Sovyetler’in Afganistan işgalininin 35. yılı

Sovyetler Birliği Komünist Politbüro, 8 Aralık 1979’da Leonid Brejnev’in ofisinde Afganistan’a asker gönderme kararı almıştı

Sovyetler Birliği’nin Afganistan’a asker gönderme kararı almasının üzerinden 35 yıl geçti. Karar, 8 Aralık 1979’da Komünist Politbüro’nun kritik konularda kararlar için toplandığı Leonid Brejnev’in ofisinde alınmıştı.

10 yıl süren Afganistan’daki savaşta Sovyet hükümetinin arşivlerine göre 15 bin kişi öldürülmüştü. Öldürülen Afganların sayısı ise en az iki milyon olarak ifade ediliyor.

Afganistan’da 27-28 Nisan 1978 Nisan devrimi yaşanmıştı. Devrimin nedeni Cumhurbaşkanı Muhammed Davud rejiminin komünist gazeteci Mir Ekber Hayber’i öldürmesi idi. Muhalifler cenazeyi bahana ederek bir gösteri düzenledi. Ayaklanmayı organize eden Afganistan Demokratik Halk Partisi liderleri Nur Muhammed Taraki ve Babrak Karmal aynı gün tutuklandı. Bu partinin başka bir lideri Hafızullah Amin olaylardan önce ev hapsine alınmıştı.

Bu olayları aslında Sovyet istihbarat yetkilileri örgütlemişti. Olaylara çok geçmeden kan karıştı. Hafızullah Amin taraftarlarına silahlı çatışma emri verdi ve hükümet devrilerek, Cumhurbaşkanı Muhammed Davud ve ailesi kurşuna dizildi.

Nur Muhammed Taraki Devlet Başkanı ve Başbakan, Babrak Karmal ise yardımcısı oldu. Cumhuriyet ilan edildi. Ancak yarı-feodal bir ülkede Sovyet sosyalizmi modelini uygulamak, özellikle tarım ve hayvancılığı kolektif hale getirmek mümkün olmadı.

Halkın yönetime karşı çıkması üzerine Sovyetler Birliği 8 Aralık 1979’da ülkeye asker gönderme kararı aldı.

Dünya Bülteni

Devami

Çin’den Taliban’a rüşvet gibi teklif

Çin’in Taliban sorununu çözmek için örgüt liderlerini Pekin’e davet edeceği ve Afganistan’a 100 millyar dolar yatırım yapacağı iddia ediliyor

 

Çin’in Afganistan ve Pakistan’da Taliban’ı diyaloga ikna edebilmek için bölgeye 100 milyar dolar yatırım yapacağı ve Taliban yetkililerini Pekin’e davet edeceği öne sürüldü.

İngiliz radyosu BBC’nin Özbek servisi Çin’in Taliban sorununu yatırımlarla çözeceğini iddia etti. Çin’in bu girişiminin ABD önderliğindeki batı güçlerinin 13 yıl boyunca Afgan sorununa çözüm bulamadan ülkeden kaçmaya başladığı bir döneme rastlaması dikkat çekti.

Afganistan’da hükümet ve Taliban arasında silahlı çatışmalar yeniden alevlendiği bir ortamda ülke yeni Cumhurbaşkanı Eşref Gani geçtiğimiz günlerde önce Pakistan’a sonra Çin’e resmi ziyaretler gerçekleştirmişti.

Çin ise ekonomik ve askeri yönden gücünü son yıllarda artırmasına rağmen komşu ülke Afganistan’daki istikrarsızlıktan tedirginlik duyuyor. Uluslararası gözlemciler bunun nedenin sınır tanımayan uyuşturucu ticareti ve Afganistan’da savaşan çok sayıdaki Uygur olduğu görüşünde.

Rusya lideri Vladimir Putin ve Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Kerimov da batı güçlerinin Afganistan’dan çekildikten sonra ülkede olayların raydan çıkacağı uyarısında bulunmuştu.

Çin’in ise planladığı ekonomik yatırımlar ile Orta Asya bölgesinde Afgan sorununu çözmeye pratik adım atan tek ülke olmaya aday olduğu belirtiliyor.

Dünya Bülteni

 

Devami

Bir garib salom (Бир ғариб салом)

БИР ҒАРИБ САЛОМ

Салом бераман
Тобора яқинлашиб келаётган ўлимга,
Худди биров солаётгандай кўнглимга,
Бошқа биров ғов бўлаётгандай йўлимга…
Салом бераман,
Ҳамманинг қисмати бўлган ўлимга…

Фойдаси йўқ дейдилар қўрқувнинг ажалга,
Ўлим келмайдику фақат қарига,
Ёки касалга.
Хотиржам қарайман, ўнгимга сўлимга,
Салом бераман,
Ҳаётнинг сўнгги хизмати..ўлимга…

Кимдир вафот этибди,
Ҳаммаси маълум.
Руҳи вужудидан учиб кетибди,
Инсонлар дейдилар ажал етибди,
Худди ташлагандай дор ипи бўйнимга,
Салом бераман,
Тақдирнинг бекати ..ўлимга…

Дунё ҳаётининг сирини билдим,
Аслида шу учун дунёга келдим,
Шамол каби турмасдан,
Йўлларда елдим…
Энди қайтадигандай асл уйимга,
Салом бераман,
Охират сироти..ўлимга…

Намоз НОРМЎМИН

08.12.2014

BIR G‘ARIB SALOM

Salom beraman
Tobora yaqinlashib kelayotgan o‘limga,
Xuddi birov solayotganday ko‘nglimga,
Boshqa birov g‘ov bo‘layotganday yo‘limga…
Salom beraman,
Hammaning qismati bo‘lgan o‘limga…

Foydasi yo‘q deydilar qo‘rquvning ajalga,
O‘lim kelmaydiku faqat qariga,
Yoki kasalga.
Xotirjam qarayman, o‘ngimga so‘limga,
Salom beraman,
Hayotning so‘nggi xizmati..o‘limga…

Kimdir vafot etibdi,
Hammasi ma’lum.
Ruhi vujudidan uchib ketibdi,
Insonlar deydilar ajal yetibdi,
Xuddi tashlaganday dor ipi bo‘ynimga,
Salom beraman,
Taqdirning bekati ..o‘limga…

Dunyo hayotining sirini bildim,
Aslida shu uchun dunyoga keldim,
Shamol kabi turmasdan,
Yo‘llarda yeldim…
Endi qaytadiganday asl uyimga,
Salom beraman,
Oxirat siroti..o‘limga…

Namoz NORMO‘MIN

08.12.2014

Devami

Kırgız lider Atambayev Umre’ye gitti

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Atambayev, Umre ziyareti gerçekleştirdi

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev, Suudi Arabistan’a düzenlediği resmi ziyaret sırasında Umre ziyareti yaptı.

Suudi Arabistan’a 3 Aralık’ta resmi ziyaret için giden Atambayev, Mescid-i Haram’a giderek Umre ziyareti gerçekleştirdi. Atambayev ile birlikte Suudi Arabistan’daki Kırgızsiztan BüyükelçisiAbdullatif Zumabayev, Cumhurbaşkanlığı idaresi başkan yardımcısı İkramcan İlmiyanov ve Atambayev’in oğlu Kadir da umre yaptılar.

Kızgızistan lideri Atambayev Mekke’ye gitmeden önce Medine’ye giderek Mescid-i Nebevi’yi de ziyaret etti.

Umre’nin yanı sıra Kırgız heyeti Suudi Arabistan yetkilileri ile bir dizi görüşmeler gerçekleştirdi. Almazbek Atambayev Veliaht Prens Salman bin Abdulaziz ile bir araya geldi. Görüşmelerin ardından iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde vergilendirmeyi kaldırmak ve hava yolculuğu hizmetlerini başlatmak konusunda bir anlaşma imzaladı. Atambayev Arap iş dünyası temsilcileri ile gerçekleştidiği toplantıda Kırgızistan yatırım yapmanın kolaylıklarını anlattı.

Orta Asya Cumhuriyetleri liderlerinden Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev de iki sene önce Hacca gitmişti.

Dünya Bülteni

Devami

Almatı’da 3 bin kişilik cami açıldı

Kazakistan’ın en büyük kenti Almatı’da 3 bin kişinin namaz kılabileceği büyüklükteki caminin açılışı yapıldı

Kazakistan’ın 2 milyon 900 kişilik nüfusuyla en büyük kenti olan Almatı’ya 3 bin kişinin namaz kılabileceği büyüklükte bir cami yapıldı. Cami, kentinde ileri gelenleri ve Müftülük görevlilerinin katılımıyla ibadete açıldı.

Yeni Cami açılış törenine Almatı Belediye başkanı, Kazakistan Baş Müftüsü, ülkenin İslami kurumları ve yöneticileri katıldılar.

MIA ajansında yer alan habere göre törende bir konuşma yapan Kazakistan Baş Müftüsü Yercan Hacı Malgacıoğlu “Bu cami sadece Müslümanlar için namaz okuyacak ibadet yeri değil, aynı zamanda halkımız için bir maneviyat ve gençleri şüpheli dini hareketlerden kurtaracak merkez olacaktır”, dedi.
Konuşmanın ardıdnan camide cemaatle ilk namaz kılındı Bu camiye Kazak devlet adamlarından Baikit Ashimov’un adı verildi. Yeni cami Almatı’ya inşa edilen 39’uncu cami oldu. Camide cemaatin arabalarını park etmesi için her katında 88 araba yeri olan 3 katlı otopark da bulunyor.

Dünya Bülteni

Devami

Kazakistan iki nükleer santral yapacak

Kazakistan Enerji Bakanı ülkesine iki nükleer santral yapma kararı aldıklarını söyledi

Kazakistan Enerji Bakan Yardımcısı iki yeni nükleer santralin yerleri hakkında bilgi verdi. Nükleer santraller hakkındaki nihai kararın Kazakistan hükümeti tarafından iki üç yıl içerisinde verileceği belirtildi.

MIA haber ajansınde yer alan habere göre Astana’da yapılan Kazak-Fransız iş forumu sırasında Kazakistan Enerji Bakan Yardımcısı Bahytcan Jaksaliyev Kazakistan’da yapılması planlanan iki yeni nükleer santralin yapılacağı yerler konusunda açıklamalarda bulundu.

Jaksaliev, “Biz iki yeni nükleer santral inşa etmeyi planlıyoruz. Nükleer santrallerin platformları olası konumu hakkında iki yer belirledik. Hükümetimiz nükleer santrallerin yapımında geniş deneyime sahip dünyanın tanınmış şirketleri ile işbirliği yaptı. Kurduğumuz çalışma grubu bir dizi araştırmalardan sonra santrallerin yapılacağı iki yer hakkında fikir birliğine vardı” ifadelerini kullandı.

Kazak yetkiliye göre santrallerden biri Doğu Kazakistan’daki Semipalatinsk nükleer deneme bölgesinde, ikincisi ise Balhaş gölü yakınına inşa edilecek. Haberde konu ile nihai kararın 2-3 yıl içinde verileceği belirtildi.

Dünya Bülteni

 

Devami

ABD, Afganistan’da bırakacağı asker sayısını artırdı

ABD, öünümüzdeki yıl Afganistan’da bırakacağı asker sayısını 9 bin 800’den 10 bin 800’e yükseltti

ABD, 2015’te Afganistan’da kalmaya devam etmesi planlanan Amerikan askeri sayısını 1000 artırarak 10 bin 800’e çıkardı.

Afganistan’da bulunan ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel, 2015’in ilk aylarında çekmeyi planladıkları 1000 ABD askerinin Afganistan’daki varlıklarının devam etmesi yönünde karar aldıklarını ve bu çekilmeyi iptal ettiklerini söyledi.

Hagel, Reuters’a yaptığı açıklamada, 2015 yılında Afganistan’da kalacak minimum ABD askeri sayısının 10 bin 800 olacağını doğruladı.

Hagel, “Yine de başkanlığın askerlerimizin misyonu konusundaki tutumunda veya uzun vadedeki çekilme kararında bir değişiklik söz konusu değildir” ifadelerini kullandı.

ABD, 2016 yılında Afganistan’da 5 bin 500 askerini çekmeyi planlıyor. 2017 yılında ise ABD varlığının bir büyükelçilik düzeyine çekilmesi kararlaştırıldı.

Dünya Bülteni

Devami

Yeni Demiryolu İle Orta Asya, Basra Körfezine Bağlandı

Orta Asya-Basra arası 600 km. kısaldı

Aralık’ta Kazakistan, Türkmenistan ve İran cumhurbaşkanlarının katılımıyla 900 km uzunluğundaki yeni demiryolu açıldı. Yeni demiryolunun 120 km’si Kazakistan, 700 km’si Türkmenistan ve 80 km’si de İran’dan geçiyor.  Yeni açılan yol ile Basra Körfezi’ne Orta Asya’nın daha önce 1.500 km olan yolu, 600 km kısalmış oldu. 2007 anlaşması imzlanan yolun yapımına 2009 yılında başlanmıştı. Transit ticareti de artırması beklenen demiryolunun  3 ülke arasındaki ticarete de olumlu yansıması bekleniyor. Öte yandan, Rusya’nın geçtiğimiz günlerde İran’la petrol karşılığı hububat alımına ilişkin yapmış olduğu anlaşmanın da bu yeni tren yoluyla daha hayata geçirilebilir olacağı da düşünülmekte. 2020’ye kadar yıllık 15 milyon ton ürünün taşınmasının tahmin edildiği yolda, yılda 3 milyon ton da transit mal taşınacağı tahmin ediliyor. Kazakistan’ın Beynay istasyonundan yola çıkan tren, Türkmenistan’ın Daşoğuz, Türkmenabad şehirlerini geçerek İran’ın Meşhed istasyonuna ulaşıyor

Turkkazak.com

Devami

Türkiye, Önümüzdeki Yılın Başında Kırgızistan’ın Hasta Vatandaşlarını Kabul Etmeye Başlayacak

1415194622_35434200

Kırgızistan Hükümeti ve Türkiye Hükümeti arasındaki sağlık ve tıp bilimleri alanında işbirliği hakkında anlaşmanın onaylanma süreci Nisan 2015’e kadar tamamlanacak. Bu konuda Sağlık Bakanı Talantbek Batıraliyev, “Kabar” haber ajansına beyanlarda bulundu.

Kırgızistan’ın önerisi üzerine, Türkiye iki ülkenin tarihsel dostluk ilişkilerini hesaba katarak ayrılan kontenjan çerçevesinde Kırgızistan vatandaşlarına yüksek teknoloji tıbbi yardım sağlanmasını hızlandırmak amacıyla yukarıda bahsedilen anlaşmayı onaylama sürecini hızlandırmaya hazır olduğunu bildirdi.

Anlaşmayı onaylama süreci Nisan 2015’e kadar tamamlanacak. Onaylandıktan sonra, Türk tarafı, Kırgızistan Sağlık Bakanlığı’nın gönderdiği yüksek teknoloji tedavisine ihtiyaç duyan hastaları Türkiye’nin önde gelen kliniklerinde kabul etmeye başlayacak.

KABAR

Devami