Yazar: Burhan

Özbekistan’da bir şehir en korkunç mekanlar listesinde

Özbekistan’da kimyasal atıklar ve sulama sebebiyle kuruma noktasına gelen Aral Gölü kıyısındaki Muynak şehri dünyanın en korkunç mekanları arasına girdi

Özbekistan’da yok olmaya doğru giden Aral Gölü kıyısında kurulu bulunan Muynak şehri, dünyanın en korkunç yerleri listesinde ilk 10’a girdi.

ABD’de yayınlanan Fox News’e göre Özbekistan’ın kuzeyinde bulunan ve neredeyse yok olan Aral Gölü kıyısındaki Muynak şehri dünyanın en “korkunç” yerleri listesine yedinci sıradan girdi. Sebep olarak da Sovyetler Birliği’nin pamuk üretim politikası sonucu Aral gölünün yüzde 90 oranında kuruması gösterildi. Ayrıca Sovyetlerin bu bölgeye biyolojik ve kimyevi atıkları bırakması sebebiyle kirlilik tehlike boyutlarına ulaştı. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon da Aral Gölü’nün suyunun çekilmesinin zamanın en kötü çevre felaketlerinden biri olduğunu söylemişti.

Korkunç yerler listesinde 5. sırayı yaklaşık 6-7 milyon insanın cesedinin kalıntıları bulunan Paris mezarlıkları aldı. Mezarlıktaki insan kafatasları ve kemiklerinden yapılan duvarlar görenleri ürkütüyor.

Korkunç mekanlar listesinde Togo, Meksika, Romanya, Çin, İngiltere ve ABD’nin “korkutucu aynı zamanda eğlenceli” turistik mekanlarına da yer verildi.

Listede yer alan diğer mekanları her yıl yüzbinlerce turist ziyaret ederken, Muynak şehrini sadece 300 kişinin ziyaret ettiği bildirildi.

Dünya Bülteni

Devami

Özbekistan’da doktor ve öğretmenlerden ilginç ‘cami’ nöbeti

Özbekistan’da polisler bağımsızlık günü öncesi güvenlik işlerine kaydırılınca öğretmenler ve doktorlar 18 yaşından küçüklerin camiye alınmaması için cuma namazında polisin yerine görev yaptı

Özbekistan’da İslam Kerimov idaresinin Müslümanlara yönelik baskıları ve İslam düşmanlığı trajikomik sahnelere kadar ulaştı.

“Ozodlik” radyosunun bildirdiğine göre 15 Ağustos Cuma günü ülkenin başkenti Taşkent’te okullardaki öğretmenler ve hastane doktorları Cuma namazına gelen küçük yaştaki Müslüman çocukları camilere sokmamak için seferber edildi. Öretmenler ve doktorlar camilerde nöbet tutarak polise küçük yaştaki çocukları yakalamaya yardımcı oldular.

Kamu çalışanlarına böyle “özel” bir görev verilmesinin Özbekistan’da 1 Eylülde düzenlenecek bağımsızlık bayramı törenlerinden dolayı güvenlik güçlerinin olağanüstü hale geçmesi ile ilgili olduğu bildirildi. Bu sebeple Cuma günleri camileri kontrol edecek polis sayısında azalma oldu ve şehir yönetimi bu görevi öğretmenlere ve hastane doktorlarına verdi.

“Ozodlik” radyosuna konuşan Taşkent şehri Mihrabad ilçesi polikliniği doktoru ve Şayhantavur ilçesindeki bir okulun öğretmeni kendileri ve çalışma arkadaşlarının Cuma günü başkentteki Katta Ka’nı, Jurabek ve Novza camilerinde polise küçük yaştaki çocukları yakalamaya yardımcı olduklarını söyledi.

Özbekistan’da 18 yaşından küçük çocuklarla öğrencilerin camilerde ibadet etmesi yasak. Dolayısıyla cami girişlerinde genellikle polis görev yapıyor. Ülkede kamu görevlileri tıpkı Kuzey Kore’de olduğu gibi rejimin istediği şekilde ve yerlerde görevlendirilebiliyor. Bu sebeple şehirlerde temizlik işleri yapmak, kamu inşaatlarının yapımında çalışmak, sonbaharda pamuk toplamaya katılmak Özbek öğretmenler ve hastane çalışanları için “normal” görevler.

Dünya Bülteni

 

Devami

Qo`qon va Xitoy munosabatlari

O`rta Osiyo xonliklaridan Qo`qon xonligining Xitoy bilan munosabatlari ham do`stona emas edi. Bir tomondan, Sin imperiyasi 1755- 1759- yillar mobaynida Sharqiy Turkistonni o`ziga bo`ysundirib, Qo`qon xonligini kuchsizlantirishga urinardi. Ikkinchi tomondan, Qo`qon xonligi Sharqiy Turkistonda o`z hokimiyatini o`rnatishga intilib, Sharqiy Turkiston sari o`z chegarasini tobora kengaytirib borayotgan edi. Ayniqsa, XIX asrning 20- yillarida Qo`qon – Xitoy munosabatlari yanada keskinlashdi. Bunga Qo`qon xoni Muhammad Alixonning sharqiy turkistonliklarning Jahongirxo`ja boshchiligida Sin imperiyasiga qarshi 1825- yilda boshlangan milliy-ozodlik kurashiga aralashuvi sabab bo`ldi.

Xitoy hukumati 1829- yilda Qo`qonning Sharqiy Turkistonda yuritadigan savdo ishlarini taqiqladi, o`rta osiyolik savdogarlarning aksariyat qismini haydab, ularning mulklarini musodara qildi.

Bunga javoban Qo`qon xoni Muhammad Ali sharqiy turkistonliklarning Xitoyga qarshi ozodlik kurashi rahbari Jahongirxo`ja va uning ukasi Yusufxo`ja ixtiyoriga Haqquli boshchiligida qo`shin jo`natadi. Natijada, Yusufxo`ja Qashg`arni egallaydi va Yorkentni egallash uchun harbiy harakatni davom ettiradi. Bu hol Xitoy hukumatini qattiq tashvishga solib qo`yadi va Yusufxo`jaga qarshi katta qo`shin yuboradi.

Qo`zg`olonchilarning safida mustahkam birlik yo`qligi hamda Buxoro – Qo`qon munosabatlari yomonlashuvi oqibatida Qo`qon xonining Sharqiy Turkistonga yuborgan qo`shinini chaqirib olishi tufayli Yusufxo`ja mag`lubiyatga uchraydi.

Oqibatda, Yusufxo`ja Sharqiy Turkistonni tashlab chiqadi. U bilan 70 ming uyg` ur oilasi Farg`ona vodiysiga ko`chib keladi.

Qo`qon xonligi o`z chegaralarini tobora Sharqiy Turkiston tomon kengaytirish siyosatini davom ettirgan. Ayni paytda Sin imperiyasi moliyaviy qiyinchliklar tufayli Qo`qon xonligiga qarshi ochiqdan ochiq urush harakatlari olib borishga qodir emas edi. Natijada, 1832- yilda Pekinda Xitoy-Qo`qon shartnomasi imzolangan. Unga ko`ra, Qo`qon Jahongirxo`ja avlodlarini Sharqiy Turkistonga o`tkazmaslik majburiyatini olgan.

Xitoy esa Sharqiy Turkistonda qo`qonlik savdogarlar faoliyatini taqiqlashni bekor qilgan. Ikkinchidan, Qo`qon savdogarlariga Sharqiy Turkistonda boj to`lamasdan savdo qilish huquqi berilgan. Uchinchidan, Sharqiy Turkistondan Qo`qon savdogarlari chiqarib yuborilganda ulardan tortib olingan mol-mulklari evaziga Qo`qon xoniga tovon to`langan. To`rtinchidan, Sharqiy Turkistonda savdo qiluvchi o`rta osiyolik savdogarlar to`laydigan to`lovlarni yig`ib olish huquqi Qo`qon xonligiga berilgan.

Manba: eduportal.uz

Devami

Sharqiy Turkiston yoxud davrimiz Andalusiyasi

Sharqiy Turkiston Xitoy davlatining gʻarbiy hududlarida joylashgan.

Sharq oʻlkalarini fath qilish asnosida Islom qoʻshinlari Sharqiy Turkiston yerlarigacha yetib borishgan va bu oʻlka mashhur qoʻmondon Qutayba ibn Muslim al-Bohiliy boshchiligida fath qilingan. Oʻsha davrda bu mintaqa Qashgʻar deb nomlangan.

Fathdan soʻng oʻlka ahli musulmonlar bilan jizya toʻlashga kelishishgan. Biroz keyinroq ularning podshosi Islom dinini qabul qiladi va shundan soʻng Islom tezlik bilan yoyila boshlaydi.

Abbosiylar xalifaligi davrida (750-1258 yillar) Xitoy bu oʻlkani bosib oladi. Lekin, abbosiylar musulmonlarga madad qoʻlini choʻzadi va ularga harbiy yordam koʻrsatadi. Natijada ular Xitoy zulmidan xalos boʻlib, qudratli abbosiylar davlati himoyasi ostiga oʻtishadi.

Bu yerlarning tub aholisi turkiy xalqlardir. Turkiston musulmonlari Andalusiya taraqqiyoti bilan bellashgudek ulkan madaniy taraqqiyotni barpo qildilar, mintaqada madaniyat, tijorat va ishlab chiqarishning, ayniqsa qogʻoz sanoatining rivojlanishiga katta hissa qoʻshdilar.

1949- yilda kommunistik Xitoy hukumati Sharqiy Turkistonni bosib oldi va uni “Sinsyan”, ya’ni, yangi yer deb nomladi.

Xitoy hukumati hozirda oʻlkaning musulmon tub aholisini boshqa joylarga koʻchirish va xitoylik xanlarni bu oʻlkaga koʻchirib kelish siyosatini olib bormoqda. Shu bilan birga bosqinchilar islomiy osori atiqalarni yoʻq qilishga urinmoqda va muntazam ravishda oʻlkaning tabiiy boyliklarini tashib ketishmoqda.

Oʻlka tabiiy boyliklarga moʻl boʻlishiga qaramasdan, juda koʻpchilik musulmonlar kambagʻal-qashshoq hayot kechiradilar. Ustiga ustak, Xitoy hukumati musulmonlarning koʻpayishini ham cheklab qoʻygan va natijada 25 millionlik uygʻur xalqi bugunga kelib 15 millionga tushib qolgan. Musulmon millati qattiq jabr-zulm tufayli tobora kamayib borayapti. Undan tashqari, musulmonlarga islomiy ilmlarni oʻrganish, hatto Qur’on oʻqish taqiqlab qoʻyilgan.

Butun dunyo musulmonlari jimjit, vaholanki ularning koʻz oʻngida Andalusiya fojeasi takrorlanmoqda!

Manba: IslamNuri.com

Devami

Özbekistan’da kadın seyahatlerine sınırlama

Özbekistan’da 35 yaş altı kadınların yurrtdışına yalnız çıkabilmesi için yerel yönetimden onay şartı getirildi.

Özbekistan’da 1 Ağustos’ta yürürlüğe giren düzenlemeyle yurtdışına seyahat etmek isteyen 35 yaşın altındaki kadınlar yerel yönetimlerden seyahat izni almak zorunda olacak.

Uznews.net’te yer alan habere göre yürürlüğe giren düzenleme, 35 yaşın altındaki kadınların yurtdışına çıkışı için yerel yönetimin onayını şart koşuyor. Kadınların ikametgahındaki yerel yönetim bu onayı, kadın evli ise kocasının, bekarsa anne babasını veya velisinin izni ile verebilecek.

Yaşı 35’in altında olan, evlenmeyen ve anne babası vefat eden kadınlar ise nüfus idaresinden anne babasının vefatını tasdik eden belge getirmek zorundalar.

Özbekistan vatandaşlarının yurt dışına seyahat edebilmesi için çıkış vizesi uygulayan nadir ülkelerden biri.

Taşkent’te yaşayan L.S isimli kadın kocası ile yurt dışına çıkmak için yetkililere başvurduğunda kocasının her hangi bir sorun yaşamadığını ama yetkililerin kendisinden yerel yönetimin onayını istediğini söyledi.

Dünya Bülteni

Düzenlemenin fuhuş ile mücadele çerçevesinde yapıldığı bildirildi.

 

Devami

Kazakistan – Kırgızistan sınırında çatışma

Kazakistan askerleri ile Kırgızlar arasında sınır bölgesinde çatışma çıktı

Kazakistan – Kırgızistan sınırında silahlı çatışma yaşandı.

Kazakistan Milli Güvenlik Teşkilatı’ndan yapılan açıklamaya göre Kazak askerinin dur ihtarına uymayan Kırgızlara uyarı ateşi açıldı. Kırgızlar, uyarı ateşine av silahları ile ateş ederek karşılık verdi.

Çatışmada ölen ya da yaralanan olmazken olaydan sonra iki Kırgız vatandaşının tutuklandığı bildirildi.

9 Ağustos’ta da Kırgızistan ve Tacikistan sınırında silahlı çatışma çıkmış ve bir Kırgız vatandaşı hayatını kaybetmişti.

Sovyetler Birliği’nden bağımsız olan Orta Asya Cumhuriyetleri arasında sınırların belirsizliği ve korunması en büyük sorunlardan biri. Kırgız-Tacik ve Tacik-Özbek sınırlarında sık sık silahlı çatışmalar yaşanıyor. Halk için ise bu sınırları geçmek neredeyse imkansız hal aldı.

Dünya Bülteni

Devami

İslam fetihlerinde sıra dışı bir şehir: Buhara

Müslüman Araplar Buhara’nın İslamlaşmasına büyük önem verdiler.

Emre Gül

Müslümanlar tarafından ilk defa 674 yılında Emevilerin Horosan Valisi Ubeydullah Bin Ziyad tarafından fethedilen tarihi “Buhara” kentinde İslam hâkimiyeti, ancak otuz yıl sonra (706-709) yıllarındaki seferlerle sağlanabildi. Yeni Horosan Valisi Kuteybe Bin Müslim’in yerli halk ile bölgedeki Türk müttefiklerinin direnişini kırarak bir garnizonu burada konuşlandırmasından sonra, Müslüman Araplar Buhara’nın İslamlaşmasına büyük önem verdiler. O kadar ki halkın kitleler halinde İslam dinine girişlerini kolaylaştırmak, hızlandırmak ve dil yönünden karşılaşılan zorluklardan doğan sosyal problemleri gidermek düşüncesiyle namazlarda, Kur’an-ı Kerim’in “Farsça” okunmasına dahi izin verildi. Bu gibi nedenlerin yanı sıra muhtemelen çok sayıdaki ihtidalar dolayısıyla da Arapça okumayı bilmeyen ve zorluk çekenlerin, fazla vakit kaybedilmeden bu yeni dine adapte edilebilmesi amacıyla da müsaade edilen bu uygulama, eldeki temel kaynaklara nazaran Türkistan’da sadece “Buhara” şehriyle sınırlı kaldı.

“Kur’an-ı Kerim”in “Arapça” dışında başka bir dille özellikle de “ibadetler”de okunması meselesi böylece ilk kez “Farsça” ile söz konusu edildi. Çünkü Araplardan sonra İslam, öncelikle Farslara intikal etti. Bu konuda ileri sürülen dini, fıkhi görüşler, itiraz ve değerlendirmeler ile yapılan tartışmalar bir kenara bırakılacak olursa “Buhara” da ne kadar süreyle devam ettirildiği kesin olarak bilinmeyen bu uygulama hakkında bilgi veren en önemli kaynak “Tarih-i Buhara” adlı eseriyle tanınan meşhur tarihçi “Nerşahi” idi.

Buhara yakınlarındaki “Nerşah” köyünde dünyaya gelen “Şureyh en-Nerşahi”nin, bölgesi hakkında, İslamiyet öncesi ve Müslüman Arapların fethinden sonraki süreçte diğer kaynaklarda rastlanmayan birçok bilgiye yer verdiği eserinde, Farsça ile ibadetin tatbikatı hakkında bildirdiğine göre, “Buhara halkı, İslamiyet’in ilk devirlerinde Kur’an-ı Kerim’i Arapça aslından okumaya güçleri yetmediği için, vakit namazlarını Farsça okuyarak kılarlardı. O kadar ki cemaat halinde kılınan namazlarda arka saflarda bir görevli bulunur, Arapça bilmeyen bu kimselerin rükûa eğilmeleri gerektiği zaman “Bekunita-Nekinet” ve secde etmeleri gerektiği zaman da “Nekuniya-Nekinet” diyerek yüksek sesle bağırır, halk da buna göre rüku ve secdelerini yaparlardı.”

İslam fetihlerinin yapıldığı bölge ve şehirlerde başlatılan “İslamlaştırma” ve “Müslümanlığı yayma” hareketlerinin nasıl olduğuna ilişkin çarpıcı ve ilginç örneklerden biri olarak dikkat çeken bu uygulamanın yanı sıra daha çok “orta halli ve fakir halkın yeni dine karşı rağbetini arttırmak için Emeviler döneminde başka hiçbir yerde örneği görülmeyen bir şekilde, Cuma namazlarını kılmaya gelen yeni Müslüman olmuş kimselere mükâfat olarak para da verildi. Bu mükafatın “iki dirhem” olduğunu ve her Cuma günü bunu bir tellalın halka yüksek sesle ilan ettiğini bildiren “Nerşahi” bu yolla geçim sıkıntısı çeken birçok kimsenin, taklitçi bir şekilde de olsa İslam Dini’ne girmelerine ve fakir-fukaranın bu mükafatı elde etmek için camilere akın etmesine neden olduğunu” ifade etmekteydi. Fakat bunların yanı sıra sert karakteri ile tanınan Kuteybe Bin Müslim’in baskıcı ve zorlamaya varan birtakım uygulamaları nedeniyle de Zerdüştlüğün hâkim olduğu Buhara’da İslam’ın yerleşmesi kolay olmamıştı.

Kaynaklar: Zekeriya Kitapçı, “Buhara’da İslamiyet’in Yayılışı Ve Yerleşmesi II”, Milli Kültür, c.I. sayı 3, Kültür Bakanlığı, Ankara, 1977, Sebahattin Samur, “Nerşahi”, Dia. c.32, İstanbul, 2006.

http://www.dunyabulteni.net/

 

Devami

Özbekistan’da İslam Üniversitesi sınavında skandal sorular

Taşkent İslam Üniversitesi’ne başvuran adaylara mülakatta başörtüsünün farz olup olmadığı soruldu. Adaylar, başörtüsünün yasak olduğu ülkede sorunun tuzak olduğunu savunuyor…

Özbekistan’da Taşkent İslam Üniversitesi’nde okumak için başvuran adaylara sınav ve mülakatta ‘skandal’ diye nitelendirilebilecek sorular soruldu.

Ozodlik radyosuna mektup yazan bir aday, mülakatta kendilerine İslam karşıtı politikaların ürünü sorular sorulduğunu açıkladı. Talebe, sorulan soruların İslam inancına ters ve zor olduğunu söyledi.

Mektubu yazan öğrenci kendisine “Günümüzde hanımların tesettüre girmesi gerekir mi?” şeklinde bir soru sorulduğunu belirterek “Soruya gerekmez diye cevap versem dinime, gerekir desem Özbekistan kanunlarına muhalif davranmış olacaktım. Ne yapacağımı bilemedim” ifadelerini kullandı.

Öğrenci, sorulardan birisinin de “Hangi İslami gruplardan haberdarsınız” şeklinde olduğunu belirterek bunun tuzak bir soru olduğunu ve başvuranların siyasi görüşlerinin öğrenilip fişlenmesi için yapıldığını savundu.

Ozodlik radyosuna konuşan Taşkent Üniversitesi yetkilisi talebe adaylarına bu tür sorular sorulduğunu kabul ederek soruların üniversite hocaları tarafından hazırlandığını söyledi.

Radyo haberinde bu sene İslam Üniversitesi’ne toplam 134 talebe kabul edildiği bildirildi.

Dünya Bülteni

Devami

Rusya’dan Kırgızistan’a ‘Avrasya Birliği’ yardımı

Rusya, Kırgızistan ekonomisinin Avrasya Birliği’ne hazır hale gelmesi için 500 milyon dolar yardım sözü verdi

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ülkesinin Kırgızistan’a ekonomisini Avrasya Ekonomik Birliği standartlarına hazırlamak için 500 milyon dolar yardım edeceğini bildirdi.

Lavrov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kırgızistan lideri Almazbek Atambayev arasındaki görüşme sonrasında gazetecilere verdiği demeçte “Kırgız ekonomisini hızla geliştirmek ve Avrasya entegrasyon süreci ile uyumlu hale getirmek için gereken anlaşmalar imzalandı. Bizim yardım olarak vereceğimiz 500 milyon dolar Kırgız ekonomisinin Avrasya Ekonomik Birliği entegrasyon sürecine mümkün kadar kolay girmesine katkı sağlayacaktır”, dedi.

2014 yılı içerisinde sayca dördüncü Putin Atambayev görüşmesi gerçekleşmiş oldu. 2013 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi yüzde 17 oranında artış göstererek 2.14 milyar dolara ulaştı.

Lavrov, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) çerçevesinde iki ülke arasında askeri-teknik işbirliği alanında gerçekleştirilecek eylem planlarının onaylandığını da belirtti.

Ayrıca Rus bakan iki liderin enerji sektöründe önemli projelerin uygulanması konusunda anlaştıklarını ve bu anlaşmanın Kambarata ve Yukarı Narın hidroelektrik istasyonlarının kullanmasını kapsadığını söyledi.

29 Mayıs’ta Astana’da Avrasya Ekonomik Konseyi toplantısında Vladimir Putin ve Almazbek Atambayev 1 milyar dolarlık sermaye öngören Kırgız-Rus Kalkınma Fonu kurulması konusunda anlaşma imzalamıştı.

Kırgızistan yönetimi Rusya’ya ihracatı artırmak maksadıyla aylar öncesinde girişimlerde bulunmağa başladı. Kırgızistan ekonomi bakan yardımcısı Danil İbrayev Avrasya Komisyonundan resmi talepte bulunduklarını bildirdi. Talebin kabul edillmesi durumunda Kırgizstan özel labaratuvar belgesine gerek kalmadan Rusya’ya et ihraç edebilecek.

Bunun yanı sıra Kırgızistan tarım bakanı temsilcisi Jumabek Akılbekov Novosibirsk ve Yekaterinburg gibi Rusya şehirlerine yıllık 200 ton sebze satabilmek için girişimlerin devam ettiğini bildirdi.

Dünya Bülteni

Devami

Kerimov, ABD’ye üs vermekten vazgeçti

Özbekistan, daha önce gündeme gelen ABD’ye üs verme fikrinden vazgeçti

Özbekistan hükümeti ABD’ye kendi topraklarında askeri üs verme planından vazgeçtiğini bildirdi.

Fransız Haber Ajansı France-Press, konunun Temmuz ayında Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Kerimov ve ABD Genelkurmayı Merkez Komutanlığı biriminden General III Lloyd Austin Jay görüşmesi sırasında gündeme geldiğini yazdı.

Özbekistan’ın güneyindeki Termiz şehri yakınlarında ABD’ye üs izni verme konusu batı koalisyon askerlerinin Afganistan’dan çekilmesinden sonra ABD’nin bölgede istikrarı korumasındaki rolü çerçevesinde gündeme gelmişti.

AFP haber ajansına göre taraflar üs açılması konusunda anlaşmaya varamadı. Ancak Özbekistan Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Odilbek Kaipbergenov E-mail mektubu göndererek ülkesinde herhangi bir devlete askeri üs verilmesinin kanunen yasak olduğunu bildirdi.

Daha önce Amerika Birleşik Merkez Komutanlığı yetkilisi Brian Fikkelom da ABD’nin Özbekistan’da askeri üs açma planının olmadığını bildirmişti.

Dünya Bülteni

 

Devami