Bir guruh o’zbek jurnalistlari va o’zbeklar taqdiriga befarq bo’lmagan faollar ushbu murojaatni yozishga jazm etdik. Barchamizga ma’lumki, dunyo bo’ylab o’zbeklarning soni oltmish milliondan ortadi, turli siyosiy voqealar tufayli har tarafga tarqab ketgan bir millatga aylanganmiz bugun. O’zbekistondan tashqaridagi, aynan Xitoylik O’zbeklar bugun bizlarning ko’magimizga va qo’llab quvvatlashimizga muhtojdirlar. Ma’lumki, O’zbekiston bilan ishbirligi olib boruvchi hamkori bo’lmish Xitoy Xalq Respublikasida “tarbiya lagerlari” tashkil qilingan. Aniq manbalarga ko’ra, lagerlarda millionlagan musulmonlar tutib turilibdi. Ma’lumotlarga ko’ra, lagerlarda uy’gur, qozoqlar va qirg’izlar bilan birgalikda xitoylik etnik o’zbeklar ham mavjud.

Mazkur lagerlar faoliyatiga qarata Qozog’iston va Qirg’izston hukumatlari o’z munosabatlarini bildirgani va Xitoy hukumatidan o’z millatdoshlariga qilinayotgan bosimni to’xtatishni so’raganlaridan so’ng lagerlardagi qozoq va qirg’iz qondoshlarimizning axvollari yaxshilangan, ko’plari ozodlikka chiqqan.

Bizga yetib kelgan xabarlarga ko’ra, Shinjon Uyg’ur Avtonom rayonida joylashgan lagerlarda minglagan etnik o’zbeklar tutib turilibdi va axvollari og’ir.

Biz O’zbekiston hukumati mazkur holatga o’z munosabatlarini bildirishlarini, Xitoy hukumatidan etnik o’zbeklarning axvolini yaxshilashni so’rab murojaat qilishni iltimos qilamiz. Hurmat bilan:

Hasiyat Sabirova-O’zbekiston.

Abdulbasir Ilg’or-Afg’oniston.

Muhammad Ashraf Sherzod-Afg’oniston.

Rafael Sattorov-O’zbekiston.

Rashid To’xtarov-O’zbekiston.

Javlon Anvar o’g’li-Qirg’izston.

Jonuzoq Halil-O’zbekiston.

Otabek Umar-O’zbekiston.

Bahrom Rahmon-Qirg’izston.

Qutfiddin Muhiddin-O’zekiston.

Oydinniso Aliyeva-O’zbekiston.

TÜRKISTANDER HABER MERKEZI

Kırgızistan’da yaklaşık 10 bin Çinli vatandaşın çalışma izni aldığı duyuruldu.

Kırgızistan Devlet Göç İdaresi’ne göre, 2018 başından bu yana, 12 bin yabancı ülke vatandaşlarına çalışma izni verildiği açıklandı.

Kırgızistan’da şu anda 91 ülkeden işçinin çalıştığı biliniyor. Bu işçilerin % 75’inin (yaklaşık 10 bin kişi) Çin vatandaşı olduğu kayıtlarda yerini alıyor.

Diğer taraftan Kırgızistan’da 722 yabancı uyrukluya da çalışma izni verilmişti. Yabancı uyruklu işçiler çalışma izni almak için 2018’in başından bu yana 43 milyon Somu ücret ödemişlerdi.

İşçilerin neredeyse yarısı başkent Bişkek’te çalışıyor. Çoğunlukla inşaat, madencilik, enerji, ticaret, gıda endüstrilerinde çalışan işçiler, sağlık, bilim, kültür gibi alanlarda da faaliyet gösteriyorlar.

ÇİNLİLER ORTA ASYA’YA AKIN EDİYOR

Genel olarak Çinlilerin son 10 yılda çeşitli nedenler ve yollar ile Orta Asya ülkelerine akın ettiği biliniyor. Son olarak Tacikistan’da yüz bin Çinlinin yasal ve yasa dışı olarak bulunduğu duyurulmuştu.

Diğer yandan 25 bin Kazak ve 15 bin Kırgız kadının Çinli erkeklerle evlendikleri de ifade ediliyor.

Dünya Bültenı

(krıl va lotında)

Европа Иттифоқи (ЕИ) Ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Федерика Могерини ва Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комиловлар 23 ноябрь куни Брюсселда музокара ўтказди.

ЕИ матбуот хизмати тарқатган баёнотда айтилишича, томонлар 2019 йилда имзоланиши кутилаётган янги ҳамкорликка оид келишув бўйича расмий музокараларни бошлаган.

Баёнотда таъкидланишича, асосан, сиёсий ҳамкорлик, савдо ва сармоявий алоқалар, инсон ҳуқуқлари ва бошқарув соҳасига оид ҳамкорликка қаратилган янги – ЕИ ва Ўзбекистон ўртасидаги кенгайтирилган шериклик ва ҳамкорлик ҳақидаги битим 1999 йилнинг 1 июлида имзоланган амалдаги битим ўрнини эгаллайди.

“Мен икки бора Ўзбекистонда бўлиб, мамлакатда олиб борилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, шунингдек, Ўзбекистоннинг минтақадаги жараёнларда изчил, амалий иштирокига шахсан гувоҳ бўлдим. Янги келишув ўтказилаётган ислоҳотларни қўллашни давом эттириш, сиёсий-иқтисодий алоқаларни мустаҳкамлаш ва умумий муаммолар бўйича биргаликда ишлаш, Европа ва Ўзбекистон фуқаролари фаровонлигига ижобий ҳисса қўшишимизга имкон беради”, дея иқтибос келтирилади ЕИ комиссари Могеринидан, расмий баёнотда.

Томонлар ўртасидаги асосий музокаралар эса 2019 йилнинг бошига белгиланган.

ЕИнинг Ташқи ишлар бўйича олий вакили ва Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири ўртасидаги музокаралар 23 ноябрь куни Брюсселда ўтган “Марказий Осиё – Европа иттифоқи” минтақалараро вазирлар учрашуви доирасида бўлиб ўтди.

Ушбу учрашувда ЕИнинг Марказий Осиё мамлакатларида қатор соҳаларни ривожлантириш учун 124 миллион евролик сармоя киритиш режаси эълон қилинди.

Учрашувни кузатган Turon24 нашри мухбирининг хабар қилишича, бу сумманинг 88 миллион евроси Қирғизистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон ҳамда Ўзбекистонда хусусий сектор ва савдо-сотиқни ривожлантириш, атроф муҳитни муҳофаза қилиш бўйича минтақавий дастурларга йўналтирилади.

Шунингдек, ЕИнинг келгуси йили Туркманистонда ваколатхонасини очиш режаси маълум қилинган.

Yevropa Ittifoqi (YeI) Tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha oliy vakili Federika Mogerini va O‘zbekiston Tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Komilovlar 23 noyabr kuni Bryusselda muzokara o‘tkazdi.

YeI matbuot xizmati tarqatgan bayonotda aytilishicha, tomonlar 2019 yilda imzolanishi kutilayotgan yangi hamkorlikka oid kelishuv bo‘yicha rasmiy muzokaralarni boshlagan.

Bayonotda ta’kidlanishicha, asosan, siyosiy hamkorlik, savdo va sarmoyaviy aloqalar, inson huquqlari va boshqaruv sohasiga oid hamkorlikka qaratilgan yangi – YeI va O‘zbekiston o‘rtasidagi kengaytirilgan sheriklik va hamkorlik haqidagi bitim 1999 yilning 1 iyulida imzolangan amaldagi bitim o‘rnini egallaydi.

“Men ikki bora O‘zbekistonda bo‘lib, mamlakatda olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, shuningdek, O‘zbekistonning mintaqadagi jarayonlarda izchil, amaliy ishtirokiga shaxsan guvoh bo‘ldim. Yangi kelishuv o‘tkazilayotgan islohotlarni qo‘llashni davom ettirish, siyosiy-iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash va umumiy muammolar bo‘yicha birgalikda ishlash, Yevropa va O‘zbekiston fuqarolari farovonligiga ijobiy hissa qo‘shishimizga imkon beradi”, deya iqtibos keltiriladi YeI komissari Mogerinidan, rasmiy bayonotda.

Tomonlar o‘rtasidagi asosiy muzokaralar esa 2019 yilning boshiga belgilangan.

YeIning Tashqi ishlar bo‘yicha oliy vakili va O‘zbekiston Tashqi ishlar vaziri o‘rtasidagi muzokaralar 23 noyabr kuni Bryusselda o‘tgan “Markaziy Osiyo – Yevropa ittifoqi” mintaqalararo vazirlar uchrashuvi doirasida bo‘lib o‘tdi.

Ushbu uchrashuvda YeIning Markaziy Osiyo mamlakatlarida qator sohalarni rivojlantirish uchun 124 million yevrolik sarmoya kiritish rejasi e’lon qilindi.

Uchrashuvni kuzatgan Turon24 nashri muxbirining xabar qilishicha, bu summaning 88 million yevrosi Qirg‘iziston, Qozog‘iston, Tojikiston, Turkmaniston hamda O‘zbekistonda xususiy sektor va savdo-sotiqni rivojlantirish, atrof muhitni muhofaza qilish bo‘yicha mintaqaviy dasturlarga yo‘naltiriladi.

Shuningdek, YeIning kelgusi yili Turkmanistonda vakolatxonasini ochish rejasi ma’lum qilingan.

Ozodlık

(kırıl va lotında)

2018 йилнинг 23 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов бошчилигидаги делегация Брюссель шаҳрида бўлиб ўтган «Марказий Осиё – Европа иттифоқи» минтақалараро вазирлар учрашувида иштирок этди. Бу ҳақда ТИВ хабар бермоқда.

Қирғизистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон, Ўзбекистон ва Евроиттифоқ ташқи сиёсат идоралари раҳбарлари томонидан сиёсий, иқтисодий, инвестицион соҳалардаги, барқарор ривожланиш, иқлим ўзгариши, атроф-муҳит, сув манбалари ва хавфсизлик жабҳаларидаги ҳамкорликнинг ҳозирги ҳолати ва истиқболларини батафсил муҳокама қилинди.

Марказий Осиё давлатлари вакиллари 2019 йил сўнгига қадар Марказий Осиё бўйича янги стратегияни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш борасидаги ЕИнинг қарорини қўллаб-қувватладилар ҳамда унинг самарадорлигини ошириш бўйича аниқ таклифлар бердилар.

Ялпи мажлислар ва бошқа шаклдаги учрашувлар чоғида минтақавий ва халқаро сиёсат масалалари юзасидан фикр алмашилди.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Абдулазиз Комилов Федерика Могерини билан учрашгани, ҳамкорлик бўйича янги битим лойиҳаси тақдим этилгани хабар берилганди.

2018 yilning 23 noyabr kuni O‘zbekiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Komilov boshchiligidagi delegatsiya Bryussel shahrida bo‘lib o‘tgan «Markaziy Osiyo – Yevropa ittifoqi» mintaqalararo vazirlar uchrashuvida ishtirok etdi. Bu haqda TIV xabar bermoqda.

Qirg‘iziston, Qozog‘iston, Tojikiston, Turkmaniston, O‘zbekiston va Yevroittifoq tashqi siyosat idoralari rahbarlari tomonidan siyosiy, iqtisodiy, investitsion sohalardagi, barqaror rivojlanish, iqlim o‘zgarishi, atrof-muhit, suv manbalari va xavfsizlik jabhalaridagi hamkorlikning hozirgi holati va istiqbollarini batafsil muhokama qilindi.

Markaziy Osiyo davlatlari vakillari 2019 yil so‘ngiga qadar Markaziy Osiyo bo‘yicha yangi strategiyani ishlab chiqish va qabul qilish borasidagi YeIning qarorini qo‘llab-quvvatladilar hamda uning samaradorligini oshirish bo‘yicha aniq takliflar berdilar.

Yalpi majlislar va boshqa shakldagi uchrashuvlar chog‘ida mintaqaviy va xalqaro siyosat masalalari yuzasidan fikr almashildi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Abdulaziz Komilov Federika Mogerini bilan uchrashgani, hamkorlik bo‘yicha yangi bitim loyihasi taqdim etilgani xabar berilgandi.

Kun.uz

Özbek Dışişleri Bakanlığı, 19 Kasım’da İsviçre başkenti Bern’de iki ülke arasında düzenli bir siyasi istişarenin gerçekleştiğini söyledi.

Her iki taraf da Özbek Devlet Başkanı Shavkat Mirziyayev’in 2019 yılında İsviçre’ye yapacğı resmi ziyaretin başlangıcını tartıştı.

Bern toplantısına katılan Özbekistan’ın resmi heyetine Dışişleri Bakan Yardımcısı Dilshod Akhatov başkanlık etti.

Resmi toplantıda taraflar, Özbekistan ve İsviçre arasındaki ticaret ve ekonomik, yatırım ve mali işbirliğinin gelişimini tartıştılar.

Mirziyayev hükümeti, eskı  Cumhurbaşkanı İslam Kerimov’un  büyük kızı olan Gülnara Karimova’nın, 2012 yılında İsviçre bankalarındaki 800 milyon dolarlık donmuş varlık ve diğer  varlıklerını  geri dönmesini  istiyor.

İsviçre basını, 22 Mayıs’ta Savcılık Genel Sekreteri tarafından verilen iki emirle, bu fonların 686,7 milyonunun Taşkent’e hızla geri dönmesini talep ettiğini bildirdi.

Bu paranın Taşkent’e iadesi ile ilgili son karar Bern’e hükümeti tarafından bekleniyor.

Ozodlik

Japon şirketleri, Türkmenistan’da yeni bir benzin üretim tesisi kurmayı teklif ediyor

Türkmenistan‘da bazı üst düzey yetkililerden oluşan heyet, Japonya‘ya çalışma ziyaretinde bulunarak, ülkenin iş yapılarının temsilcileriyle toplantılar gerçekleştirdi.

Bugün Türkmenistan basınında yer alan haberlere göre, müzakerelerde umut verici işbirliği alanları belirlendi. Petrol ve gaz endüstrisinde uzmanlaşmış firmalar, Türkmen pazarında bulunmaya ilgi duyduklarını ifade etti.

Japon şirketleri doğalgazın işlenmesi ve Kiyanly’deki bir polimer kuruluşunun ikinci aşamasını uygulamak için benzin üretimi için Ovadandepe’de bir başka tesis kurmayı teklif ediyorlar.

Dünya Bültenı

(krıl va latın)

«Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компаниясида Ўзбекистонда етиштирилган мева-сабзавотлар, шу жумладан аччиқ қалампирларни хорижий давлатларга етказиб бериш борасида чет эллик тадбиркорлар билан музокара бўлиб ўтди. Компания раиси Тоҳир Жалилов Туркия ва Иорданиядан келган тадбиркорларга мамлакатда етиштирилаётган мева-сабзавотлар, шу жумладан кўплаб давлатларда талаб катта бўлган аччиқ қалампир етиштириш имконияти хусусида сўзлаб берди, деб хабар қилмоқда KUN.UZ мухбири.
Туркиялик Тожиддин Байроқ айни вақтда ўзбекистонлик ҳамкорлар билан 49 млн долларлик 35 минг тонна аччиқ қалампир (қуруқ ва ҳўл) етказиб берилиши борасида шартнома бўйича маҳсулот етказиб берилаётганини билдирди.
«Биз 35 минг тонна қалампирни бир-икки ой ичида олиб кетамиз. Бу борада ҳеч қандай муаммо кўраётганимиз йўқ. Келгуси йили мен бу миқдорни 200 минг тоннага чиқаришни режалаштирмоқдаман. Аммо, мени ташвишлантираётган нарса шуки, бу миқдордаги қалампир келаси йил узлуксиз ўз вақтида етказиб берилиши борасидаги кафолатдир. Чунки, мен бу қалампирни нафақат Туркияда сотаман, балки реэкспорт ҳам қиламан», – деди Тожиддин Байроқ.

«Ўзбекозиқовқатхолдинг» ХК раҳбари Тоҳир Жалилов бу йил 15 минг гектардан ортиқ ерга қалампир уруғлари қадалгани, шундан 189 минг тонна аччиқ қалампир ҳосилини йиғиб олиш ишлари айни пайтда ҳам давом этаётгани хусусида маълумот берди. Унинг айтишича, келгуси 2019 йилда аччиқ қалампир экиладиган майдонларни кенгайтириш режалаштирилмоқда. «Шунинг баробарида биз ҳам 200 минг тонна қалампирни аниқ харид қилиниши борасида қайсидир маънода кафолат бўлишини истаймиз», – деди Тоҳир Жалилов.
Иорданиядан келган меҳмонлар, Ўзбекистонда илк бор бўлиб турганларини таъкидлашар экан, бу ерда бизнес юритишга қизиқиб қолганларини қайд этишди. Улар нафақат аччиқ қалампир олди-сотдиси, балки бошқа соҳаларда ҳам тадбиркорлик қилиш имкониятларини кўриб чиқаётганини таъкидлашди.

«O‘zbekoziqovqatxolding» xolding kompaniyasida O‘zbekistonda yetishtirilgan meva-sabzavotlar, shu jumladan achchiq qalampirlarni xorijiy davlatlarga yetkazib berish borasida chet ellik tadbirkorlar bilan muzokara bo‘lib o‘tdi. Kompaniya raisi Tohir Jalilov Turkiya va Iordaniyadan kelgan tadbirkorlarga mamlakatda yetishtirilayotgan meva-sabzavotlar, shu jumladan ko‘plab davlatlarda talab katta bo‘lgan achchiq qalampir yetishtirish imkoniyati xususida so‘zlab berdi, deb xabar qilmoqda KUN.UZ muxbiri.
Turkiyalik Tojiddin Bayroq ayni vaqtda o‘zbekistonlik hamkorlar bilan 49 mln dollarlik 35 ming tonna achchiq qalampir (quruq va ho‘l) yetkazib berilishi borasida shartnoma bo‘yicha mahsulot yetkazib berilayotganini bildirdi.
«Biz 35 ming tonna qalampirni bir-ikki oy ichida olib ketamiz. Bu borada hech qanday muammo ko‘rayotganimiz yo‘q. Kelgusi yili men bu miqdorni 200 ming tonnaga chiqarishni rejalashtirmoqdaman. Ammo, meni tashvishlantirayotgan narsa shuki, bu miqdordagi qalampir kelasi yil uzluksiz o‘z vaqtida yetkazib berilishi borasidagi kafolatdir. Chunki, men bu qalampirni nafaqat Turkiyada sotaman, balki reeksport ham qilaman», – dedi Tojiddin Bayroq.

«O‘zbekoziqovqatxolding» XK rahbari Tohir Jalilov bu yil 15 ming gektardan ortiq yerga qalampir urug‘lari qadalgani, shundan 189 ming tonna achchiq qalampir hosilini yig‘ib olish ishlari ayni paytda ham davom etayotgani xususida ma’lumot berdi. Uning aytishicha, kelgusi 2019 yilda achchiq qalampir ekiladigan maydonlarni kengaytirish rejalashtirilmoqda. «Shuning barobarida biz ham 200 ming tonna qalampirni aniq xarid qilinishi borasida qaysidir ma’noda kafolat bo‘lishini istaymiz», – dedi Tohir Jalilov.
Iordaniyadan kelgan mehmonlar, O‘zbekistonda ilk bor bo‘lib turganlarini ta’kidlashar ekan, bu yerda biznes yuritishga qiziqib qolganlarini qayd etishdi. Ular nafaqat achchiq qalampir oldi-sotdisi, balki boshqa sohalarda ham tadbirkorlik qilish imkoniyatlarini ko‘rib chiqayotganini ta’kidlashdi.

Kun .uz