Jaslik hapishanesinde 2000 yılında diri diri kaynar suda haşlanarak öldürülen Muzaffer Avaz’ov unutulmamıştır.

Özbekistan halkı, Sovyet kalıntısı faşist Kerimov diktatörlüğü altında, en temel insani haklarından mahrum durumdadır. Dini eğitim, ibadet ve hicab yasaklarının yanısıra, siyasi örgütlenme, basın ve konuşma özgürlüğü bulunmamaktadır. Bu sebeplerle yüzbinlerce Özbekistanlı ülkelerini terketmek zorunda kalmıştır.

Özbekistan’da ekonominin çökmesine de sebep olan Kerimov Diktatörlüğü, ayakta kalabilmek için sürgündeki muhaliflere suikast düzenlemektedir. Türkiye devletinin topraklarında, Türkiye’nin de hukukuna tecavüz ederek yapılan bu saldırıları lanetliyoruz.

 

Özbekistan ve Rusya’nın organize ettiği siyasi cinayetlere dur demek için 11 Ocak Pazar günü Saat 13.00’te, Fatih Saraçhane Parkı’nda basın açıklaması yapılacaktır.

“TÜRKİSTAN-DER”                 “MAZLUMDER”            “Doğu Türkistan MAARİF DERNEĞİ”

 

Devami

Afganistan tezkeresi kabul edildi

TSK’nın Afganistan’daki misyonu ve devamı kapsamında yurt dışına gönderilmesine ilişkin tezkere kabul edildi

TSK unsurlarının, NATO’nun Afganistan’daki kararlı destek misyonu ve devamı kapsamında yurt dışına gönderilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.

TBMM Genel Kurulu’nda, TSK unsurlarının, NATO’nun Afganistan’da icra edeceği kararlı destek misyonu ve devamı kapsamında yurt dışına gönderilmesi, aynı amaçlara yönelik olmak üzere yabancı silahlı kuvvetlerin anılan misyona katılmak için Türkiye üzerinden Afganistan’a intikali ile geri intikali kapsamında Türkiye’de bulunması ve bunlara imkan sağlayacak düzenlemelerin Hükümet tarafından belirlenecek esaslara göre yapılması için, iki yıl süre istenilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi kabul edildi.

Dünya Bülteni 

Devami

Çin, Afganistan Talibanı ile görüşmüş

Çin’in önceki ay Afganistan Talibanı’ndan bir heyeti ülkede ağırladığı ve görüşmeler yaptığı öne sürülüyor. Görüşme Taliban tarafından da doğrulandı

Afganistan’daki Taliban Hareketinin Katar’daki siyasi büro şefi Kariddin Muhammed başkanlığındaki bir heyetin 2014 yılının Kasım ayı sonunda Çin’de temaslarda bulunduğu bildirildi.

Taliban’a göre heyet Çin yönetimine “Afganistan İslami Emirliği’nin konumunu ve önemini” anlattı. Ancak tarafların Pekin’de yaptıkları görüşmenin detayları basına açıklanmadı.

Kasım ayında Çin yönetiminin Taliban’la görüşme niyetinde olduğu ve Afganistan’da 100 Milyar dolarlık yatırıma hazırlandığı duyurulmuştu. Afganistan’ın yeni seçilen Cumhurbaşkanı Eşref Gani de Çin’i ziyaret ederek ülkenin lideri ile görüşmeler yapmıştı. Çin yönetimi ekonomik ve askeri yönden yeterli güce sahip olmasına rağmen yakın komşusu Afganistan’daki istikrarsız durumdan tedirgin olduğunu gizlemiyor. Bu tedirginliğin temelinde Afganistan’daki uyuşturucu ticareti ve Taliban saflarında savaşan Uygurlar olduğu ifade ediliyor.

Çin’in Afganistan hükümeti ve Taliban hareketi arasında nasıl arabuluculuk yapacağı belirsizliğini koruyor.

Bölge uzmanı Ahmet Reşit BBC için yazdığı makalede Çin’in bugüne kadar hiçbir yabancı devletteki karışıklıklara aracı olarak katılmadığını belirtti. Başka gözlemciler ise Afganistan’da böyle bir göreve soyunan Japonya, İsviçre, Türkiye ve Katar devletlerinin başarısızlığını vurguluyor.

Afganistan sorununun önemli noktalarından biri de bu ülkedeki krize direkt müdahale etkisine sahip olan Pakistan’ın konumu. Bilindiği gibi bu devletin iç istikrarı sürekli olmadığı gibi, kendi Taliban’ı ile baş etmede de tam başarı sağlayamıyor.

Dünya Bülteni

Devami

Almanya Özbekistan ile yeni bir gizli askeri anlaşma imzaladı

Almanya’da yayınlanan Tagesspiegel gazetesi köşe yazarı Claudia von Salza Özbekistan’la yapılan yeni askeri anlaşmanın gizli yönlerini kamuoyuna açıklayan bir yazı yayınladı.

Salza’nın yazısında özetle şöyle denildi:

“NATO Afganistan’ı terk ederken bu memlekette 12500 askerini Afgan güvenlik güçlerinin eğitmek ve onlara danışmanlık yapmak için bırakmaktadır. Bunlardan 850 tanesi Alman Silahlı küvetlerinin askerleridir. Dolaysıyla Bundeswehr Özbekistan’ın Termiz şehri yakınındaki hava üssünü kullanmaya devam edecektir.

Almanya hükümeti Özbek tarafı ile bu üssün kullanılması hakkında gizli olarak 2014 yıl 1 Eylülde Taşkent’te bir anlaşma imzaladı.

“Ancak, Alman halkı hala bu anlaşmanın içeriğinin farkında değildir: Dört yıl önce imzalanan ve Eylül ayında yenilenen bu askeri anlaşma hakkında Alman hükümeti ısrarla sessizliğini koruyor.”

” Özbek rejiminin bu tur anlaşmalar için çok para aldığı ve ya talep etiği bilinmektedir. 2010 yılında eski Alman Savunma Bakanı Karl-Theodor zu Gutenberg Kerimov hükümetine yılda 15,950 Milyon Euro ödemeyi kabul etmişti. 2002 yılından bu yana Almanya’nın Özbekistan’a askeri işbirliği için 120 Milyon Euro ödedi. 000.000 € ile ödedi. Ancak bu paralar termiz’deki askeri havaalanının altyapısını desteklemek için kullanılmadı. Bu amaçlar için Alman hükümeti 2002 yılında 20,400 Milyon Euro ödemek mecburiyetinde kaldı. Almanya’nın yeni anlaşma kapsamında ne kadar para ödeyeceği bilinmiyor. Ancak Rus basınına göre, bu sefer Özbekistan çok daha büyük bir miktar para talep etmiştir.

inopressa.ru

Devami

Serbest bırakılan Guantanamo mahkumları Kazakistan’da

Kazakistan, serbest bırakılan beş Guantanamo mahkumunun ülkeye ulaştığını açıkladı ancak nerede oldukları ve kimlikleri hakkında bilgi vermedi

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nurzhan Aytmakhanov, Amerika Birleşik Devletleri’nin 2014 yılının son gününde yaptığı açıklamayla Kazakistan’a gönderilerek serbest bırakıldığını duyurduğu 5 kişinin ülkeye ulaştığını belirtti.

Sözcü Aytmakhanov, Guantanamo Hapishanesinde tutuklu bulunan 5 mahkumun Kazakistan’a gönderilmesine ilişkin açıklamada bulundu. Kazakistan’da 2009’da çıkarılan mülteciler kanunu esaslarına göre sığınmacı ve mültecilerin kişisel hayatı hakkındaki bilgilerin gizli olduğunu hatırlatan Aytmakhanov, söz konuşu kişilerin ülkenin neresinde olduğu ve kimlikleri konusunda bilgi vermedi.

Aytmakhanov, aynı kanuna atıfta bulunarak Kazakistan’dan sığınma hakkı isteyen yabancıların mülteci statüsü kazanmasının başvuru tarihinin ardından üç ay içinde gerçekleşebileceğini, sığınmacı statüsünde olan söz konusu insanların mülteci olup olmamalarına İçişleri Bakanlığının karar vereceğini bildirdi.

Amerika Birleşik Devletleri tarafından serbest bırakılan 5 mahkumun Kazakistan’a gelmesinin kişisel seçimleri olduğunu ifade eden Aytmakhanov, Kazakistan’ın uluslararası yükümlülükleri çerçevesinde hareket ettiğini vurguladı. Aytmakhanov, mültecilerin hukuki statüsüne ilişkin, 1951 yılında imzalanan Cenevre Sözleşmesi’ne taraf olduklarını, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği uygulamaları çerçevesinde söz konusu insanları ülkeye kabul ettiklerini bildirdi.

Kazakistan İçişleri Bakanlığı verilerine göre, ülke genelinde 556’sı Afgan olmak üzere 589 mülteci bulunuyor.

Kazakistan ile ABD arasındaki güvenlik anlaşmaları uyarınca Kazakistan’a gönderildiği ifade edilen mahkumların üçünün Yemen ve ikisinin Tunus vatandaşı olduğu açıklanmıştı.

Dünya Bülteni

Devami

Gülen cemaatinin Tacikistan’daki okulları kapatılıyor

Gülen cemaatinin Tacikistan’da bulunan okullarının faaliyet izninin sona erdiği, yeni iznin verilmeyeceği açıklandı…

Tacikistan’da Gülen cemaatinin Türk-Tacik liseleri olarak bilinen okullarının kapatılacağı bildirildi. Tacikistan Eğitim Bakanlığı bu okulları bünyesinde bulunduran Şelala Eğitim kurumları isimli şirketle anlaşmayı yenilemeyeceğini duyurdu.

Ozodi radyosuna açıklama yapan bakanlık yetkilisi Rahimjon Saidov anlaşma süresinin 2013 yılında dolduğunu ve uzatılmayacağını söyledi. Saidov, bakanlığın okullara ek faaliyet süresi vermeyyeceğini söyledi.

Türk-Tacik liseleri yöneticisi Selahaddin Günay ise okulların kapatılması konusunda yorum yapmaktan kaçındı.

Ozodi Radyosuna konuşan Hacı Kemal isimli okulun bir yetkilisi ise Tacikistan’daki faaliyetleri için verilen iznin 2015 yıl Nisan ayına kadar geçerli olduğunu söyledi. Şirket yeniden izin almak için Tacikistan Eğitim Bakanlığında prosedürü tamamladı, şimdi kendilerine yeniden izin verilmesini bekliyor.

Tacikistan’da Türk okullarının faaliyetleri 1993 yılında başlamıştı. Daha sonra 2003 yılında söz konusu anlaşma 10 yıl daha uzatıldı. “Şelale” şirketi, altısı Duşanbe’de olmak üzere Kurgan-Tube, Tursunzoda, Kulyab ve Khujand şehirlerinde 10 okul açmıştı.

Liselerde eğitim ücretsiz olarak başlamıştı, ama daha sonra öğretim yılı başına 1.000 dolar ücret alınmaya başlandı.

Tacik toplumunda Türk okulları hakkında farklı kanaatler var. Kimisi bu okulların ülkede Pan-Türkçülük fikirlerini yayma merkezlerine dönüştüğünü iddia ediyor. Ancak ülkenin önemli bir kısmı Türk okullarında eğitim düzeyinin yerel okullara göre çok daha yüksek olduğunu savunuyor.

Dünya Bülteni

Devami

Ruslar’ın Türkistan işgali 150’inci yılında

Çarlık Rusya’sı bundan 150 yıl önce Türkistan’a işgal başlatmıştı

Türkistan işgalinin 150’inci yılına girildi. 1865 yılında Çarlık Rusya’sının ordusu Türkistan topraklarına ilk saldırılarını başlanmıştı. O günden itibaren, Müslüman Türkistan halklarının önce Çarlık Rusya’sına sonra Sovyet Rusya’sına karşı bağımsızlık mücadelesi 1990’lara kadar devam etti.

İmam Buhari, İmam Tirmizi, Uluğ Bey ve Biruni gibi ilim dehalarının vatanı olan Türkistan Timur ve Babür devletlerinin yıkılmasından sonra büyük gerileme ve parçalanma sürecine girdi. Türkistan birbirini reddeden Buhara, Hokand ve Hiva hanlıklarını bölünmüştü. Daha sonra 2’inci Dünya savaşından sonra Stalin ve Mao kendi aralarında anlaşarak Türkistan’ın Doğusu Çin’e teslim edilmişti. O günden beri Doğu Türkistanlı Müslüman halk Çin’in ne zaman biteceği belli olmayan büyük soykırım politikalarına maruz kalmaya devam ediyor.

Yerel hanlıklar kendi aralarında anlaşamasa da Türkistan halkı Rus istilacılarına güçleri yettiği kadar direndi. Daha önce, yani 18’inci ve 19’uncu yüzyılların başlarında Türkistanlıkların yardım talebine Osmanlı padişahları müspet cevap veremediler.

İnsan ve silah açısından üstün olan Ruslar Türkistan şehirlerini birer birer ele geçirdiler. Son olarak Buhara Emirliği şeklen mevcudiyetini korusa da, Emirin kendisi bir Rus subayı makamında 1920’li yıllara kadar Rusların hizmetinde idi.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) döneminde (1917-1991) Türkistan halkları tamamen Moskova’nın Komünist rejiminin asimilasyon politikasına maruz kaldılar. Kolektifleştirilme adı altında Ruslar bu bölgede bir katliam daha yaptılar. Bu dönemde Kazakların yüzde 50 öldürüldü ve Kazaklara ait yaklaşık 40 milyon at ve başka hayvanlar telef edildi.

Ancak eski Sovyet Komünist Partisi yöneticilerinden biri olan ve son 25 yıldır Özbekistan’da yönetimi elinde tutan İslam Kerimov rejimi bugün Türkistan’ın Ruslar tarafından işgal edilmesi konusunda kendi halkını suçluyor.

Özbek hükümetinin resmi görüşlerini yayınlayan vesti.uz internet sayfasında konu ile ilgili bir makale yayınlandı. Makalede Rusların Türkistan’ı istila etmesinin nedeni o zamanlar Türkistan halkının kuzey sınırlarda binlerce Çarlık Rusya’sı vatandaşını kaçırdığı ve bu kişileri Taşkent, Semerkant ve başka şehirlerde köle olarak sattığı iddia edildi. Bu nedenlerle Ruslar’ın Türkistan’ı işgal etmeye mecbur kaldığı, işgalci Rusların Türkistan’da katliam yapmadığı, bunun aksine Müslümanlara saygı göstererek, onların sosyal ve ticari açıdan gelişmesine yardımcı olduğu ileri sürüldü.

Dünya Bülteni

Devami

Amrima’ruf va nahiymunkar

Bismillahir rohmanir rohim

Olloh taologa hamdu sanolar, Rasulullohga salavotu salomlar bo‘lsin …

Jannatdagi baland maqomlar, bu dunyodagi eng qiyin maqomdan o‘tishni talab qiladi. Bu maqom – amrima’ruf va nahiymunkar maqomidir. Bu – barcha rasul va anbiyolarning vazifasi bo‘lib, o‘ta muhim va sharafli vazifadir. Har bir payg‘ambar o‘z qavmiga shunday degan:

«Ey qavmim, Ollohga ibodat qilinglar! Sizlar uchun Undan o‘zga biron Iloh yo‘qdir». (A’rof: 59);

«Aniqki, Biz har bir ummatga: «Ollohga ibodat qilinglar va shaytondan yiroq bo‘linglar», (degan vahiy bilan) bir payg‘ambar yuborganmiz». (Nahl: 36).

Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga ham shunday xitob kelgan:

«Siz (odamlarni) Parvardigoringizga da’vat qiling! Albatta siz To‘g‘ri yo‘l ustidadirsiz». (Haj: 67);

«Siz (odamlarni ham yolg‘iz) Parvardigoringiz- ga (ibodat qilishga) chorlang va mushrik kimsalardan bo‘lmang!» (Qasas: 87).

Modomiki, hukmning Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning o‘zlarigagina xos ekanini ta’kidlagan dalil yo‘q ekan, bu majburiyat Islom ummatining zimmasiga ham yuklangandir.

Olloh yo‘liga chorlash «najot kemasi bo‘lib, unga o‘tirgan najot topadi, undan kech qolgan esa halok bo‘ladi». Qilinayotgan munkar ishlarga og‘iz ochilmasa, savobli narsadek bo‘lib qoladi. Hatto, hozirgi hayotimizda ko‘rib turibmizdek, munkar ishlarni qilishga chorlanib, savobli ishlardan qaytariladi. Munkar ishlar kemaning tagidan ochilgan teshikka o‘xshaydi va «bu teshik o‘qyonus qa’ridagi qabrga tengdir».

«Ollohning sarhadlarida turadigan va unga tushadigan odamning misoli, kemaga o‘tirgan odamlarning misoliga o‘xshaydi. Ulardan ayrimlari kemaning yuqori qismida va boshqalari pastki qismlariga joylashadilar. Pastdagilar suv ichmoqchi bo‘lsalar, yuqoridagi odamlar oldidan o‘tib (bezovta qilishar), shuning uchun(o‘zaro): Tepamizdagi odamlarni bezovta qilmay o‘zimiz turgan joydan bir teshik ochsak!» – deyishdi. Agar ularni shu holatda qo‘yilsa, hammalari halok bo‘ladilar. Agar ularni to‘xtatib qolishsa, o‘zlari ham, boshqalar ham najot topishadi». (Imom Buxoriy, 2493).

«Fitnalar qalbga bo‘yra misoli bitta-bitta ta’sir qiladi. Undan qaysi qalb sipqorsa, unda qora dog‘ paydo bo‘ladi. Qaysi qalb inkor etsa, unda oppoq dog‘ paydo bo‘ladi va har ikki qalbning (oq dog‘i) uni silliq toshdek oppoq qiladi va unga Eru osmoncha bo‘lsa ham fitna ta’sir qila olmaydi. (Qora dog‘) esa qalbni qop-qora qiladi va to‘ntarilgan ko‘zadek bo‘lib, na yaxshilikka buyuradi va na gunohdan qaytaradi. Nafsu havosi istagan narsalarni qilaveradi». (Imom Muslim, 207).

Amrima’ruf va nahiymunkarga uzoq zamonlardan beri e’tibor berilmadi va imom Navaviy rahimahulloh aytganidek, uning ismigina qoldi, xolos. Balki birov: Bu qanday bo‘lishi mumkin?! Axir Azhar ulamolari odamlarga xutba qilib, va’zlar o‘qishmoqda-ku?! – deb savol berishi mumkin.

Bunga shunday javob beriladi: Farz amalga oshishining ma’nosi farzga amal qilish haqidagi buyruqning savob savobga, gunoh esa gunohga aylanadigan darajada voqe’da namoyon bo‘lishidir. Bu esa hanuz amalga oshmadi. Binobarin, iqtidorli har bir bandaning haqiqatni amalga oshirishi va botilni bekor qilishi, Shariat va Din asoslari fakulьtetlarini bitirib chiqqan kishilarni hujjat qilmasligi kerak. Chunki, ular bilan etarli ishlar amalga oshmadi. Bu birinchi tarafdan.

Ikkinchi tarafdan esa, savob ishdan voz kechilishi, gunoh ishni esa qilinishiga shohid bo‘lgan va qaytarishga kuchi etgan va boshqalar qaytarishmayotganini ko‘rgan har bir bandaga, u gunohdan qaytarishi zaruratdir. Bunday paytda uning biron diplomga ega bo‘lishi shart emas! Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning sunnatlari va siyratlarini tekshirib ko‘rgan odam, buni juda yaxshi biladi. Jumladan, ulamolar shunday deyishgan: «Piyonistalarning (ichmaslik haqida) o‘zaro nasihat qilishlari farzdir. O‘zaro nasihat qilishmasa gunoh ikkiga qatlanadi: aroq ichish va nasihatni tark qilish gunohlari». Chunki, amrima’ruf va nahiymunkar qilayotgan odamlarning adolatli bo‘lishlari shart emas. Agar shart bo‘lsa edi, biron kimsa savob ishlarga chorlamas edi. Chunki, «Har bir odamzot xatokordir va xatokorlarning yaxshirog‘i tavbakorrog‘idir». (Termiziy (2687). Bu hadisni alloma Alboniy rahimahulloh hasan degan).

Olloh taoloning:

«Odamlarni yaxshilikka chorlab, o‘zlaringizni unutasizlarmi? Holbuki, o‘zlaringiz Kitob tilovat qilasizlar. Aqlingizni yurgizmaysizlarmi?» (Baqara: 44) oyatida amrima’ruf va nahiymunkar qilgan odam uchun emas, aksincha, o‘z bilimiga amal qilmagan odamni mazammat qilingan. Suluk bilan qilingan da’vat, og‘iz bilan qilingan da’vatdan ko‘ra ta’sirchandir. Chunki, odamzot qilayotgan ishi bilan odamlarni nafratlantirar ekan, og‘zi bilan da’vat qilishi mumkin. Shuning uchun ham payg‘ambar Shu’ayb alayhissalom:

«Men sizlarga xilof qilib, sizlarni qaytarayotgan narsani (ya’ni, halol-haromga aralashtirishni) o‘zim qilishni istamayman», – degan. (Hud: 88).

Shunday ekan, chorlanganlar haqiqat va ezgulikka ijobat qilishlari, nasihat qilayotgan odamning holatiga qaramasliklari va holati shunday bo‘lishi kerak: «Haqiqatni, olib kelgan har qanday odamdan qabul qilinadi. Botilni esa, kimdan bo‘lishidan qat’iy nazar rad qilinadi».

Da’vatchi buyurayotgan va ta’qiqlayotgan narsalarini bilishi, da’vat qilar ekan shafqatli va mehribon bo‘lishi kerak. Olimlardan biri podshohlardan birining huzuriga kirib, unga qo‘pol muomala qildi. Shunda podshoh Olloh taolo sendan ko‘ra yaxshiroq odamni, mendan ko‘ra yomonroq bo‘lgan podshoh oldiga yuborar ekan:

«Bas, unga yumshoq so‘z so‘zlanglar! Shoyad pand-nasihat olsa yoki (Mening qahrimdan) qo‘rqsa», dedi (Toha: 44), dedi. Ya’ni, Olloh taolo payg‘ambari Muso alayhissalomni Robbul olamiynga o‘ta kofir bo‘lgan Fir’avnga yubordi va Muso alayhissalomga muloyim bo‘lishni amr qildi.

Savollarga javob berilar ekan, hissiyotlarga berilish yaramaydi. Foyda bo‘lishi, zarar va fasodlar ketishi uchun, Ollohning dinini o‘rganish kerak. Buning dalili Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning (munofiq) Abdulloh ibn Salulni o‘ldirmasliklaridir. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bu haqda: «Yasribda uning ko‘p tarafdorlari bor. Odamlar: Muhammad ashoblarini o‘ldirayapti? – deyishsa nima bo‘ladi?!» – degan edilar. Ibn Salul fitnalarni ko‘paytirib, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam va da’vatga qarshi hiylalar qilgan bo‘lsada, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam uni o‘ldirmadilar. Chunki, Ollohning shariati – manfaatlarning o‘zginasidir. Qaerda manfaat bo‘lsa, o‘sha erda Ollohning shariati bordir.

Shayxulislom Ibn Taymiyya rahimahulloh (o‘lkasini bosib olgan) mo‘g‘ul-tatarlarning aroq ichishlariga qarshi bo‘lgan do‘stlaridan norozi bo‘lar va: «Aroq Ollohni zikr qilish va namoz o‘qishga mone’ bo‘lsa, tatarlarni musulmonlarni o‘ldirish va ularning nomuslarini bulg‘ashlariga mone’ bo‘ladi», – der edi.

Biz ishlarning oqibatiga qarashimiz va gunoh ishlarni gunohlar bilan qaytarmasligimiz, gunohni ustivor ko‘rmasligimiz, boshqa gunohni keltirib chiqarmasligimiz, shar’iy manfaat bo‘lmagan narsalarda jonni qiynamasligimiz, inkor qilish bilan oila va yoru do‘stlarga ozor bermasligimiz kerak. Chunki, inkor etish ba’zi o‘rinlarda farz bo‘lsa, ba’zi o‘rinlarda haromdir. Gumonga g‘olib kelgan bo‘lsa, amrima’ruf va nahiymunkar qilgan odamning ozorlanishi mustahabdir. «Shahidlarning sayyidi – Hamza ibn Abdulmuttalib va zolim imomga (qarshi turib) unga amrima’ruf va nahiymunkar qilgan, natijada, podshoh o‘ldirgan odamdir». (Hokim (4884). Bu osorni alloma Alboniy sahih dedi).

Ishlarning eng yaxshisi – mo‘’tadilidir. O‘rinsiz joyda loqaydlik yoki intilish yaxshi bo‘lmaganidek, jur’at o‘rinlarida qo‘rqoqlik va orqaga chekinish maqtovga sazovor emas. Abdulloh ibn Mas’ud raziyallohu anhu yo‘ldoshlariga: «Sizlar shunday zamonda yashayapsizlarki, unda amrima’rufga shoshilganingiz eng yaxshirog‘ingiz bo‘ladi. Odamlarga shunday zamonlar keladiki, shubhalar ko‘paygani bois, ularning yaxshirog‘i – to‘xtab, tekshirib ko‘rganlaridir», – degan edi.

G‘urbatning kuchayishi va taqvoning ozayishi tufayli masalalar, jumladan, balosi ko‘payganlari haqida o‘z bilimdoniga murojaat etish lozim. Biz shunday masalalarga duch kelayapmizki, agar ular haqida Umar raziyallohu anhuga murojaat etilsa, Badr janggida ishtirok etgan barcha sahobalarni to‘plagan bo‘lar edi!! Xavorijlar ahvolidan voqif bo‘lganlar, ular hissiyotga berilish va fiqhiy bilimlarning ozligi sababli qanday falokatlarni qilishgan ekaniga guvoh bo‘lishadi. Ibn Kasiyr rahimahulloh hikoya qiladi: «Bizga Rosibiy purma’no xutba qildi. Uning xutbasini eshitib ko‘zlardan yoshlar quyildi, ko‘ngillar yumshadi. U o‘z xutbasida odamlarni Oxiratga rag‘batlantirib, dunyoda zohid bo‘lishga chorlab, jihod qilishga chaqirdi va odamlar jannatdan mujdalangan sahobalar kabi jang qilish uchun safarbar bo‘ldilar».

Shu bois Ibn Kasiyr rahimahulloh: «Xavorijlar turi qanday ajoyib-a?! Ularning orasida bironta ham sahoba yo‘q hamda Qur’on o‘qisalarda halqumlaridan nariga o‘tmagan!» – degan edi.

Garchi ijobat bo‘lmaslik gumoni ustun bo‘lsada, amrima’ruf va nahiymunkar qilish mashru’ qilingan bo‘lsa, pishib etilgan mevalar va yuzaga kelib rivojlanayotgan «dindorlik» to‘fonini ko‘rish bilan nima qilish kerak?! Siz foydasiz ishni va dengizda dehqonchilikni qilmaysiz! Olloh taolo aytdi:

«Bas, agar pand-nasihat foyda bersa (kishilarga) pand-nasihat qiling!» (A’lo: 9). Ulamolar: «Uning ma’nosi: Garchi foyda bermasa ham eslatavering!» – dedilar. Bu shu oyatga ham o‘xshaydi:

«sizlar uchun issiq (sovuq)dan asraydigan kiyimlar». (Nahl: 81). Aslida bu kiyimlar ko‘proq sovuqdan himoya qiladi.

Biz xalq orasida da’vat va tablig‘ni ommalashtirishimiz va Islom dinini jahonning to‘rt burchagiga etkazishimiz kerak

«Barcha olamlarni (oxirat azobidan) qo‘rqitguvchi bo‘lsin deb O‘z bandasi (Muhammad sollallohu alayhi va sallam)ga Furqon — Qur’on nozil qilgan zot — Olloh barakotli – Buyukdir». (Furqon: 1);

«(Ey Muhammad sollallohu alayhi va sallam), darhaqiqat Biz sizni barcha olamlarga faqat rahmat (ya’ni Ollohning rahmati-jannatiga etaklaguvchi) qilib yubordik». (Anbiyo: 107);

«(Ushbu Qur’on) faqat barcha olamlar uchun (Olloh taolo tomonidan nozil qilingan) bir eslatmadir, xolos». (Sod: 87, 88).

Masjid va uning muammolari bilan shug‘ullanish Falastin, Iroq va Afg‘onistondagi musulmonlarning muammolariga, yoshlar va ularning tarbiyalariga e’tibor berishga mone’ bo‘lmasligi hamda xotin-qizlar, bolalar va qariyalarni da’vat qilishdan chalg‘itmasligi lozim. Buning uchun fikrimiz keng bo‘lishi kerak. Chunki Robbimiz buyuk va sharafli ishlarni suyub, pastkashliklarni yoqtirmaydi.

Da’vat yo‘lida yurish, do‘stu dushman, shar’iy va koinaviy yo‘llarni bilishni xuddi xitob qilinayotgan odamlarning ahvolini bilishni talab qilganidek talab qiladi. Ishlarning muhimrog‘ini muqaddam qo‘yish bilim, amal va Olloh yo‘liga da’vat qilishda vojib bo‘lgan ishlardandir. Buning uchun e’tiborni e’tiqod ma’nolari va «Agar bilsalar avvalo tavhid!»ni amalga oshirishga bo‘lgan ishonchga markazlashtirish lozim.

Olloh yo‘liga da’vat qilish payg‘ambaru rasullar manhajiga rioya qilish bilan ro‘yobga chiqadigan ongga bog‘liq bo‘ladi. Binobarin Olloh taolo shunday degan:

«Ayting: «Mening yo‘lim shudir. Men Ollohga da’vat qilaman. Men va menga ergashgan kishilar aniq hujjatga — ishonchga egamiz. (Har qanday sherikdan) Ollohni poklayman. (Zero) men mushrik- lardan emasman». (Yusuf: 108). Ushbu oyat Yusuf surasining oxirlarida kelgan bo‘lib, u – qalbi bo‘lgan va guvohlik bilan quloq solgan har bir kishini o‘ylantiradigan sura va hikoyadir.

Biz nohaq ishlarni qilib baloga sabab bo‘lgach, ortidan: «Balolarning kelishi payg‘ambaru rasullarning sunnatidir!» deya tavbayu tazarruda bo‘lmasligimiz kerak. Bunday ishni qilgan odam Robbisiga tavba qilib, istig‘forlar aytishi hamda yomon muhitdan chiqish uchun bor imkoniyatini ishga solishi kerak. Agar banda haq yo‘lda bo‘lib, o‘zidan avvalgilarning yo‘lidan ketayotgan va musibat etgan bo‘lsa, chidashi va savobni Olloh taoloning o‘zidangina kutishi kerak:

«Asr (vaqti)ga qasamki, (barcha) inson ziyon-baxtsizlikdadir. Faqat iymon keltirgan va yaxshi amallar qilgan, bir-birlariga Haq (yo‘li)ni tavsiya etgan va bir-birlariga (mana shu Haq yo‘lida) sabr-toqat qilishni tavsiya etgan zotlargina (najot topguvchidirlar)». (Asr surasi).

Mazkur sura tafakkur qilishga loyiqdir. Chunki u (da’vat unsurlarini) o‘zida etarlicha jamlagan va tushuntirgan.

Olloh taolo barchamizni O‘zi suygan va rozi bo‘lgan ishlarga muvaffaq aylasin!

——————————————-

Бисмиллаҳир роҳманир роҳим

Оллоҳ таолога ҳамду санолар, Расулуллоҳга салавоту саломлар бўлсин …

Жаннатдаги баланд мақомлар, бу дунёдаги энг қийин мақомдан ўтишни талаб қилади. Бу мақом – амримаъруф ва наҳиймункар мақомидир. Бу – барча расул ва анбиёларнинг вазифаси бўлиб, ўта муҳим ва шарафли вазифадир. Ҳар бир пайғамбар ўз қавмига шундай деган:

«Эй қавмим, Оллоҳга ибодат қилинглар! Сизлар учун Ундан ўзга бирон Илоҳ йўқдир». (Аъроф: 59);

«Аниқки, Биз ҳар бир умматга: «Оллоҳга ибодат қилинглар ва шайтондан йироқ бўлинглар», (деган ваҳий билан) бир пайғамбар юборганмиз». (Наҳл: 36).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга ҳам шундай хитоб келган:

«Сиз (одамларни) Парвардигорингизга даъват қилинг! Албатта сиз Тўғри йўл устидадирсиз». (Ҳаж: 67);

«Сиз (одамларни ҳам ёлғиз)  Парвардигорингиз- га (ибодат қилишга) чорланг ва мушрик кимсалардан бўлманг!» (Қасас: 87).

Модомики, ҳукмнинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ўзларигагина хос эканини таъкидлаган далил йўқ экан, бу мажбурият Ислом умматининг зиммасига ҳам юклангандир.

Оллоҳ йўлига чорлаш «нажот кемаси бўлиб, унга ўтирган нажот топади, ундан кеч қолган эса ҳалок бўлади». Қилинаётган мункар ишларга оғиз очилмаса, савобли нарсадек бўлиб қолади. Ҳатто, ҳозирги ҳаётимизда кўриб турибмиздек, мункар ишларни қилишга чорланиб, савобли ишлардан қайтарилади. Мункар ишлар кеманинг тагидан очилган тешикка ўхшайди ва «бу тешик ўқёнус қаъридаги қабрга тенгдир».

«Оллоҳнинг сарҳадларида турадиган ва унга тушадиган одамнинг мисоли, кемага ўтирган одамларнинг мисолига ўхшайди. Улардан айримлари кеманинг юқори қисмида ва бошқалари пастки қисмларига жойлашадилар. Пастдагилар сув ичмоқчи бўлсалар, юқоридаги одамлар олдидан ўтиб (безовта қилишар), шунинг учун(ўзаро): Тепамиздаги одамларни безовта қилмай ўзимиз турган жойдан бир тешик очсак!» – дейишди. Агар уларни шу ҳолатда қўйилса, ҳаммалари ҳалок бўладилар. Агар уларни тўхтатиб қолишса, ўзлари ҳам, бошқалар ҳам нажот топишади». (Имом Бухорий, 2493).

«Фитналар қалбга бўйра мисоли битта-битта таъсир қилади. Ундан қайси қалб сипқорса, унда қора доғ пайдо бўлади. Қайси қалб инкор этса, унда оппоқ доғ пайдо бўлади ва ҳар икки қалбнинг (оқ доғи) уни силлиқ тошдек оппоқ қилади ва унга Еру осмонча бўлса ҳам фитна таъсир қила олмайди. (Қора доғ) эса қалбни қоп-қора қилади ва тўнтарилган кўзадек бўлиб, на яхшиликка буюради ва на гуноҳдан қайтаради. Нафсу ҳавоси истаган нарсаларни қилаверади». (Имом Муслим, 207).

Амримаъруф ва наҳиймункарга узоқ замонлардан бери эътибор берилмади ва имом Нававий раҳимаҳуллоҳ айтганидек, унинг исмигина қолди, холос. Балки биров: Бу қандай бўлиши мумкин?! Ахир Азҳар уламолари одамларга хутба қилиб, ваъзлар ўқишмоқда-ку?! – деб савол бериши мумкин.

Бунга шундай жавоб берилади: Фарз амалга ошишининг маъноси фарзга амал қилиш ҳақидаги буйруқнинг савоб савобга, гуноҳ эса гуноҳга айланадиган даражада воқеъда намоён бўлишидир. Бу эса ҳануз амалга ошмади. Бинобарин, иқтидорли ҳар бир банданинг ҳақиқатни амалга ошириши ва ботилни бекор қилиши, Шариат ва Дин асослари факультетларини битириб чиққан кишиларни ҳужжат қилмаслиги керак. Чунки, улар билан етарли ишлар амалга ошмади. Бу биринчи тарафдан.

Иккинчи тарафдан эса, савоб ишдан воз кечилиши, гуноҳ ишни эса қилинишига шоҳид бўлган ва қайтаришга кучи етган ва бошқалар қайтаришмаётганини кўрган ҳар бир бандага, у гуноҳдан қайтариши заруратдир. Бундай пайтда унинг бирон дипломга эга бўлиши шарт эмас! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатлари ва сийратларини текшириб кўрган одам, буни жуда яхши билади. Жумладан, уламолар шундай дейишган: «Пиёнисталарнинг (ичмаслик ҳақида) ўзаро насиҳат қилишлари фарздир. Ўзаро насиҳат қилишмаса гуноҳ иккига қатланади: ароқ ичиш ва насиҳатни тарк қилиш гуноҳлари». Чунки, амримаъруф ва наҳиймункар қилаётган одамларнинг адолатли бўлишлари шарт эмас. Агар шарт бўлса эди, бирон кимса савоб ишларга чорламас эди. Чунки, «Ҳар бир одамзот хатокордир ва хатокорларнинг яхшироғи тавбакорроғидир». (Термизий (2687). Бу ҳадисни аллома Албоний раҳимаҳуллоҳ ҳасан деган).

Оллоҳ таолонинг:

«Одамларни яхшиликка чорлаб, ўзларингизни унутасизларми? Ҳолбуки, ўзларингиз Китоб тиловат қиласизлар. Ақлингизни юргизмайсизларми?»  (Бақара: 44) оятида амримаъруф ва наҳиймункар қилган одам учун эмас, аксинча, ўз билимига амал қилмаган одамни мазаммат қилинган. Сулук билан қилинган даъват, оғиз билан қилинган даъватдан кўра таъсирчандир. Чунки, одамзот қилаётган иши билан одамларни нафратлантирар экан, оғзи билан даъват қилиши мумкин. Шунинг учун ҳам пайғамбар Шуъайб алайҳиссалом:

«Мен сизларга хилоф қилиб, сизларни қайтараётган нарсани (яъни, ҳалол-ҳаромга аралаштиришни) ўзим қилишни истамайман», – деган. (Ҳуд: 88).

Шундай экан, чорланганлар ҳақиқат ва эзгуликка ижобат қилишлари, насиҳат қилаётган одамнинг ҳолатига қарамасликлари ва ҳолати шундай бўлиши керак: «Ҳақиқатни, олиб келган ҳар қандай одамдан қабул қилинади. Ботилни эса, кимдан бўлишидан қатъий назар рад қилинади».

Даъватчи буюраётган ва таъқиқлаётган нарсаларини билиши, даъват қилар экан шафқатли ва меҳрибон бўлиши керак. Олимлардан бири подшоҳлардан бирининг ҳузурига кириб, унга қўпол муомала қилди. Шунда подшоҳ Оллоҳ таоло сендан кўра яхшироқ одамни, мендан кўра ёмонроқ бўлган подшоҳ олдига юборар экан:

«Бас, унга юмшоқ сўз сўзланглар! Шояд панд-насиҳат олса ёки (Менинг қаҳримдан) қўрқса», деди (Тоҳа: 44), деди. Яъни, Оллоҳ таоло пайғамбари Мусо алайҳиссаломни Роббул оламийнга ўта кофир бўлган Фиръавнга юборди ва Мусо алайҳиссаломга мулойим бўлишни амр қилди.

Саволларга жавоб берилар экан, ҳиссиётларга берилиш ярамайди. Фойда бўлиши, зарар ва фасодлар кетиши учун, Оллоҳнинг динини ўрганиш керак. Бунинг далили Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг (мунофиқ) Абдуллоҳ ибн Салулни ўлдирмасликларидир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу ҳақда: «Ясрибда унинг кўп тарафдорлари бор. Одамлар: Муҳаммад асҳобларини ўлдираяпти? – дейишса нима бўлади?!» – деган эдилар. Ибн Салул фитналарни кўпайтириб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва даъватга қарши ҳийлалар қилган бўлсада, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уни ўлдирмадилар. Чунки, Оллоҳнинг шариати – манфаатларнинг ўзгинасидир. Қаерда манфаат бўлса, ўша ерда Оллоҳнинг шариати бордир.

Шайхулислом Ибн Таймийя раҳимаҳуллоҳ (ўлкасини босиб олган) мўғул-татарларнинг ароқ ичишларига қарши бўлган дўстларидан норози бўлар ва: «Ароқ Оллоҳни зикр қилиш ва намоз ўқишга монеъ бўлса, татарларни мусулмонларни ўлдириш ва уларнинг номусларини булғашларига монеъ бўлади», – дер эди.

Биз ишларнинг оқибатига қарашимиз ва гуноҳ ишларни гуноҳлар билан қайтармаслигимиз, гуноҳни устивор кўрмаслигимиз, бошқа гуноҳни келтириб чиқармаслигимиз, шаръий манфаат бўлмаган нарсаларда жонни қийнамаслигимиз, инкор қилиш билан оила ва ёру дўстларга озор бермаслигимиз керак. Чунки, инкор этиш баъзи ўринларда фарз бўлса, баъзи ўринларда ҳаромдир. Гумонга ғолиб келган бўлса, амримаъруф ва наҳиймункар қилган одамнинг озорланиши мустаҳабдир. «Шаҳидларнинг саййиди – Ҳамза ибн Абдулмутталиб ва золим имомга (қарши туриб) унга амримаъруф ва наҳиймункар қилган, натижада, подшоҳ ўлдирган одамдир». (Ҳоким (4884). Бу осорни аллома Албоний саҳиҳ деди).

Ишларнинг энг яхшиси – мўътадилидир. Ўринсиз жойда лоқайдлик ёки интилиш яхши бўлмаганидек, журъат ўринларида қўрқоқлик ва орқага чекиниш мақтовга сазовор эмас. Абдуллоҳ ибн Масъуд разияллоҳу анҳу йўлдошларига: «Сизлар шундай замонда яшаяпсизларки, унда амримаъруфга шошилганингиз энг яхшироғингиз бўлади. Одамларга шундай замонлар келадики, шубҳалар кўпайгани боис, уларнинг яхшироғи – тўхтаб, текшириб кўрганларидир», – деган эди.

Ғурбатнинг кучайиши ва тақвонинг озайиши туфайли масалалар, жумладан, балоси кўпайганлари ҳақида ўз билимдонига мурожаат этиш лозим. Биз шундай масалаларга дуч келаяпмизки, агар улар ҳақида Умар разияллоҳу анҳуга мурожаат этилса, Бадр жанггида иштирок этган барча саҳобаларни тўплаган бўлар эди!! Хаворижлар аҳволидан воқиф бўлганлар, улар ҳиссиётга берилиш ва фиқҳий билимларнинг озлиги сабабли қандай фалокатларни қилишган эканига гувоҳ бўлишади. Ибн Касийр раҳимаҳуллоҳ ҳикоя қилади: «Бизга Росибий пурмаъно хутба қилди. Унинг хутбасини эшитиб кўзлардан ёшлар қуйилди, кўнгиллар юмшади. У ўз хутбасида одамларни Охиратга рағбатлантириб, дунёда зоҳид бўлишга чорлаб, жиҳод қилишга чақирди ва одамлар жаннатдан муждаланган саҳобалар каби жанг қилиш учун сафарбар бўлдилар».

Шу боис Ибн Касийр раҳимаҳуллоҳ: «Хаворижлар тури қандай ажойиб-а?! Уларнинг орасида биронта ҳам саҳоба йўқ ҳамда Қуръон ўқисаларда ҳалқумларидан нарига ўтмаган!» – деган эди.

Гарчи ижобат бўлмаслик гумони устун бўлсада, амримаъруф ва наҳиймункар қилиш машруъ қилинган бўлса, пишиб етилган мевалар ва юзага келиб ривожланаётган «диндорлик» тўфонини кўриш билан нима қилиш керак?! Сиз фойдасиз ишни ва денгизда деҳқончиликни қилмайсиз! Оллоҳ таоло айтди:

«Бас, агар панд-насиҳат фойда берса  (кишиларга) панд-насиҳат қилинг!» (Аъло: 9). Уламолар: «Унинг маъноси: Гарчи фойда бермаса ҳам эслатаверинг!» – дедилар. Бу шу оятга ҳам ўхшайди:

«сизлар учун иссиқ (совуқ)дан асрайдиган кийимлар». (Наҳл: 81). Аслида бу кийимлар кўпроқ совуқдан ҳимоя қилади.

Биз халқ орасида даъват ва таблиғни оммалаштиришимиз ва Ислом динини жаҳоннинг тўрт бурчагига етказишимиз керак

«Барча оламларни (охират азобидан)  қўрқитгувчи бўлсин деб Ўз бандаси (Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га Фурқон — Қуръон нозил қилган зот — Оллоҳ баракотли – Буюкдир». (Фурқон: 1);

«(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), дарҳақиқат Биз сизни барча оламларга фақат раҳмат (яъни Оллоҳнинг раҳмати-жаннатига етаклагувчи) қилиб юбордик». (Анбиё: 107);

«(Ушбу Қуръон) фақат барча оламлар учун (Оллоҳ таоло томонидан нозил қилинган) бир эслатмадир, холос». (Сод: 87, 88).

Масжид ва унинг муаммолари билан шуғулланиш Фаластин, Ироқ ва Афғонистондаги мусулмонларнинг муаммоларига, ёшлар ва уларнинг тарбияларига эътибор беришга монеъ бўлмаслиги ҳамда хотин-қизлар, болалар ва қарияларни даъват қилишдан чалғитмаслиги лозим. Бунинг учун фикримиз кенг бўлиши керак. Чунки Роббимиз буюк ва шарафли ишларни суюб, пасткашликларни ёқтирмайди.

Даъват йўлида юриш, дўсту душман, шаръий ва коинавий йўлларни билишни худди хитоб қилинаётган одамларнинг аҳволини билишни талаб қилганидек талаб қилади. Ишларнинг муҳимроғини муқаддам қўйиш билим, амал ва Оллоҳ йўлига даъват қилишда вожиб бўлган ишлардандир. Бунинг учун эътиборни эътиқод маънолари ва «Агар билсалар аввало тавҳид!»ни амалга оширишга бўлган ишончга марказлаштириш лозим.

Оллоҳ йўлига даъват қилиш пайғамбару расуллар манҳажига риоя қилиш билан рўёбга чиқадиган онгга боғлиқ бўлади. Бинобарин Оллоҳ таоло шундай деган:

«Айтинг: «Менинг йўлим шудир. Мен Оллоҳга даъват қиламан. Мен ва менга эргашган кишилар аниқ ҳужжатга — ишончга эгамиз. (Ҳар қандай шерикдан) Оллоҳни поклайман. (Зеро) мен мушрик- лардан эмасман». (Юсуф: 108). Ушбу оят Юсуф сурасининг охирларида келган бўлиб, у – қалби бўлган ва гувоҳлик билан қулоқ солган ҳар бир кишини ўйлантирадиган сура ва ҳикоядир.

Биз ноҳақ ишларни қилиб балога сабаб бўлгач, ортидан: «Балоларнинг келиши пайғамбару расулларнинг суннатидир!» дея тавбаю тазарруда бўлмаслигимиз керак. Бундай ишни қилган одам Роббисига тавба қилиб, истиғфорлар айтиши ҳамда ёмон муҳитдан чиқиш учун бор имкониятини ишга солиши керак. Агар банда ҳақ йўлда бўлиб, ўзидан аввалгиларнинг йўлидан кетаётган ва мусибат етган бўлса, чидаши ва савобни Оллоҳ таолонинг ўзидангина кутиши керак:

«Аср (вақти)га қасамки, (барча) инсон зиён-бахтсизликдадир. Фақат иймон келтирган ва яхши амаллар қилган, бир-бирларига Ҳақ (йўли)ни тавсия этган ва бир-бирларига (мана шу Ҳақ йўлида) сабр-тоқат қилишни тавсия этган зотларгина (нажот топгувчидирлар)». (Аср сураси).

Мазкур сура тафаккур қилишга лойиқдир. Чунки у (даъват унсурларини) ўзида етарлича жамлаган ва тушунтирган.

Оллоҳ таоло барчамизни Ўзи суйган ва рози бўлган ишларга муваффақ айласин!

Manba: IslamHouse/Uzbek

Devami

30 odimda farzand tarbiyasi (2 Odim)

Чиройли исм қўймоқ

Исмлар, нафақат инсоннинг шахсияти ва хулқ-атворининг шаклланишида, ҳатто жамиятнинг барпо бўлишида ҳам муҳим таъсир кучига эгадир. Мана Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага ҳижрат қилиб келганларида шаҳарнинг эски номи бўлган “Ясриб”ни “Тоба” ёки “Мадина” номларига ўзгартирдилар. Бу исмларнинг (яъни “Мадина”, “Тоба” ва “Тойба”лар) ҳаммаси гўзал маъноларни ифодалайди.[1] Бундан кўринадики, чиройли маънони англатган исмлар асосида яхшиликка йўиш бўлган янги ҳаётнинг бошланишида психологик таъсирга эга экан. Фарзандларга ижобий таъсири бўладиган муносиб исмларни танлаб қўйиш эса, ота-онанинг зиммасидаги масъулият ҳисобланади.

Чиройли исм қўйишнинг аҳамиятига доир амалий мисоллар:

1. Чиройли исмнинг ижобий таъсири:

Абдурраҳмон ибн Авфдан (Оллоҳ ундан рози бўлсин) ривоят қилинади: “Менинг исмим Абдуамр эди, мусулмон бўлганимда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам менга “Абдурраҳмон” исмини қўйдилар”.[2]

Ривоят қилинишича, Абдурраҳмон ибн Авф (Оллоҳ ундан рози бўлсин) ўзининг бир ерини сотиб, даромадини Бани Зуҳра қабиласининг камбағалларига, муҳожирларга ва мўминларнинг оналарига тақсимлади…

Ровий Мисвар айтади: “Оишага (Оллоҳ ундан рози бўлсин) улушини олиб бордим, шунда у:

—    “Буни ким бериб юборди?” — деб сўради.

—    “Абдурраҳмон ибн Авф”, — дедим. Шунда Оиша (Оллоҳ ундан рози бўлсин):

—    “Ҳа, мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: “Мендан кейин сизларга сабрли кишиларгина марҳамат қила оладилар”, деганларини эшитганман”, — деди.[3]

“Абдурраҳмон” деган исм “Раҳмон” исмидан олинган бўлиб, ундан раҳмат, марҳамат сифати келиб чиқади. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Ибн Авфда раҳмат, марҳамат ва шафқат сифатлари борлигини пайқаб, унга Абдурраҳмон исмини қўйган эдилар.

2. Хунук исмнинг салбий таъсири

Ибнул Мусаййаб отасидан ривоят қилади: Унинг отаси (яъни Ибнул Мусаййабнинг бобоси) Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига келганда, Пайғамбар алайҳиссалоту вассалом ундан:

—    “Исминг нима?” — деб сўрадилар. У:

—    “Ҳазн”[4], — дея жавоб берди.

—    “Сен Саҳл[5] бўлақол”, — дедилар. У эса:

—    “Отам қўйган исмни ўзгартирмайман”, — деди.

Ибнул Мусаййаб айтади: “Ўшандан бери бизда (яъни бизнинг наслимизда) ўша ҳузунат (дағаллигу қўполлик) давом этиб келаяпти”.[6]

Довудий бу ҳақида: “Ибнул Мусаййаб бу гапи билан ахлоқларидаги дағаллик, қўполликни назарда тутган эди. Бироқ Саид (ибн Мусаййаб) бу дағаллигу қўполликни Оллоҳ учун ғазабланиш йўлида фойдаланди…”, — дейди.

Яна баъзилар бу ҳақида: “Ибнул Мусаййаб бу гапи билан ахлоқларида қолиб кетган қаттиққўллик, бераҳмликни назарда тутган эди”, — дейдилар.[7]

Хуллас калом, агар фарзандларимизни солиҳ бўлишларини хоҳласак, тарбиядаги иккинчи одимни қўйишимиз, у ҳам бўлса, уларга чиройли, яхши маънони англатган исмларни қўйишимиз керак экан.

Юқоридаги мисолларда исмларнинг болажонлар шахсиятининг шаклланишида таъсири борлигига гувоҳ бўлдик.

* * *


[1] “Ясриб” сўзи “Койимоқ”, “Гина қилмоқ”, “Ўпкаламоқ” ўзагидан келиб чиққан.

“Тоба” ва “Тойба” сўзлари “Ёқимли”, “Гўзал” деган маъноларни билдиради.

“Мадина” эса, “Шаҳар” дегани бўлиб, маданият ўзагидан олинган. (Таржимон).

[2] Сияру аълам ан-нубала (1/74).

[3] Сияру аълам ан-нубала (1/86).

[4] “Ҳазн” исми “Дағал”, “Қўпол”, “Қаттиққўл” деган маъноларни беради. (Таржимон).

[5] “Саҳл” исми “Осон”, “Юмшоқ”, “Хушмуомала” деган маъноларни беради. (Таржимон).

[6] Бухорий “Китабул адаб”, Ҳазн исми ҳақидаги боб (6190).

[7] Фатҳул Борий (10/703).

Manba: IslamHouse.com/Uzbek

Devami