Yazar: TürkistanDer

Özbekistan’da ‘çalışmaya zorlamak’ OHAL sayılacak

Özbekistan’ın ABD büyükelçisi, ülkede insanları zorla çalıştırmayı “olağanüstü hal” olarak kabul edeceğiz

16.05.2018

Özbekistan Devlet Başkanı Şevket Mirziyayev’in ABD’ye yapacağı ziyaret öncesi 14 Mayıs’ta Washington’daki Ulusal Basın Kulübünde Özbekistan’daki insan hakları ve özgürlüklerinin durum değerlendirme toplantısı yapıldı.

Toplantıya eski Dışişleri Bakanı ve Senato Başkan yardımcısı Sodiq Safoev, İnsan Hakları Milli Merkezi direktörü Akmal Saidov, Özbekistan’ın ABD büyükelçisi Javlon Vahobov, HRW İnsan Hakları İzleme Örgütü Orta Asya sorumlusu Steve Swerdlow katıldı.

Özbek yetkililer Şevket Mirziyayev’in iktidara gelmesinden bu yana ülkede insan hakları, konuşma özgürlüğü ve basın alanındaki değişikliklerin yanı sıra dini özgürlüklerin genişlemesi konuları üzerinde durdular.

Son dönemde Özbekistan hapishanelerinden çok sayıda muhalif gazeteci ve insan hakları savunucularının serbest bırakılması ve “Amerika’nın Sesi” radyosu muhabiri Navbakhor Imomova’nın ülkede hizmet vermesi bu alanda büyük bir ilerleme olarak sunuldu.

Toplantıda konuşan Özbekistan’ın ABD Büyükelçisi Vahobov, “Ülkemizde çocukları ve bütçe kurumları çalışanlarını zorla çalıştırmayı önlemek için özel önlemler alındı. Uluslararası Çalışma Örgütü ve Dünya Bankası ‘çocuk işçiliğinin sistematik kullanımına son verdiğimizi’ doğruladı. Ancak, ABD Çalışma Bakanlığı bu alanda herhangi bir gelişme olmadığını söylüyor. Umarım yakında bu adaletsizlik düzeltilecektir. Cumhurbaşkanımız Mirziyayev, hükümet yetkililerine her türlü zorla çalıştırma olayını “olağanüstü hal” olarak görmesini emretti” dedi.

Toplantıda konuşan Senato Başkan yardımcısı Sadik Safaoev ülkesine otoriter yönetim şeklinden vazgeçilmeye başlandığını, bunun sadece bir taklit olmadığını ve bu sürecin devam edeceğini söyledi.

Dünya Bülteni

Devami

Orta Asya’da en pahalı pasaport Tacikistan’ın

BDT ülkeleri arasında nüfusun gelir düzeyinde son sırada olan Tacikistan’daki biyometrik pasaportlar harçlarının eski Sovyet ülkeleri arasında en pahalı olduğu bildirildi.

16.05.2018

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri arasında nüfusun gelir düzeyinde son sırada olan Tacikistan’ın (ülkedeki ortalama maaş yaklaşık 120 dolar) biyometrik pasaport harçlarının eski Sovyet ülkeleri arasında en pahalısı olduğu ortaya çıktı.

Tacikistan’da vatandaşlara kimlik kartları, 2010 yılının başında tanıtılan biyometrik pasaportlardan sonra verilmeye başlandı.

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Tacikistan da dahil olmak üzere tüm üye ülkeler için Biyometrik pasaport uygulamasının zorunlu hale gelmesini talep etmişti.

Tacikistanlıların pasaport ile birlikte devlete ödeyeceği vergi ve hizmetler için toplam tutar 88 dolar olarak açıklandı. Pasaport başvurudan sonra 15 gün içinde veriliyor.

Asia Plus haber ajansında yer alan habere göre, diğer BDT ülkelerinde pasaport maliyetleri ise şöyle:

Rusya – 61.8 dolar ( 30 günde veriliyor);
Kazakistan – 59,1 dolar (15 gün);
Ermenistan – 51 dolar (15 gün);
Azerbaycan – 23.3 dolar (10 gün);
Özbekistan – 22 dolar (20 gün);
Kırgızistan – 7,7 dolar (18 gün).

Acil pasaport çıkartılması gereken durumlarda, Kırgızistan’da pasaport üç saat içinde 90 dolar karşılığında alınabiliyor. Tacikistan’da 150 dolara yedi günde, 225 dolara iki günde pasaport almak mümkün.

Dünya Bülteni

Devami

Toshkent bilan Xo‘jand o‘rtasida avtobus qatnay boshlaydi

15.05.2018

O‘zbekiston poytaxti Toshkent bilan Tojikistonning Xo‘jand shahri o‘rtasida 15 maydan avtobus qatnay boshlaydi. Bu haqda Gazeta.uz nashri Manzara Tourism sayyohlik operatori ma’lumotiga tayangan holda xabar tarqatdi.

O‘zbekiston Avtomobil transporti agentligi tomonidan yo‘lga qo‘yilgan mazkur avtobus qatnovi kuniga 3 martadan amalga oshiriladi.

Toshkent-Xo‘jand yo‘nalishi bo‘ylab chipta narxi 50 ming so‘m, Xo‘jand-Toshkent yo‘nalishi bo‘ylab chipta narxi esa 50 somoniy etib belgilangan. To‘lov yo‘lga chiqish mamlakatlari milliy valyutasida amalga oshiriladi. Chiptalarni “Toshkent” va “Xo‘jand” avtovokzallari kassalaridan sotib olish mumkin.

Safar uchun 4,5 soat vaqt belgilangan bo‘lib, bunga chegara punktlaridan o‘tish vaqti ham kiradi.

Avtobuslar va ularning yo‘lovchilari NO‘Pdagi bojxona ko‘rigi va chegara pasport nazoratidan navbatsiz o‘tkazilishi aytilmoqda.

O‘zbekiston va Tojikiston hukumatlari o‘rtasidagi xalqaro avtobus qatnovini yo‘lga qo‘yish to‘g‘risidagi bitim shu yil 9 martida imzolangan.

Ikki mamlakat shaharlari o‘rtasida avtobus qatnay boshlashi haqida Ozodlik avval xabar qilgan.

Ozodlik

Devami

Özbekistan’da bir muhalif aktivist daha serbest

Özbekistan’da yabancı işçilerin haklarını savunduğu için hapse atılan muhalif aktivist cumartesi günü serbest bırakıldı

15.05.2018

Ülkenin içinde ve dışında göçmen işçilerin hakkını savunduğu için hapse atılan Özbekistan Halk Hareketi üyesi Fahriddin Tillyaev 12 Mayıs’ta serbest bırakıldı.

Tillaev, 2014 yıl Mart ayında insan kaçakçılığı suçlamalarıyla 11 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Onunla aynı davada yargılanan ve 8 yıl 3 ay hapse mahkum edilen Nuriddin Jumaniyazov 68 yaşında hapishanede ölmüştü.

Tillaev’in dava arkadaşları ona yönetilen suçlamaların sahte olduğunu ve aktivistin siyasi faaliyetleri yüzünden cezalandırıldığını belirtmişlerdi.

Uluslararası örgütler Tillyaev’in hapishanede işkence gördüğü bilgisini yayınlamışlardı. Tillyaev yaptığı açıklamada işkence iddialarını doğrulayarak:

“Tutuklandıktan sonra sorgulama sürecinde ve mahkeme duruşmasından önce işkence gördüm. Mahkemeden sonra da işkence yaptılar. Çok acı çektim. Mesela, omuzlarıma, parmaklarım ve bacaklarım arasına iğne soktular. Soğuk havada çıplak halde üstüme soğuk su döktüler. Vücuduma elektrik vererek işkence yaptılar. Ayaklarımın altına polis dayağı ile vurdular. Hapishanede geçen günlerim için çok üzülüyorum. İnsanlığımı, özgürlüğümü elimden aldılar, her şeyden mahrum bıraktılar”, dedi.

Dünya Bülteni

Devami

Fransa’daki muhalif lider Kazakistan mitinglerinin organizatörü oldu

Kazak muhalif Ablyazov, geçtiğimiz hafta Kazakistan’da gerçekleşen protesto gösterilerini kendisinin organize ettiğini söyledi

14.05.2018

Fransa’da yaşayan Kazakistan’ın muhalif lideri Muhtar Ablyazov, 10 Mayıs’ta ülkenin çeşitli şehirlerinde yapılan izinsiz protesto gösterisinin organizatörü olduğunu söyledi.

Azattyk radyosunun protestolarla ilgili olup olmadığı sorusunu yanıtlayan Ablyazov, “Siz garip sorular soruyorsunuz. Kazakistan’daki tüm mitinglerin organizatörü benim” dedi.

10 Mayıs’ta Astana, Almatı, Uralsk, Aktobe, Atyrau, Çimkent ve Semey’de izinsiz olarak hükümeti protesto eden kişiler “siyasi tutukluların serbest bırakılmasını, işkencenin durdurulmasını talep ederek, ülkedeki sosyo-ekonomik durumla ilgili endişelerini dile getirmişlerdi.

Kazak polisi protesto sırasında onlarca kişiyi gözaltına almıştı.

Gözlemciler ve katılımcılara göre Almatı’da yaklaşık 80, Astana’da ise yaklaşık 100 kişi protesto gösterisine katıldı. Katılımcıların çoğu polis tarafından gözaltına alındı ve otobüslerle polis karakoluna götürüldü

Dünya Bülteni

Devami

ЎЗБЕКЛАРНИНГ СИЁСАТГА ҚИЗИҚИШИ ОРТМОҚДА

 

Бугун халқимизнинг биринчи дарди иқтисод эканлигини яхши биламиз. Бунинг сабаби инсонларимизнинг ўз ўзидан иқтисодга “қизиқишлари”дир. Мамлакатда иқтисодий инқироз, камбағаллик, порахўрик ва ишсизлик “тараққий” қилган. Шунинг учун ҳам инсонларимиз иқтисодга “қизиқиб” Ўзбекистоннинг ичида ва хорижий мамлакатларда иш ва пул излаб юрибдилар…

Инсонларимиз қизиқаётган яна бир соҳа диндир. Аҳолининг аскарияти мусулмонлар бўлгани учун эркинлик шамоли эсар эсмас, одамлар яна диний соҳа билан қизиқа бошладилар. Мусулмонларнинг ўзлари, имомлар ва аҳли илмлар айниқса ижтимоий тармоқларда тобора кўпроқ ва кенгроқ фаоллик кўрсатмоқдалар. Диний мавзулар кун тартибидан тушмаяпти ва вақти вақти билан қизғин баҳсу мунозараларга ҳам сабаб бўлмоқда…

Ўзбеклар одатда сиёсатда узоқ турадиган ва юрадиган инсонлардир. Бунга сабаб мустақилликдан кейин Ислом Каримов диктатурасида сиёсат билан шуғулланишнинг қаттиқ тақиқланганлигидир. Бу даврда жуда кўп сиёсий мухолифлар қамоққа ташланди ва сургун қилинди. Натижада инсонларимиз сиёсатдан узоқлашдалар, тўғрироғи сиёсат дейилиши билан уларнинг овози чиқмайдиган бўлиб қолди…

Президент Шавкат Мирзиёев бошлаган ҳозирги нисбий ислоҳотлар ва ўзгаришлар жараёнида инсонларимизда сиёсатга бўлган қизиқишнинг ва фаолликнинг ҳам жонлана бошлаганини кўрмоқдамиз. Ўз тажрибамда айтадиган бўлсам, Файсбоокда ва интернетнинг бошқа тармоқларида мен эълон қилаётган сиёсий мақолалар, видео суҳбатларга қизиқишнинг ортганини айтишим мумкин.

Мен бу тармоқда эълон қилган “МУАММОЛАР, МУАММОЛАР ВА ЯНА МУАММОЛАР” (facebook.com/permalink.php?story_fbid=615683672117100&id=100010264186017), “ИСЛОМ КАРИМОВ РЕЖИМИНИНГ ҚАТАҒОНЛАРИ ЭЪТИРОФ ҚИЛИНСИН, УЛАРНИНГ ҚУРБОНЛАРИ ОҚЛАНСИН!” (facebook.com/permalink.php?story_fbid=615160502169417&id=100010264186017),
“Янги Жамият” гуруҳига қўйилган “Қандай жамиятда яшаяпмиз? Капитализмдами? Социализмдами? Феодализмдами? Биладиганлар борми?” ва аввал бу ерда, кейин Youtube саҳифасида эълон қилинган “БОБОМУРОД АБДУЛЛАЕВ ОЗОД БЎЛДИ !” (youtube.com/watch?v=d1B0c78BpnE&t=37s) каби мақолалар ва видео мулоқотлар кўп сонли дўстларим томонидан ўқилди, уларнинг муҳокамасида юзларча дўстлар қатнашишди ва видеосуҳбатни эса бир ҳафта давомида 3 мингга яқин киши кўриб, баъзи ҳамюртларимиз изоҳлар шаклида унга муносабат билдиришди…

Инсонларимизнинг сиёсат соҳасига қайта қизиқа бошлашлари албатта муҳим бир жараёндир. Чунки сўнгги асрларда инсониятнинг ҳаётини бошқариб келаётган соҳа айнан сиёсат соҳасидир. Дин ва эътиқод муҳимроқ бўлишига қарамай сўнгги асрларда сиёсат соҳаси, сиёсий жараёнлар ва курашлар халқларнинг кундалик ҳаётига таъсир қилувчи ҳамда турли жамиятлар ва давлатларда ижтимоий ҳаётнинг моҳиятини белгилаб берувчи асосий омилга айлангани бир ҳақиқатдир.

Ҳозирги замонда дунёда айниқса давлатларнинг ва давлат бошқарувининг аҳамияти ниҳоятда катта ўрин касб этмоқда. Инсоният нафақат 200 га давлатларнинг фуқароларига айланган, уларнинг ҳаётига оид бутун соҳалар сиёсий бошқарув томонидан режалаштирилмоқда ва бошқарилмоқда. Айтиш мумкинки, давлатлар ва давлат бошқарув органлари турли халқлар ва жамиятлар ҳаётида марказий куч ва бошқарувчи ҳамда ислоҳот қилувчи омилга айланган.

Мақоланинг бошланишида инсонларимизнинг аввало иқтисод, кейин эса диний соҳага қизиқиш кўрсатаётгани айтдик. Аслида эса бу икки соҳани бошқариш ва ривожлантириш ҳам сиёсат соҳасининг, яъни давлат ва жамият бошқарувининг ихтиёрида эканлигини эътироф қилишимиз керак.

Демак, иқтисодми, диний соҳами, таълим ва тарбия соҳасими бугунги кунда ўз ўзидан сиёсат соҳасига боғлиқ ва унинг бошқарувидадир. Шундай экан, инсонларимизнинг бу соҳага қизиқишлари ва сиёсат соҳасига бевосита аралашишлари бир мажбурият ва масъулият ҳамдир.

Афсуски, Ўзбекистонда кўп соҳаларда ташаббус кўрсатаётган ва ислоҳотлар томон амалий қадамлар отаётган ҳозирги ҳукумат сиёсий ислоҳотлар масаласида ҳали жиддий қадамлар қўймади. Президент идораси, Вазирликлар ва маҳаллий ҳокимият идораларида кадрлар алмашаётгани бир ҳақиқатдир. Аммо умумиятла халқни бевосита сиёсий соҳанинг иштирокчисига ва ҳал қилувчи кучига айлантириш учун амалга оширилиши лозим бўлган сиёсий ислоҳотлар бошлагани йўқ. Қўғирчоқ сиёсий партияларнинг фаолиятини ҳеч кимни, ҳатто уларнинг бошқаруви ва аъзоларини ҳам қониқтирмаслиги бир ҳақиқатдир. Ўзбекистонда сиёсий соҳанинг эркинлаша бошлаганини ҳеч ким айта олмайди. Демак, сиёсий рақобат ҳали йўлга қўйилмади, ҳукуматга муқобил сиёсий куч бўлган мухолифатнинг фаолиятига ҳануз рухсат берилмади. Сиёсий жараёнларни эркин таҳлил ва танқид қиладиган оммавий ахборот воситаларининг эркинлигини ҳали кўнгилдагидек, деб бўлмайди…

Агар ҳукумат мамлакатимизда ўзи иддао қилаётган туб ва оламшумул ислоҳотларнинг амалга ошишини истаса, албатта вақт йўқотмасдан сиёсий ислоҳотларни ҳам бошлаши лозим. Чунки ижтимоий ва иқтисодий таназзул шароитларида сиёсий ислоҳотларнинг кечиктирилиши Арманистон ва бошқа давлатлар мисолида бўлгани каби сиёсий барқарорликка зарар бериши ва ҳатто уни издан ҳам чиқариши мумкин. Демак, сиёсий ислоҳотлар амалга оширилмаса бир томондан бошқа соҳалардаги ислоҳотларнинг амалга ошиши шубҳали бўлиб қолаверади. Иккинчи томондан эса, ижтимоий сиёсий барқарорлик таҳлика остида қолади.

Намоз НОРМЎМИН
14.05.2018

O‘ZBEKLARNING SIYOSATGA QIZIQISHI ORTMOQDA

Bugun xalqimizning birinchi dardi iqtisod ekanligini yaxshi bilamiz. Buning sababi insonlarimizning o‘z o‘zidan iqtisodga “qiziqishlari”dir. Mamlakatda iqtisodiy inqiroz, kambag‘allik, poraxo‘rik va ishsizlik “taraqqiy” qilgan. Shuning uchun ham insonlarimiz iqtisodga “qiziqib” O‘zbekistonning ichida va xorijiy mamlakatlarda ish va pul izlab yuribdilar…

Insonlarimiz qiziqayotgan yana bir soha dindir. Aholining askariyati musulmonlar bo‘lgani uchun erkinlik shamoli esar esmas, odamlar yana diniy soha bilan qiziqa boshladilar. Musulmonlarning o‘zlari, imomlar va ahli ilmlar ayniqsa ijtimoiy tarmoqlarda tobora ko‘proq va kengroq faollik ko‘rsatmoqdalar. Diniy mavzular kun tartibidan tushmayapti va vaqti vaqti bilan qizg‘in bahsu munozaralarga ham sabab bo‘lmoqda…

O‘zbeklar odatda siyosatda uzoq turadigan va yuradigan insonlardir. Bunga sabab mustaqillikdan keyin Islom Karimov diktaturasida siyosat bilan shug‘ullanishning qattiq taqiqlanganligidir. Bu davrda juda ko‘p siyosiy muxoliflar qamoqqa tashlandi va surgun qilindi. Natijada insonlarimiz siyosatdan uzoqlashdalar, to‘g‘rirog‘i siyosat deyilishi bilan ularning ovozi chiqmaydigan bo‘lib qoldi…

Prezident Shavkat Mirziyoyev boshlagan hozirgi nisbiy islohotlar va o‘zgarishlar jarayonida insonlarimizda siyosatga bo‘lgan qiziqishning va faollikning ham jonlana boshlaganini ko‘rmoqdamiz. O‘z tajribamda aytadigan bo‘lsam, Faysbookda va internetning boshqa tarmoqlarida men e’lon qilayotgan siyosiy maqolalar, video suhbatlarga qiziqishning ortganini aytishim mumkin.

Men bu tarmoqda e’lon qilgan “MUAMMOLAR, MUAMMOLAR VA YaNA MUAMMOLAR” (facebook.com/permalink.php?story_fbid=615683672117100&id=100010264186017), “ISLOM KARIMOV REJIMINING QATAG‘ONLARI E’TIROF QILINSIN, ULARNING QURBONLARI OQLANSIN!” (facebook.com/permalink.php?story_fbid=615160502169417&id=100010264186017),
“Yangi Jamiyat” guruhiga qo‘yilgan “Qanday jamiyatda yashayapmiz? Kapitalizmdami? Sotsializmdami? Feodalizmdami? Biladiganlar bormi?” va avval bu yerda, keyin Youtube sahifasida e’lon qilingan “BOBOMUROD ABDULLAYeV OZOD BO‘LDI !” (youtube.com/watch?v=d1B0c78BpnE&t=37s) kabi maqolalar va video muloqotlar ko‘p sonli do‘stlarim tomonidan o‘qildi, ularning muhokamasida yuzlarcha do‘stlar qatnashishdi va videosuhbatni esa bir hafta davomida 3 mingga yaqin kishi ko‘rib, ba’zi hamyurtlarimiz izohlar shaklida unga munosabat bildirishdi…

Insonlarimizning siyosat sohasiga qayta qiziqa boshlashlari albatta muhim bir jarayondir. Chunki so‘nggi asrlarda insoniyatning hayotini boshqarib kelayotgan soha aynan siyosat sohasidir. Din va e’tiqod muhimroq bo‘lishiga qaramay so‘nggi asrlarda siyosat sohasi, siyosiy jarayonlar va kurashlar xalqlarning kundalik hayotiga ta’sir qiluvchi hamda turli jamiyatlar va davlatlarda ijtimoiy hayotning mohiyatini belgilab beruvchi asosiy omilga aylangani bir haqiqatdir.

Hozirgi zamonda dunyoda ayniqsa davlatlarning va davlat boshqaruvining ahamiyati nihoyatda katta o‘rin kasb etmoqda. Insoniyat nafaqat 200 ga davlatlarning fuqarolariga aylangan, ularning hayotiga oid butun sohalar siyosiy boshqaruv tomonidan rejalashtirilmoqda va boshqarilmoqda. Aytish mumkinki, davlatlar va davlat boshqaruv organlari turli xalqlar va jamiyatlar hayotida markaziy kuch va boshqaruvchi hamda islohot qiluvchi omilga aylangan.

Maqolaning boshlanishida insonlarimizning avvalo iqtisod, keyin esa diniy sohaga qiziqish ko‘rsatayotgani aytdik. Aslida esa bu ikki sohani boshqarish va rivojlantirish ham siyosat sohasining, ya’ni davlat va jamiyat boshqaruvining ixtiyorida ekanligini e’tirof qilishimiz kerak.

Demak, iqtisodmi, diniy sohami, ta’lim va tarbiya sohasimi bugungi kunda o‘z o‘zidan siyosat sohasiga bog‘liq va uning boshqaruvidadir. Shunday ekan, insonlarimizning bu sohaga qiziqishlari va siyosat sohasiga bevosita aralashishlari bir majburiyat va mas’uliyat hamdir.

Afsuski, O‘zbekistonda ko‘p sohalarda tashabbus ko‘rsatayotgan va islohotlar tomon amaliy qadamlar otayotgan hozirgi hukumat siyosiy islohotlar masalasida hali jiddiy qadamlar qo‘ymadi. Prezident idorasi, Vazirliklar va mahalliy hokimiyat idoralarida kadrlar almashayotgani bir haqiqatdir. Ammo umumiyatla xalqni bevosita siyosiy sohaning ishtirokchisiga va hal qiluvchi kuchiga aylantirish uchun amalga oshirilishi lozim bo‘lgan siyosiy islohotlar boshlagani yo‘q. Qo‘g‘irchoq siyosiy partiyalarning faoliyatini hech kimni, hatto ularning boshqaruvi va a’zolarini ham qoniqtirmasligi bir haqiqatdir. O‘zbekistonda siyosiy sohaning erkinlasha boshlaganini hech kim ayta olmaydi. Demak, siyosiy raqobat hali yo‘lga qo‘yilmadi, hukumatga muqobil siyosiy kuch bo‘lgan muxolifatning faoliyatiga hanuz ruxsat berilmadi. Siyosiy jarayonlarni erkin tahlil va tanqid qiladigan ommaviy axborot vositalarining erkinligini hali ko‘ngildagidek, deb bo‘lmaydi…

Agar hukumat mamlakatimizda o‘zi iddao qilayotgan tub va olamshumul islohotlarning amalga oshishini istasa, albatta vaqt yo‘qotmasdan siyosiy islohotlarni ham boshlashi lozim. Chunki ijtimoiy va iqtisodiy tanazzul sharoitlarida siyosiy islohotlarning kechiktirilishi Armaniston va boshqa davlatlar misolida bo‘lgani kabi siyosiy barqarorlikka zarar berishi va hatto uni izdan ham chiqarishi mumkin. Demak, siyosiy islohotlar amalga oshirilmasa bir tomondan boshqa sohalardagi islohotlarning amalga oshishi shubhali bo‘lib qolaveradi. Ikkinchi tomondan esa, ijtimoiy siyosiy barqarorlik tahlika ostida qoladi.

Namoz NORMO‘MIN
14.05.2018

Devami

ABD’li General Votel Afganistan için Özbekistan’da

ABD CENTCOM Komutanı Votel Afganistan’da barış ve güvenlik konularını görüşmek üzere Özbekistan’a gitti

14.05.2018

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyayev, ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı General Joseph Votel’i kabul etti.

Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisinden yapılan açıklamaya göre, kabulde Mirziyayev, Özbekistan ile ABD arasındaki stratejik ortaklık ve çok yönlü iş birliğinin, özellikle siyaset, ticaret, ekonomi, yatırım, teknoloji ve kültür alanlarında hızla gelişmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Güvenlik, askeri ve askeri-teknik alanlardaki iş birliğinin detaylı olarak ele alındığı görüşmede, bölgedeki istikrarı hedef alan tehditlere karşı mücadele ve Afganistan’daki durumun barışçıl çözümüne ilişkin güncel konular tartışıldı.

Gündem Afganistan

ABD Başkanı Donald Trump’ın selam ve iyi dileklerini Mirziyayev’e ileten General Votel, ABD’nin mart ayında Taşkent’te düzenlenen Afganistan konulu uluslararası konferansın sonuçlarını değerlendirdiğini ve desteklediğini belirtti.

Görüşmede, Afganistan’da barış ve istikrarın sağlanmasının, ticaret ve ekonomide bölgesel iş birliğinin geliştirilmesi, Afganistan ve tüm Orta Asya ülkelerinin menfaatlerine yönelik büyük altyapı projelerinin hayata geçirilmesi için geniş imkanlar yaratacağı ifade edildi.

Görüşmede ayrıca Mirziyayev’in gelecek hafta ABD’ye gerçekleştireceği ilk resmi ziyaretinin Özbekistan-ABD iş birliğini üst düzeye çıkaracağı dile getirildi.

Özbekistan Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisinden yapılan açıklamaya göre, Mirziyayev’in 15-17 Mayıs’ta ABD’ye gerçekleştireceği ilk resmi ziyareti sırasında “Özbekistan ve ABD: Stratejik Ortaklık” adlı ortak bildirinin imzalanması öngörülüyor.

Dünya Bülteni.

Devami

Türkistan diyarının hocaları ve atlıları

13.05.2018

Ömer Lekesiz

Bu genellemeyi yaparken, sadece bana mahsus bir eksikliği veya “Türkistan diyarı” terimine çok geç yaşta buluşabilen hassasiyetlerimi saklıyor da olabilirim. Bu bağlamda, İhsan Fazlıoğlu’nun, Yalçın Koç’un yeni zamanının düşünce ve siyasetini söz konusu terim çevresinde izah ve temellendirme çabalarına, uzun süre kuşku yanı ağır basan bir tereddütle baktığımı daha önceki birkaç yazımda da dile getirmiş ve aynı yerde o tereddütlerimden ancak sanatsal bir tecessüs gayretiyle Mağrip diyarını görmeye çalışırken kurtulabildiğimi söylemiştim.

İşin aslı, geçmişte düşünsel planda milliyetçi (ırkçı) bir perspektifle Türkistan diyarı terimine ön verenlerin, buna dair yeni siyasi dinamizmi (siyaseti) Sağcılık ideolojisinde aramaları başlı başına bir problemdi.

Gerçi, genç yaşta vefat eden Erol Güngör bu problemi aşabilecek ilk gayretleri ortaya koymuştu ama onun çalışmaları da maalesef çok kasıtlı bir şekilde Sağcılığın içine çekilerek etkisizleştirilmişti. İhsan Fazlıoğlu ile Yalçın Koç’un Türkistan diyarı terimiyle yeni zamanda hem doğru bir barışmayı sağlama hem de ona yeni nazari bir altyapı oluşturma yönündeki çabaları bu bakımdan çok önemliydi. Her iki ismin de Sağcılık ideolojisinin dışında durarak yürüttükleri bu ikili gayretin, önce kendimden bildiğim ve bildirdiğim şekliyle mevcut olumsuz şartlanmaları aşmaları içinse makul bir mühlet gerekiyordu.

İslam sanatının Fars-Arap, Türk-Hint ve Türk İslam şeklinde ifade edebileceğimiz üç ana damarını ancak Mağrip diyarında fark ettikten sonra, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yakın zamanda gerçekleştirdiği Özbekistan ziyaretiyle, artık daha kolay şartlarda yeniden keşfimize açılışını da fırsat bilerek, Türkistan diyarının düşünce ve siyaset havuzu hükmündeki o beldeye düşürdüm yolumu.

Elbette, söz konusu bağlamda o havuza yapılan bir ziyaretle Türkistan diyarına mahsus düşünce ve siyasetin tüm boyutlarıyla ihata edilmesi mümkün olmadığı gibi, eskiyi yeni zamanda görünür ve gösterilebilir kılmak da mümkün değil.

Her şeyden önce, İslam’ın o diyardaki maddi ve manevi kültürünün üzerinden buldozer gibi geçmiş ve ağır etkisi halen yürürlükte olan Rus (ve Çin) emperyalizminin kapkara perdesini aralamak hiç kolay değil.

Örneğin, Rusların, itikat mezhebimizin imamı Maturidi’nin Semerkand’taki kabrine yönelik tahribatları, sadece maddi düzeyde kalmamış, burada yaşayanların zihinlerine ve dolayısıyla dillerine de işlenerek bir hafıza tecavüzüne, idrak tahribine bitiştirilmiş.

Haliyle, bu duygusal boyutu aşıp, İmam Maturidi ile türbesi üzerinden olsun onunla yeni bir düşünsel ilişki kurmak, hafızayı ve hatırayı hazretin dinlenme mekanında harekete geçirmek için aşırı bir çaba sarf etmeyi gerektiriyor.

Söz konusu istirahatgahın Ruslar tarafından tahrip edildikten sonra bir Yahudi’ye ikamet yeri olarak tahsiz edilmesinden duyduğunuz üzüntüyü gözyaşlarınızla hafiflettikten sonra ancak düşünebiliyorsunuz İmam Maturidi’nin aklınızı (zihniyetinizi) nasıl inşa ettiğini.

Sadece İmam Maturidi değil elbette Rus mezaliminden etkilenen. Hace Abdülhalik Gucdüvani, Şah-ı Nakşibend, Hace Ubeydullah Ahrar ve daha nice mübarek zatlar, nice kurucu atalar ve nice fatih atlılar… Şah Timurlar, Uluğ Beyler…

Bunlardan baktığımızda, zikrettiğim isimler başta gelmek üzere, ruhumuzu ve zihnimizi İslam üzere yeniden inşa eden binlerce ismin hatırasının, hafızamızda ilgili mekanları üzerinden inancımıza yeniden dahil olabilmesi ve bunlar üzerinden oluşturabileceğimiz yeni bakışların, anlayışların tesisi büyük bir önem arz ediyor.

Recep Tayyip Erdoğan’ın buna engel teşkil eden tutumları siyaseten bertaraf etmesi başlı başına bir hak teslimi ve teşekkür konusudur. Özbekistan devlet başkanının aynı yöndeki olumlu tutumu ve maddi kültürümüzü görünür kılma konusundaki özel gayreti de asla gözden uzak tutulmaması gereken bir husustur.

İslam düşünce sanatının havuzu hükmündeki Özbekistan için başlangıcı şimdilik böyle yaptık. İnşallah bu hususu söz konusu iki boyutuyla, İhsan Fazlıoğlu ve Yalçın Koç hocalarımızın izlerine de basarak anmaya, aktarmaya devam ederiz.

Yeni Şafak

Devami

“Amerika ovozi” muxbiri O‘zbekistonda akkreditatsiyadan o‘tkazildi

13.05.2018

“Amerika ovozi” radiosining o‘zbek xizmati muxbiri Navbahor Imamova O‘zbekistonda jurnalistlik faoliyatini olib borish uchun rasman akkreditatsiyadan o‘tkazilgan.

Bu haqida AQSh Davlat departamenti Janubiy va Markaziy Osiyo byurosi Tvitterdagi sahifasida ma’lum qildi.

“Navbahor O‘zbekistonda akkreditatsiyadan o‘tgan yagona va birinchi AQSh jurnalistidir. U O‘zbekistonda professional va erkin jurnalistikani ilgari surishda yetakchidir”, deyiladi mazkur xabarda.

Navbahor Imamova “Amerika Manzaralari” turkumidagi ilk teledasturlar muallifidir.

“Amerika ovozi” radiosi muxbirining akkretitatsiyadan o‘tkazilishi O‘zbekiston prezidentining AQShga rasmiy tashrifi arafasida amalga oshdi.

15 may kuni prezident Shavkat Mirziyoyev AQShlik hamkasbi Donald Tramp bilan Oq uyda uchrashadi.

Америка овози” мухбири Ўзбекистонда аккредитациядан ўтказилди

“Америка овози” радиосининг ўзбек хизмати мухбири Навбаҳор Имамова Ўзбекистонда журналистлик фаолиятини олиб бориш учун расман аккредитациядан ўтказилган.

Бу ҳақида АҚШ Давлат департаменти Жанубий ва Марказий Осиё бюроси Твиттердаги саҳифасида маълум қилди.

“Навбаҳор Ўзбекистонда аккредитациядан ўтган ягона ва биринчи АҚШ журналистидир. У Ўзбекистонда профессионал ва эркин журналистикани илгари суришда етакчидир”, дейилади мазкур хабарда.

Навбаҳор Имамова “Америка Манзаралари” туркумидаги илк теледастурлар муаллифидир.

“Америка овози” радиоси мухбирининг аккретитациядан ўтказилиши Ўзбекистон президентининг АҚШга расмий ташрифи арафасида амалга ошди.

15 май куни президент Шавкат Мирзиёев АҚШлик ҳамкасби Доналд Трамп билан Оқ уйда учрашади.

Ozodlik

Devami

Rusiya eng kuchli ta’sirga ega bo’lgan davlat Tojiikistondir (Lotin va Kirilda)

11.05.2018
Tojikiston postsovet hududidagi Rossiya ta’siri eng kuchli davlat deb topildi

Vashingtondagi siyosiy va diplomatik strategik qarorlar markazi o‘tkazgan tadqiqot xulosasiga ko‘ra, Tojikiston Rossiyaga eng moyil davlat deb topilgan.

Markaz Tojikiston va G‘arb davlatlari o‘rtasidagi sarmoya va savdo aloqalarining zaifligini ham shu bilan izohlagan.

Vashingtondagi StrategEast siyosiy va diplomatik strategik qarorlar markazining ӯtgan hafta nashr etgan “G‘arblashuv indeksi-2018” (Index of Westernization-2018) tadqiqotida sobiq sovet davlatlari orasida Tojikiston va Turmanistonda G‘arb bilan yaqinlashuvga qiziqish yo‘qligi va bu ikki davlatning G‘arb bilan juda ehtiyotkorona munosabat qilishi aytilgan.

Tadqiqot mualliflariga ko‘ra, Tojikistonda Rossiyaning ta’siri juda katta.

StrategEast markazi tadqiqotiga binoan, G‘arb davlatlarining Tojikiston iqtisodidagi hissasi juda kichik bӯlib, 25 ballik o‘lchovda faqat 6 ballni tashkil etadi.

Hozir Tojikistonning G‘arb va AQSh bilan hamkorligi bir necha xalqaro tashkilotlar, jumladan, S5 + 1 guruhi doirasida olib borilmoqda.

Тожикистон постсовет ҳудудидаги Россия таъсири энг кучли давлат деб топилди

Вашингтондаги сиёсий ва дипломатик стратегик қарорлар маркази ўтказган тадқиқот хулосасига кўра, Тожикистон Россияга энг мойил давлат деб топилган.

Марказ Тожикистон ва Ғарб давлатлари ўртасидаги сармоя ва савдо алоқаларининг заифлигини ҳам шу билан изоҳлаган.

Вашингтондаги StrategEast сиёсий ва дипломатик стратегик қарорлар марказининг ӯтган ҳафта нашр этган “Ғарблашув индекси-2018” (Index of Westernization-2018) тадқиқотида собиқ совет давлатлари орасида Тожикистон ва Турманистонда Ғарб билан яқинлашувга қизиқиш йўқлиги ва бу икки давлатнинг Ғарб билан жуда эҳтиёткорона муносабат қилиши айтилган.

Тадқиқот муаллифларига кўра, Тожикистонда Россиянинг таъсири жуда катта.

StrategEast маркази тадқиқотига биноан, Ғарб давлатларининг Тожикистон иқтисодидаги ҳиссаси жуда кичик бӯлиб, 25 баллик ўлчовда фақат 6 баллни ташкил этади.

Ҳозир Тожикистоннинг Ғарб ва АҚШ билан ҳамкорлиги бир неча халқаро ташкилотлар, жумладан, S5 + 1 гуруҳи доирасида олиб борилмоқда.

Ozodlik

Devami