Kategori: HABERLER

Çin’in Doğur Türkistan’da Uygur Türklerini hapsettiği toplama kamplarından birinde 1 yılı aşkın kaldığını ifade eden Gulbahar Jelilova, kampta yaşadıkları skandalları anlattı.

Birleşmiş Milletler’e göre bir milyona yakın Uygur Türkü Çin’in “eğitim merkezleri” dediği kamplarda zorla tutuluyor.

Birleşmiş Milletler Irk Ayrımcılığının Kaldırılması Komisyonu’nun raporuna göre, özerk Uygur bölgesi bir gözetim kampına dönüştürüldü. Çin ise Uygur Türkler’inin Batı Şincan bölgesindeki kamplara zorla gönderildiği iddiasını reddediyor.

O kamplardan birinde bir yıl boyunca tutulan Gulbahar Jelilova, kampta yaşadıklarını euronews’e anlattı.

55 yaşındaki Gulbahar Jelilova 21 Mayıs 2017’de ticaret nedeniyle gittiği Doğu Türkistan’da önce gözaltına alınıyor, ardından da Doğu Türkistan bölgesindeki bir kampa gönderiliyor.

Kendisini gözaltına alan Çinli polisler, ona, hakkındaki suçlamanın “teröristlere yardım etmek” olduğunu söylüyor.

Kampa gece saatlerinde giriş yaptığını ifade eden Gulbahar Jelilova’nın dikkatini çok küçük yaşta olan kız çocukları çekiyor. Özellikle kamptakilerin ayaklarında ve kollarında zincir olduğunu belirtiyor Gulbahar Jelilova:

Kampa girince suçsuz olduğumu söyleyip ağlamaya başladım ama oradaki kızlar ağlamamam konusunda beni uyardı. Çünkü ağlayınca ceza veriyorlar dediler. O nedenle korktum ağlamadım

“Kampa girdiğim gün işkence yaptılar ve 24 saat yiyecek vermediler. Yemek yoktu, sadece hamur ve çok az çorba veriyorlardı. Betonların üzerinde uyuyorduk. Haftada bir bize iki ilaç veriyorlardı, uyuşuyorduk. Vücudumuzdaki ağrıları hissetmiyorduk artık. Kameraları ve kamerasız yerler vardı. Kamerasız yerlerde işkence yapıyorlardı. Kendi dilimizi konuşamıyorduk, konuştuğumuzda ise işkence yapıyorlardı. Bize Çin marşı okutuyorlardı. İletişim adına hiçbir şey yoktu’’

Gulbahar Jelilova’nın iddiasına göre zorla tutulduğu bu kampta tecavüz normaldi… Hatta odalardan gece vakti alınan kadınların hemen hemen hiçbirini bir daha göremedi.

15 ayın sonunda bu kamptan çıkması ise avukat olan kızının çabalarıyla olmuş. Aynı zamanda Kazakistan vatandaşı olan Gulbahar Jelilova, kamptan çıkar çıkmaz polis eşliğinde ülkesine gönderilmiş.

Ancak ülkesinin Çin’e yakın olması nedeniyle burada kalmaktan korkan Jelilova, Türkiye’ye gelmek zorunda kaldı. Türkiye’yi tercih etme nedeni ise Müslüman bir ülke olması ve bu nedenle kendisini güvende hissetmesi. Ama ailesini ülkesinde bıraktığı ve tek başına geldiği Türkiye’de maddi açıdan yaşamını sürdürmekte zorlanıyor.

‘Kendimi gizlemiyorum, beni götürün o kampa gördüklerimi tek tek anlatayım’
Hatta şimdilerde kirasını ödeyemediği ve geçimini sağlayamadığı için bir Uygur komşusunun evinde yaşıyor. Daha iyi yaşam koşulları için, Türkiye’den sonraki rotasının ise Avrupa ülkelerinden biri olmasını istiyor. Hangi ülke olursa giderim diyor. Bundan sonra tek amacının ise gördüklerini anlatmak olduğunu ifade eden Gulbahar Jelilova; “Çinli yetkililer yalan söylüyor, kendimi gizlemiyorum. Alın beni götürün o kampa, tek tek göstererek neler olduğunu anlatırım” diyor.

Jelilova, Çin’in “eğitim merkezleri” dediği ve 1 milyona yakın Uygur’un tutulduğu bu kampları ve içerisinde olan biteni özellikle Türkiye ve Avrupa ülkelerinin görmesini istiyor.

https://www.dunyabulteni.net/asya/cin-in-uygur-turklerini-kapattigi-kampta-bir-yil-kalan-kadin-h450542.html

Suriye’deki bir kampta yaklaşık 600 Tacik kadın ve çocuğu yaşıyor

Tacikistan‘da hükümet 12 Eylül  tarihinde ismi açıklanmayan bir kaynağın Suriyeli mülteci kamplarında DEAŞ üyelerinin ailelerinin bulunduğunu açıkladı. Kampta 575 Tacikistan vatandaşı kadın ve çocuğun yaşadığını açıkladılar.

Tacikistan vatandaşların büyük çoğunluğu Suriye’nin Haseke eyaletindeki El-Khol kampında yaşıyor.

Yaklaşık olarak, 90 kadın ve 1 ila 17 yaşları arasındaki 450’den fazla çocuk bulunmaktadır. Küçüklerin çoğunlukla yetim olduğu bilinmektedir. Kabine temsilcisi, rakam bilgilerinin yanlış olduğunu, daha fazla Tacik olabileceğini belirtti.

11 Eylül’de, Suriye’deki BM uzmanları, kamplardaki çocukların ve kadınların insanlık dışı koşullarda yaşadıklarını bildirdi. Binlerce küçük çocuğun hiçbir belgesi yok.

Kaynak: www.dunyabulteni.net

(KRIL VA LATINDA)

Тожикистон ҳукумати Суриядаги қочқинлар лагерларида яшаётган тожикистонлик аёллар ва болаларни ватанларига қайтаришга тайёрлигини билдирди.Аввалроқ БМТ Суриядаги лагерларда қочқинлар чидаб бўлмас даражадаги оғир шароитларда яшаётганини маълум қилганди.Тожикистон Ташқи ишлар вазирлиги 5 октябрда тожик дипломатлари бу масалада Сурия ҳукумати вакиллари билан учрашганлари ҳақида хабар берди. Дипломатлар Тожикистонга қайтарилиши кутилаётган одамларнинг шахси ва аниқ сонини ўрганишмоқда.Тожик томони эга бўлган маълумотларга қараганда, Суриядаги қочқинлар лагерларида 575 аёл ва бола сақланмоқда. Уларнинг асосий қисми “Ислом давлати” сафига қўшилган оилаларнинг вакилларидир.Тожикистон жорий йил баҳорида Ироқдан 84 тожик боласини ватанига олиб келган эди. Бу болаларнинг оталари жангарилар сафларида ҳалок бўлган, оналари эса узоқ муддатга қамалган.Тожикистон ҳукуматининг билдиришича, 2014 йилдан бери 1900 нафар тожикистонлик Сурия ва Ироққа кетиб, “Ислом давлати” гуруҳиа қўшилган.

Tojikiston hukumati Suriyadagi qochqinlar lagerlarida yashayotgan tojikistonlik ayollar va bolalarni vatanlariga qaytarishga tayyorligini bildirdi.
Avvalroq BMT Suriyadagi lagerlarda qochqinlar chidab bo‘lmas darajadagi og‘ir sharoitlarda yashayotganini ma’lum qilgandi.
Tojikiston Tashqi ishlar vazirligi 5 oktyabrda tojik diplomatlari bu masalada Suriya hukumati vakillari bilan uchrashganlari haqida xabar berdi. Diplomatlar Tojikistonga qaytarilishi kutilayotgan odamlarning shaxsi va aniq sonini o‘rganishmoqda.
Tojik tomoni ega bo‘lgan ma’lumotlarga qaraganda, Suriyadagi qochqinlar lagerlarida 575 ayol va bola saqlanmoqda. Ularning asosiy qismi “Islom davlati” safiga qo‘shilgan oilalarning vakillaridir.
Tojikiston joriy yil bahorida Iroqdan 84 tojik bolasini vataniga olib kelgan edi. Bu bolalarning otalari jangarilar saflarida halok bo‘lgan, onalari esa uzoq muddatga qamalgan.
Tojikiston hukumatining bildirishicha, 2014 yildan beri 1900 nafar tojikistonlik Suriya va Iroqqa ketib, “Islom davlati” guruhia qo‘shilgan.

lhttps://www.ozodlik.org/a/30202776.html

Tiflis günü kutlamaları için Gürcistan’a giden Bişkek Belediye başkanı burada Erivan belediye başkanı ile de görüşerek iki ülke ile ikili ilişkiler kurmak istediğini söyledi.

Kırgızistan‘ın başkenti Bişkek’in Belediye Başkanı Aziz Surakmatov, “Şimdi Tiflis Günü..Gürcistan‘ın başkenti Tiflis’teyiz. Tiflis belediye başkanı ile yapılan resmi bir toplantının bir parçası olarak, Kırgızistan ve Gürcistan başkentleri arasında karşılıklı saygı ve güven bağlamında eşleştirme ilişkilerinin kurulmasına ilişkin meseleleri tartıştık ”dedi.

Belediye binasının fotoğrafı. Tiflis Günü kutlamaları sırasında Bişkek ve Tiflis Belediye Başkanı Aziz Surakmatov ve Kakha Kaladze

Aziz Surakmatov, gezinin, toplu taşımada elektronik biletleme tanıtımı ve şehir motorlu taşıt parkının iyileştirilmesinde Gürcü deneyiminden haberdar olmasının mümkün olduğunu ekledi.

Bişkek’in Celediye Başkanı Aziz Surakmatov, Erivan Belediye Başkanı Hayk Marutyan ile de bir araya geldi. Meslektaşlarını her yıl 29 Nisan’da kutlanan Bişkek Günü’ne davet etti.

Tiflis Günü kutlamalarında Bişkek ve Erivan Aziz Surakmatov ve Hayk Marutyan Belediye Başkanları

https://www.dunyabulteni.net/orta-asya/biskek-tiflis-ve-erivan-ile-ikili-iliskiler-kurmak-istiyor-h450366.html

Özbekistan’da, birkaç düzine İçişleri Bakanlığı çalışanı kendilerine zorla pamuk toplattırılmasını protesto etti

Özbekistan‘da Bektimir ilçesinde İçişleri Bakanlığı’nca uzmanlık ileri eğitimi için toplanan memurlar zorla pamuk toplamaya gönderildi.

Memurlar kendilerinin kandırıldığını ve zorla pamuk toplamaya götürülmelerini protesto ettikleri bir video yayınladılar.

Videoda, İçişleri Bakanlığı çalışanlarından biri meslektaşlarına, “Aylık bir eğitim için buraya geldik. Bizi pamuk için kasım ayına kadar zorla alıkoyuyorlar. Zorla götürülüyoruz. Yiyeceklerimiz için maaştan 800 bin emir para kesildi. İleri eğitim bahanesiyle, sahtekarlıkla buraya getirildik ve pamuk için götürüldük. Herkesin bir ailesi var ”dedi.

12 Ağustos’ta, bölgelerin başkanlarıylae yapılan bir video konferans sırasında Devlet Başkanı Şevket Mirziyoyev, bu yıl “genel olarak, tek bir bütçe kuruluşu değil okullar ve enstitülerin” pamuk toplanmasına katılacağını söyledi.

https://www.dunyabulteni.net/orta-asya/egitim-diye-alinip-pamuk-toplamaya-goturulen-icisleri-bakanligi-calisanlarindan-protesto-h450358.html

Özbekistan’da Fergana bölgesinin yönetiminde bir gece toplantısına çağrılan okul müdür yardımcıları kaza geçirdi. Dört kişiden ikisi öldü ikisi ağır yaralı.

Özbekistan‘ın Fergana bölgesinin Dangarinsky bölgesindeki dört okulun müdür yardımcısı, davet edildikleri bir gece konferans görüşmesine katılmak için bölgesel yönetime gitderken trafik kazası geçirdi. Kaza mahallinde iki kişi öldü, iki kişi ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Kaza 29 Eylül’de yerel saatle yaklaşık 11.00’de Kokand kentinden geçen A-373 otoyolunun bir bölümünde meydana geldi.

centralasian.org, okul müdürlerinin milletvekillerinin 30 Eylül gecesi Ferghana bölgesinin yönetiminde düzenlenen dini konulardaki toplantısına katılmak için Dangarinsky bölgesinden ayrıldığını söylüyor.

Kaynak, eğitimcilerin bölge idaresine ulaşmak için 90 kilometre seyahat etmek zorunda kaldıklarını, ancak arabayı süren 26. okulun müdür yardımcısının direksiyonda uyuyakalarak yol aydınlatma direğine çarptığını söyledi. Kaza sonucu, ön koltukta oturan 38’inci okulun müdürü ve müdür yardımcısı olay yerinde öldü, arka koltukta oturan 24. ve 27. okulların müdür yardımcısı ise ciddi bir şekilde hastaneye kaldırıldı.

Vefat etmiş okul müdürlerinden birinin akrabası, “Okul idarecileri, sakal ve başörtüsü takanlara karşı operasyon başlatan Fergana bölgesinin idaresi tarafından düzenlenen bir gece konferansına davet edildi. Toplantının sabahın birinde gerçekleştirileceği konusunda bilgilendirildiler, Dangarinsky Bölgesinden ayrıldılar. Kokand kentinde araba sürerken, sürücü direksiyonda uyuyakaldı ve yolun kenarındaki direğe çarptı ”dedi.

Kazanın bir başka kurbanının akrabası, “Pazar günü beklenmedik bir şekilde bir toplantı için şehre çağrıldılar. Yol parasından tasarruf etmeye karar verdiler ve dördü de aynı arabadaydı. Direksiyonda oturan müdür yardımcısı bütün gün çalıştı, bu yüzden muhtemelen direksiyon başında uyuyakaldı. Cenazeleri dün gerçekleşti, bugün bir cenaze töreni düzenledik. Köyümüzde öğretmenler günü trajik olarak yas günü haline geldi ”dedi. ( Bölgede 1 Ekim Öğretmenler günü olarak kutlanıyordu)

Kokand şehrinin polis departmanı, kaza olayı üzerine soruşturması yapıldığını bildirdi.

Fergana okullarından birinin müdürü, 30 Eylül gecesi gecede bölge müdürlüğünde, sakal uzatan ve türban takanlara akrşı başlatılan operasyon hakkında bilgilendirme toplantısı olduğunu doğruladı.

Pazar gecesi saat 1’deki resmi makamlarca düzenlenen bu konferans toplantısı hakkında resmi bir bilgilendirme ise yapılmadı.

Özbekistan’da konferans görüşmeleri yapma uygulaması, devlet yetkilileri ile orta ve düşük düzey yöneticiler arasında iletişim için ülkenin başbakanı olarak çalışmalarının ilk yıllarında Şevket Mirziyayev tarafından başlatıldı.

Özbek yetkililerinin fazla çalışma nedeniyle yatırımcılarla müzakerelerde uyuyakalması Reuters tarafından haberleştirilmişti.

Ajansa göre, Eylül ayında Taşkent’te düzenlenen uluslararası bir konferansta, Özbek yetkililerinden biri bilincini kaybetti. Meslektaşları bunun muhtemelen stres ve fazla çalışma nedeniyle olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in “olağanüstü halini” hatırlatan Reuters, Özbek yetkililerinden birisinin şu sözlerini alıntıladı.

“Geçen ay Mirziyoyev, yetkililere cumartesi günleri saat 17: 00’de ofislerini terk etmeleri ve pazar günlerini aileleriyle geçirmeleri talimatını verdi. Fakat aslında, hiçbir şey değişmedi. Hala sabah 8’de işe gidiyorum ve gece yarısı, genellikle sabah 1 veya 2 civarında dönüyorum. Bazen çocuklarımı arka arkaya birkaç gün göremiyorum, eve geldiğimde ve sabah erkenden okula gittiğimde uyuyorlar, ”dedi.

Özbekistan’da başörtü ve sakal operasyonu

26 Eylül tarihinde ders başlamadan önce başörtüsünü çıkaran kızlar; Başörtüsü takma yasağı nedeniyle okulu bırakan kızlar; Başörtüsünü çıkarmadan sınıfa girip derslere katılan kızlar… Özbekistan’da başörtülü öğrenciler ve aileleri şehir idaresince listelenmeye başladı.

27 Eylül tarihinde de Namangan’da sakallı erkeklere tıraş olmalarını söyleyen kendilerini polis olarak tanıtan sivil giyimli insanlar türedi.

https://www.dunyabulteni.net/orta-asya/ozbek-okul-idarecileri-gece-1deki-sakal-basortu-operasyon-toplantisina-h450349.html

Çin, işgali altında bulundurduğu Müslümün Doğu Türkistan’da 115,3 milyar metreküplük doğal gaz rezervi keşfetti.

Şinhua devlet ajansının haberine göre Çin’in PetroChina şirketi tarafından, Doğu Türkistan‘ın güneyinde yer alan tarım havzasındaki arama çalışmalarında 115,3 milyar metreküplük rezerve sahip olduğu belirlenen doğal gaz bulundu.

Şinhua devlet ajansının haberine göre Çin’in PetroChina şirketi tarafından, Doğu Türkistan’ın güneyinde yer alan tarım havzasındaki arama çalışmalarında 115,3 milyar metreküplük rezerve sahip olduğu belirlenen doğal gaz bulundu.

Şirketin Genel Müdür Yardımcısı Tien Cün, gaz keşif alanında yapılan kuyu testlerinin başarılı olduğunu belirterek, bölgede düzenli doğal gaz üretimine gelecek ay başlamayı planladıklarını açıkladı.

Dünyanın en büyük enerji tüketicisi olan Çin’in kuzeybatısındaki Uygur bölgesi, petrolün yanı sıra altın, platin, gümüş, uranyum ve kömür başta olmak üzere çok sayıda yer altı kaynağına sahip bulunuyor.

Öte yandan Coğrafi olarak Çin’in Batı ile iletişiminin arasında iki önemli engel var. Birincisi 5000 km uzunluğundaki dev Taklamakan Çölü, ikincisi de Çin sınırını boydan boya kaplayan Çin Seddi. Çin’in Doğu Türkistan’dan vazgeçmemesinin bir diğer nedeni ise ülkede son yıllarda bulunan çok zengin yer altı kaynakları. 400 milyon Çinli Doğu Türkistan’dan elde edilen doğal gaz ile müreffeh bir hayat yaşadığını açıkladı.

Doğu Türkistan, çölün ilerisinde ve setin arkasında kalan ve bu yönüyle Çin’in Batıya açılan penceresi konumunda. Coğrafi konumun siyaset üzerindeki etkisi ve coğrafi olarak avantajlı bölgelerin stratejik olarak da avantajlı olmaları gerçeği, Doğu Türkistan’ı Çin için vazgeçilmez hale getirmekte. Bu nedenle Çin, işgal ettiği Doğu Türkistan topraklarından çekilmek ve burada bağımsız bir devlet kurulmasına izin vermek yerine, baskı ve şiddetle yerli halka işgali kabul ettirmeye çalışmaktadır. Bir yandan da haber alma ve iletişim özgürlüğü de dahil olmak üzere her türlü özgürlüğü ortadan kaldırıp, Doğu Türkistan’ı kapalı bir kutu haline getirerek, bölgeyi mümkün olduğunca dünya gündeminden uzak tutmaktadır.

Çin’in en batı noktasını oluşturan bu topraklar, Soğuk Savaş döneminde Çin tarafından, Sovyet tehdidine karşı tampon bölge olarak kullanılmıştır. Bu yönüyle Çin’in söz konusu topraklar için atacağı her türlü adım, hem kendisinin hem de bölge ülkelerinin güvenliğini ve istikrarını doğrudan ilgilendirmektedir.

Çin’in Doğu Türkistan’a olan ilgisini sırf jeo-stratejik kaygılarla açıklamak mümkün değildir. Bu bölge aynı zamanda zengin yeraltı kaynaklarına sahiptir ve toprakları da çok verimlidir.
21. yüzyılın Kuveyt’i olarak da anılan Doğu Türkistan, petrol, doğal gaz, uranyum, kömür, altın ve gümüş madenlerinin bolluğu ile dikkat çekmektedir ve bu yönü ile Çin’in en önemli hammadde kaynaklarından biridir. Yetkililer tarafından, 2005 yılında Doğu Türkistan’ın petrol ve doğal gaz üretiminde Çin’in ikinci önemli merkezi haline geleceği bildirilmektedir. Özellikle Doğu Türkistan’ın orta bölgesinde yer alan Tarım Havzası’nın geniş petrol rezervlerine sahip olduğu düşünülmekte ve bu yönde araştırmalar devam etmektedir. Bu özelliğinden dolayı “Umut Denizi” olarak adlandırılan Tarım Havzası’nın 10.7 milyar ton petrol kapasitesi olduğu tahmin edilmektedir.Jeologların şu ana kadar yaptıkları araştırmalar ise 300 milyon ton petrol ve 220 milyar metreküp doğalgaz kapasitesi olan 13 yatak ortaya çıkarmıştır.

Çin’in Doğu Türkistan’a enerji konusundaki bağımlılığı Tarım Havzası’ndaki petrol kaynakları ile de sınırlı değildir. Çin sanayisi için hayati önem taşıyan, Orta Asya Türk Devletlerinden gelecek herhangi bir boru hattının doğal güzergahı Doğu Türkistan olacaktır. Böyle bir taşıma sisteminin Çin için sağlıklı ve güvenilir olmasının en garantili yolu ise Doğu Türkistan’ın kendi denetimi altında bulunmasıdır.

Zengin doğalgaz, kömür ve bakır yatakları da bu bölgeyi Çin ekonomisi için vazgeçilmez kılmaktadır. Çin topraklarında çıkarılan 148 çeşit madenin 118 çeşidi Doğu Türkistan topraklarında yer almaktadır. Bu da Çin’in toplam maden ocaklarının %85’ini oluşturur. Bunların arasında kalitesi ve yüksek kalori değeri ile ünlü olan kömürün ayrı bir yeri vardır.
Çin’in toplam kömür rezervinin yarısını oluşturan Doğu Türkistan kömür madenlerinin rezervi 2 trilyon ton olarak hesaplanmaktadır. 2000 yılı sonlarında yapılan bir araştırma ise Çin’in en zengin bakır yataklarının Doğu Türkistan’da olduğunu ortaya çıkarmıştır. Çin’in diğer bölgelerinin bakır açısından zayıf olduğu ve Çin’deki tüm bakır yataklarının ülkenin ihtiyacının yarısını bile karşılayamadığı bilinmektedir. Doğu Türkistan’daki bakır madenleri, Çin’in gözünde Doğu Türkistan’ı daha da değerli hale getirmektedir.

Tüm bu madenlerin yanısıra Doğu Türkistan’ın Çin’in en büyük pamuk üretim merkezlerinden biri olması bölgenin Çin için taşıdığı önemin bir diğer nedenidir. Çin tekstilinin hammaddesini oluşturan pamuk üretimini, Müslüman Uygur halka emanet etmek istemeyen Çin yönetimi, Doğu Türkistan’ı denetim altında tutabilmek için sürekli yeni stratejiler geliştirmektedir.Çin işgal yönetiminin amacı Doğu Türkistan’ın gelişmesini sağlamak değil, Çin ekonomisinin temel taşlarından biri olan bu bölgeyi tam anlamı ile Pekin’e bağlı hale getirebilmektir.

Kaynak: uyghurnet.org / Yücel Tanay

https://www.dunyabulteni.net/asya/cin-dogu-turkistan-da-dogal-gaz-kesfetti-h450299.html

Konuşmaları yüzünden daha önce de uyarılan Fergana Vilayet hakimi (Vali/ Reis) Şöhret Ganiev, skandallarına bir yenisini ekledi. Ganiev’in vilayetdeki bir toplantıda çekilen ses kaydının 38 dakikalık bölümü Ozodlık radyosuna gönderildi. Videoda Ganiev’in görevlileri namaz, sakal ve hicab konularında azarlayarak “o giyimde bir bayan görürsem öğretmen mi tüccar mı demeden hicabını çıkarıp senin ağzına tıkarım” dediği işitilmekte.

Fergana Vilayet Hakimi’nin vilayetde sakal ve hicaba karşı mücadele hakkında kesin görevler verdiği kaydedilen ses kaydı Ozodlık’a ulaştırıldı.

38 dakikalık ses kaydını yayın yönetimine yollayan kaynaklar onun bu günlerde Ganiev tarafından düzenlenen konferans esnasında kaydedildiğini iddia etti. Toplantı sırasında bir görevlinin (Şöhret Ganiev’e olduğu düşünülüyor) astlarına “ahmaklar” diyerek emir ve görevler verdiğini işitmek mümkün. Hakim (Vali-Reis) Şöhret Ganiev, kendisinin toplantılarda uygunsuz çıkışları ile önce de tanınmakta olup, Başkan Mirziyayev tarafından uyarılmıştı.

Web Sitemize ulaşan ses kaydında, toplantıyı düzenleyen bir âmir, Fergana ilindeki bütün ilçelerden toplanan sorumlulardan hesap soruyor.

Toplantı içeriğinden esas olarak “dinî faaliyetler ve orta öğrenim” konularına vurgu yapıldığı anlaşılıyor. Ses kaydının ilk saniyelerinde yetkili şahıs “halka açık yerlerde görülen hicablılar ve uzun sakal bırakanlar” meselesi üzerinde duruyor:

“… şunlardan 386  adam sakal bırakmış, namertler. Kontroller müddetince böyle durumlar Kokan, Fergana, Mergılan şehirlerinde ve Fergana ilçelerinde uzun sakal bırakma durumları yaygındır. Bunun dışında kadın ve genç kızlar arasında giyim- eşarp, hicab usulüne riayet etmeyen 851 kişi tespit edilmiş olup, onlarla ikna işlemleri yapılarak 300 tanesinin dış kıyafetini ve giyiniş usulünü değiştirmeleri sağlandı” diyor Fergana vilayeti hakimi olduğu düşünülen ses sahibi.

Yetkili, 39 kişinin “yasak dini faaliyet” sebebiyle yargılandığını belirtti. Aynı zamanda, her türlü devlet kurumlarında “namazhane” açanlar için kanunda ceza tayin edildiğini hatırlattı. İl ve ilçelerden gelen raporlardan parçalar okuyan yetkili, sorumlulara yönelerek sorular soruyor. Zaman zaman öfkelenip, onları “ahmak” diyerek tahkir ediyor. 

“… onun için sayın müdürler, dinleyip iyice anlayın; Eğer biriniz bir toplantı düzenlese, ben de o toplantıya gitsem, bahsedilen giyimde oturan bir kadın görsem, o bir mahalle reisi mi, öğretmen mi, tüccar mı, sosyal grup üyesi mi, milletvekili mi, o eşarbı alıp ağzına tıkarım” diye bağırdı yetkili.

Toplantının devamında yetkili: “Kadınlar böyle giyimleri nereden alıyor?” diye sordu.  Ona cevaben bir (bayan) personelin, “çarşılardan” dediği işitildi.

Bunun ardından yetkili, sıradaki talimatını :

“Hangi mağaza, hangi pazarcı? Boşu boşuna getirmiyorlar,kimdir alıp gelip satanlar o giyimleri? Arap’ın giyimi de bize uymaz, Türk’ün giyimi de. Suriye’ninki de uymaz. Özbekistan’ın kendi elbisesi var. Onlar giyinişi, medeniyeti bizden öğrendiler lakin sonra onlarınki bozuldu. Niye ses çıkarmadan oturuyorsun mahalle reisi? diyor yetkili.

Yetkili ayrıca görevlilerini, halkı sosyal medyanın tehlikeleri konusunda uyarma seferberliğine çağırdı.

“Önce facebooka giriyor, facebook’tan sonra “tebliğ cemaati” denilene. Tebliğ cemaati denilen … (ses anlaşılmıyor)  … cemaat olup yaşamak deniliyor. Erkek erkekle yaşıyor. İslam’la, mukaddes dinimizle alakası yok. ” demekte yetkili.

Kaydın devamında yetkili, Fergana vilayetindeki bir kaç şehir ve ilçe başkanlarının raporlarını tek tek okuyor ve orada onlara yeni görevler veriyor.

Bu, vilayet rehberi düzeyinde bir yetkilinin sakallı ve başörtülülere kesin çözüm bulunmasını talep ettiğini dolaylı olarak doğrulayan ilk durumdur.

Фарғона ҳокимининг вилоятда соқол ва ҳижобга қарши кураш буйича кескин топшириқ бергани қайд этилган аудиоёзув Озодликка келиб тушди.

38 минутлик аудиони таҳририятга йўллаган манбалар унинг шу кунларда Ғаниев томонидан ўтказилган селектор давомида ёзиб олинганини иддао қилди.

Мажлис давомида овози Шуҳрат Ғаниевникига ўхшаш мулозим қўл остидагиларни “аҳмоқ” деб сўкиб, буйруқ ва топшириқлар бераётганини эшитиш мумкин.

Ҳоким Шуҳрат Ғаниев ўзининг мажлисларида қўпол чиқишлари билан аввал ҳам танилган, президент Мирзиёев томонидан огоҳлантирилганди.

Таҳририятга келиб тушган аудиоёзувда мажлисни олиб бораётган мулозим Фарғона вилоятидаги қатор туманлардан йиғилган масъуллардан ҳисоб сўрайди.

(Ҳозирча бу мажлиснинг қачон ва қаерда бўлгани ҳақида аниқ маълумот йўқ. Ҳокимлик бу борадаги саволларни очиқ қолдирди)

Мажлис мазмунидан асосий эътибор диний тарғибот ишлари ва умумий ўрта таълимга қаратилганини тушуниш мумкин.

Аудиоёзувнинг илк сониялариданоқ мулозим жамоат жойларида “беўхшов соқол қўйиб юрган”лар масаласига тўхталади.

“… шуларнинг 386 нафари соқол қўйган, номардлар.Таҳлиллар бўйича бунақа ҳолатлар Қўқон, Фарғона, Марғилон шаҳарлари, Бувайда, Фарғона туманларида беўхшов соқол қўйиш ҳоллари кенг авж олган. Бундан ташқари, хотин-қизлар орасида кийиниш – рўмол, ҳижоб маданиятига риоя этмаётган жами 851 нафар хотин-қиз аниқланиб, улар билан тушунтириш ишлари олиб борилиб, 300 тасининг ташқи қиёфаси ва кийиниш маданиятини ўзгартиришга эришилди”, дейди Фарғона вилояти ҳокими эканига ишонилган овоз эгаси.

Мулозим, тақиқланган диний ташкилотлар тарғиботи билан шуғулланган 39 шахс жавобгарликка тортилганини маълум қилади.

Айни пайтда, турли давлат идораларида намозхона очиш учун қонунда жазо белгиланганини эслатади.

Шаҳар ва туманлар бўйича ҳисоботлардан парчаларни ўқиркан, мулозим масъулларга юзланиб, савол ташлайди.

Вақти-вақти билан қизишиб, уларни “аҳмоқ” деб таҳқирлайди, сенсираб юборади.

“Шунинг учун ҳурматли ҳокимлар, эшитиб олинглар: бирортанг агар мажлис қилсанг, мен борсам, ўша кийимда ўтирган аёл кишини кўрсам – маҳалла раисими у, ўқитувчими у, савдогарми у, жамоатчими у, депутатми у – ўша рўмолини олиб, оғзингга тиқиб қўяман!” деб бақиради мулозим.

Мажлис давомида мулозим: “Аёллар бунақа кийимларни қаердан олаяпти?!” деб сўрайди.

Унга жавобан қўл остидаги ходимнинг (аёл киши – таҳр.) “бозорлардан” деган жавоби эшитилади.

Бунинг ортидан мулозим навбатдаги топшириқни юклайди:

“Қайси магазин, қайси бозорчи? Бекордан-бекорга бўлмаётгандир, кимдир олиб келиб сотаётгандир бу кийимларни? Арабнинг кийими ҳам бизга тўғри келмайди, туркники ҳам тўғри келмади, Сурияники ҳам тўғри келмайди. Ўзбекистоннинг ўзини либоси бор. Улар биздан ўрганган кийиниш маданиятини, лекин уларники кейин бузилиб кетган. Нимага индамай ўтирибсиз маҳалла раиси?!” дейди мулозим

Шунингдек, мулозим ўз ходимларини аҳолини ижтимоий тармоқларнинг хавфли оқибатларидан огоҳлантиришга сафарбар қилади.

“Олдин Фэйсбукка киради. Фэйсбукдан кейин “Таблиғи жамоат” деганига ўтади. Таблиғи жамоат дегани … (овоз тушунарсиз) .. жамоа бўлиб яшаш, дейди. Эркак эркак билан яшайди. Ҳеч қанақа уларнинг Исломга, муқаддас динимизга алоқаси йўқ”, дейди бир ўринда мулозим.

Шу тариқа, мулозим Фарғона вилоятидаги қатор шаҳар ва туманлар раҳбарлари ҳисоботини бир-бир ўқийди ва орада уларга янги топшириқлар беради.

Бу вилоят раҳбари даражасидаги мулозимнинг соқолли ва рўмоллиларга кескин чора кўришни талаб қилганини билвосита тасдиқловчи илк ҳолатдир.

Озодлик шу кунларда Наманган вилояти ва Тошкент шаҳрида жамоат жойларида юрган шахслардан соқолини олиш талаб қилинаётгани, айрим ўринларда, соқолини мажбуран олдирилгани ҳақида хабар қилган.

Бундан ташқари, Қўқон шаҳридаги мактабларда рўмолли ўқувчилар ва уларнинг оилалари рўйхати тузилгани маълум.

Аммо шу пайтгача, Озодлик мурожаатларига жавобан соқолни оммавий равишда олдириш ёки рўмолни ечтириш кампанияси бошланганини расмийлар очиқ тан олмаётган эди.

Вилояти ҳокими Шуҳрат Ғаниев эса мажлисларда қўпол чиқишлари билан аввалдан танилган.

Шу йилнинг май ойида Фарғона вилоят ҳокими Шуҳрат Ғаниевнинг овози, деб иддао қилинаётган аудиоёзувда овоз эгаси вилоят Мажбурий ижро бюроси ва Солиқ идораси бошлиқларига уларнинг “ичагини суғуриб, бошига салла қилиш”, билан таҳдид қилганди.

Ўтган йили январь ойидаги аудиоёзувда эса мулозим Ақтўбе фожиасида 16 фарзандидан айрилган Тошлоқ тумани аҳлини “ҳаромилар” ва “падарингга лаънат” дея ҳақоратлаганди.

Озодликда Фарғона вилояти ҳокими Шуҳрат Ғаниевнинг қўл телефони рақами бор. Аммо, ҳоким изоҳ учун боғланган мухбирнинг саволини эшитгач, бир неча бор алоқани узиб қўйган. 29 сентябрь кунги боғланиш уринишлари ҳам натижа бермади.

Шу йилнинг 2 августида президент Шавкат Мирзиёев ҳам Фарғона вилояти ҳокимини кескин танқид қилган.

Президент видеоселектор йиғилишда Фарғона вилояти ҳокимини “Ғаниев деган валломат”, деб таърифлаб, хиёнатда айблаганди. Президент ҳокимни Риштондаги ноқонуний бузилишлар учун кескин танқид қилган ва у билан “катта ишларни амалга ошириш” имкони йўқлигини айтганди.

Ана шу танқиддан сўнг Фарғона ҳокими Риштон туманига бориб, аҳолидан кечирим сўраган эди.

Аммо, орадан ҳеч қанча ўтмай – Мустақиллик байрами арафасида айнан шу ҳокимни президент “Меҳнат шуҳрати” ордени билан тақдирлади.

https://www.ozodlik.org/a/viloyat-hokimi-soqolli-va-romolliga-chora-korishni-buyurdi/30189879.html

Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’ta, 27 Eylül Bağımsızlık Günü, askeri geçit töreni ve kültürel etkinliklerle kutlandı.

Ülkenin bağımsızlığının 28. yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, başkentin ana meydanında askeri geçit töreni düzenlendi.

Türkmenistan’ın askeri teknik gücünün sergilendiği törende, kültür, spor, eğitim, sağlık, bilim ve çeşitli alanlardaki çalışanlar milli kıyafetleri giyerek yürüyüş yaptı.

Törenler kapsamındaki konserlerde geleneksel şarkılar seslendirildi, dans gösterileri yapıldı, milli at oyunlarından örnekler sergilendi ve tiyatro gösterileri sahnelendi.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Kurbankulu Berdimuhammedov, yayımladığı kutlama mesajında, 28 yıl önce ülkesinin demokratik, hukuk ve laik gelişme yolunu seçtiğini belirterek, uyguladıkları projelerin, bağımsız ülkesinin gelişmesine ve halkın refahının artmasına katkı sağladığını aktardı.

Ülkesinin siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda gelişen ülkeler arasında yer alması için ekonominin tüm sektörlerinde köklü modernizasyon çalışmaları yaptıklarını dile getiren Berdimuhammedov, “Biz yeni şehirler, köyler, doğal gazı boru hatları, kara yolları, büyük yenilikçi sanayi ve üretim tesislerini yapıyoruz.” ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Berdimuhammedov, ülkesinin uluslararası otoritesini güçlendirdiklerine dikkati çekerek, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Bağımsız Devletler Teşkilatı, Şanghay İşbirliği Örgütü ve diğer teşkilatlarla planlı bir şekilde siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkileri geliştirdiklerini kaydetti.

Dünyada barışın güçlendirilmesi çabalarını desteklediklerini vurgulayan Berdimuhammedov, “Türkmenistan’ın bağımsızlığı ve tarafsızlığı, uluslararası toplum tarafından tanınan ve desteklenen tüm başarılarımızın temelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkmenistan, Sovyetlerin dağılmasıyla 27 Eylül 1991 yılında bağımsızlığını ilan etmişti.

https://www.trtavaz.com.tr