“TÜRKİSTAN-DER” 2. KÜÇÜK KURULTAYI YAPILDI

 

 “TÜRKİSTAN-DER”  2. KÜÇÜK KURULTAYI YAPILDI

“Türkistan-Der” tarafından yılda iki defa yapılması planlanan Genişletilmiş İstişare Toplantıları’nın (Küçük Kurultay) ikincisi, 20 Eylül Pazar günü İstanbul Fatih’te gerçekleştirildi.

İstanbul’da bulunan “Türkistan-Der” bölge temsilcileri, kadrolar, ehl-i ilimler ve Türkiyeli ensarların katıldığı toplantı yaklaşık altı saat sürdü. Mehmonlar arasından 17 kişi söz alarak konuştu.Gün tertibi (gündem) başlığı olarak; “Türkiye’deki Türkistanlı Müslümanların Birliği” belirlenmişti. Alt başlıklarda ise:

 

Tanışma ve Yardımlaşma :                                               

             -Kardeşlik                                                                

             -Ziyaretleşme

Eğitim konuları:

             -İslam fıkhının öğrenilmesi,

             -Mesleki eğitim, spor eğitimi.

Kadınların meseleleri:

              -Kadınlar komisyonu

             -Kız çocukların eğitimi

Hicret adabı:

             -Hicretin gayesi

             -Muhacirin ahlakı.

Yerli halkla ilişkiler:

              -Yerli alimler, kurumlar ve kuruluşlar

Konuların serbest müzakeresi bulunuyordu.

 

Kur’an-ı Kerim okunmasından sonra açılış konuşmasını, Türkistan-Der Genel Sekreteri Dr.Alim Çatkal yaptı. Çatkal özetle  “Türkistan-Der’in düzenlediği genişletilmiş istişare toplantısının bu seferki  gündem başlığı “Türkistan Müslümanlarının İttifakı” oldu. Kavmiyetçilik, mezhepçilik ve meşrepçilik tohumlarıyla müslümanlar tefrikaya düşürülmeye çalışılmaktadır. Bu durumu hem memleketlerinde hem de hicret ettikleri ülkelerde en yakından şahit olanlarTürkistanlılardır. Müslümanların asırlara dayanan ihtilafların çözümü zor bir husustur ancak biz en yakından başladık ve  yani “Türkistanlı Müslümanların ittifakı” için bir istişare toplantısı yaparak, bu amaç doğrultusunda bir adım atmak istedik” dedi.

 

İkinci konuşmayı Türkistan’ın ehl-i ilimlerinden Shayhx Sodıq Samarqandy yaptı. Sodiq domla özet olarak : “İmandan çıkıp kafir olmanın en mühim sebebi, müşriklere itaat edilmesidir. Dinden çıkmanın hiçbir mazereti olamaz. Bizim rızkımız Allah’a aittir. Bütün mahlukatı rızıklandıran Allah azze ve celle, hiçbirimizi aç bırakacak değildir. Allah mü’minleri zelil kılmazdı, biz Allah’ın dinini muhkem tutsa idik. İnsan hayatının en mühim olayları doğum- ölüm ve diriliştir. Biz hayatımızı hangi şey üzerinde geçiriyor isek o şey üzerinde de ölürüz. Üç hususa dikkat etmemiz gerekiyor: 1-Allah’tan hakkı ile ittiqa qılış. Taqvanın hakikati insanın kalbinde bulunan bir vak’adır. 2-Allah’ın ipine sarılış. Allahning arqolni (ipi) müfessirler arasında racih olan görüşe göre, peygambere vahyedilmiş olan kitap yani Kur’andır. 3-Cemaat üzere olmak. Bizim maksadımız  netice değil, şu dünyadan Müslüman olarak ayrılmaktır. Bu da taqva bilan, Allohning arqoliyni muhkem tutarak mümkün olabilir” dedi.

 

12027717_10205120357315020_8761577043712494507_n[1]

Türkiyeli ilim ehlinden Mahmut Toptaş hoca da, “f’estaqim kema umirte!” hitab-ı ilahî’sini hatırlatarak, “hepimiz bu ayeti ezberlemeli, hiç aklımızdan çıkarmamalıyız” dedi. “Burada doğru olmamız emrediliyor ama doğruyu nereden alacağımız da gösteriliyor: ‘Emr olunduğun gibi’. Doğrular halkın çoğunluğunun oyu ile tespit edilemez. İnsanlık alemi, kendisine doğruları bildiren bir ‘mizan’ arıyor. O mizan, Allah’ın kitabı Kur’andır. İyi bir Müslüman hal ve ahlakıyla dinin en iyi temsilcisi ve davetçisidir. Babalarımızın bize söylediği: “namazı bırakma, yalan söyleme, haram yeme” nasihatine riayet etsek, en güzel örnek, en güzel Müslüman biz olabiliriz” dedi.

Günün üçüncü tebliğini Şuayp Domla sundu. Hicret ibadetinin sevabına nail olmak için gerekli olan hususları anlatan domla, bunlar arasında “kula kulluktan kurtuluş”un altını çizdi. Hicretin aynı zamanda “darlıktan genişliğe, zulümden adalete çıkış” olduğunu anlattı.

 

IMG-20150920-WA0023

Daha sonra kürsüye Türkiyeli ensarlardan Ömer Faruk Boztepe çıktı. Boztepe, muhaceretteki Türkistanlılara daha çok pratik tavsiyelerde bulundu. Yerli halkla kaynaşmak için evlilik yolunun tavsiye etti, ayrıca eğitim ve ekonomik seviyelerin yükseltilmesinin önemine değindi.

Doğu Türkistan Maarif Derneği adına İstişare Toplantısı’na katılan Abdülahad Abdurrahman Türkistanlılar Arasındaki birliğin önemine vurgu yaptı. Doğu Türkistan’da 1863, 1933 ve 1944 yıllarında kurulan Cumhuriyetler’in başkanlarının Özbek olduğunu hatırlatarak “demek ki atalarımız Özbek Uygur ayırımı yapmıyorlardı, bütün Türkistanlıkları aynı görüyorlardı” dedi. “Müslümanlar arasında fikir, grup, akide farklılığına rağmen Birlik meselesinin tartışılması gerektiğini” belirttikten sonra, bugünün en acil ihtiyacı olan “Türkistan Alimler Birliği”nin kurulmasını teklif etti.

Daha sonra söz alan Ebrar da “Birlik” meselesine değindi. İsmetullah Domla  “hakikati aramakta kararlı olanların” Allah’ın hidayetine mazhar olduklarını anlattı. Necmettin Domla ise : “Biz her işimizde ehl-i ilimlerimize itaat ederek hareket etmemiz lazım. Gençlerimiz cahil kaldığından dolayı doğru olmayan farklı grup ve hiziplere dahil olmaya başladı. Bunun sebebi ilim grenmemek ve ehl-i ilme itaat etmemektir” dedi.

Öğleden sonraki oturumda ilk sözü Ahmedullo Damla aldı. Domla hazırlamış olduğu tebliğde İslam Fıkhı’nın önemine işaret etti. “İslam fıkhının hayatın bütün sorularına cevap aradığını, sadece ilmihal bilgileri değil iman, ibadet, iktisat, ticaret konularını da ihtiva ettiğini” söyledi. Ayrıca ’Birlik’” için kardeşlik, ziyaretleşiş, fedakarlığın şart olduğunu anlattı.

Orta Asya’nın önemli alimlerinden olan Kazanlı Abdullah Domla da Birliğin İslam’daki önemini anlattı. İman üzerindeki birliğin kardeşliği mecbur kıldığına dair deliller aytti.

Özbekistan’ın genç alimlerinden olan İbrahim Domla ise Müslümanlar arasındaki vahdet  için gerekli olanşu hususları açıkladı: 1-Hayatın sünnete uyması. Bunun için Rabbani oluş şartı. 2-Bayanların eğitimi, 3-Ruhi terbiye, 4-Biraderine merhamet, 5-Sebeplerini alışlık, 6-Davet.

Türkistan yoshlığının (gençliğinin) boshlovchilarından Seyit Ahmet de ma’ruzasıda (konuşmasında) Hicret’in adabını anlattı.

 

IMG-20150920-WA0026

Tacikistan’ın kıymetli alimlerinden Nurullah Domla “Dünyayı aziz görsek dinimizi zelil kılarız. Birbirimizi zelil görsek düşmanlarımızı aziz kılarız” dedikten sonra oyallarning (kadınların) önemi hakkında konuştu.

 

IMG-20150920-WA0025

Yosh yiğitlerden Abdulvahid ise, hicrette birlikte çalışınca neler başarıldığını anlattı. Bu sebeple Müslümanlar arasında fedakarlık, disiplin ve daha çok gayret göstermenin ehemmiyetini vurguladı.

Güney Türkistanlık Abdunnasır Domla da ayet ve hadislerle birlik ve kardeşliğin önemini anlattı.

Günün son konuşmasını yapan Türkistan-Der Yönetim Kurulu üyesi Abdülhamid Mü’min “Küçük Kurultay”ın genel bir değerlendirmesini yaptı. Bu toplantılarla bir araya gelmenin istifadelerini özetleyen Abdulhamid Mu’min katılımcılara ve tebliğ sunan konuşmacılara teşekkür etti.

 

“Türkistan-Der” Haber merkezi

 

 

 

Devami

Тарихимизнинг аччиқ хақиқатлари!

Бугун минтақамиз тарихига назар солар эканмиз бу ерда яшаб ўтган ва яшаётган уммат бошидан не не зулмли кунлар ўтгани кўз олдимизга келади. Ўтган асрдан то шу кунгача бу уммат устига келган бошқарув эгалари томонидан қилинган адолатсизликлар умматнинг қалбида ўчмас из қолдиргани барчага маълум. Яъни шу давргача умматнинг асл холатига бахо берсак, умматнинг яшаш тарзи асосан қўрқув асосига қурилди. Бу қўрқувнинг асл негизи, жафокаш халқ устида содир бўлган қатлиомлар, сургунлар, нохақ хибс этишлар хамда оммавий қирғинлар бўлди. Ушбу ўтган даврни зулмли бошқарув деб атайдиган бўлсак, зулмли бошқарув даврининг бошидан то бугунги кунгача ўз жигарларидан айрилаверган бу уммат қон йиғлади ва йиғламоқда. Минтақа ерларини унумдорлиги, ер ости бойликлари етарли бўлиши ва бу халқнинг мехнаткаш бўлишига қарамай боши қашшоқликдан чиқмаслигининг асосий сабаби ҳам унинг бошидаги золимларнинг зулми, найранги, хоинлиги бўлди.

Ушбу даврнинг бошидан токи бугунги кунигача назар солсак бу умматнинг ичидан етишиб чиққан, умматнинг аҳволига чин маънода қалби оғриган, уммат манффатларини ўз манффатларидан устун қўя олган ва умматнинг хор аҳволини ўзгартириш йўлини излашни ўз олдига мақсад қилган, чин маънодаги жафокаш, жонкуяр, журъатли ва шижоатли етакчилар кўплаб топилади. Ана шу етакчилар хар хил соҳаларда етишиб чиқиб жамиятдаги инсонларнинг хурматига, ишончига,олқишларига сазовор бўлдилар.

Аммо халқимизнинг асл фарзандларига нисбатан, золим бошқарувчилар томонидан душманларча муносабатда бўлинди ва бўлинмоқда. Ўзбекистон сиёсий саҳнасида ўзига хос ва муносиб ўринга эга бўлган йирик сиёсий шахсларни мураккаб ижтимоий ҳаёт йўллари, аянчли қисматлари ва ўта фожеали тугаган сиёсий фаолиятлари журналистлар ва тадқиқотчилар, сиёсатчилар, давлат ва жамоат арбоблари томонидан кўп гапирилди ва гапирилмоқда. Биз хам ана шундай етакчилар тўғрисида баъзи билганларимизни сизга хавола қилишга жазм қилдик. Шу ўринда алохида қайд қилмоқчи бўлган жихатимиз шулки, бу инсонларни хаётларини баён қилишимизда, бадий жихатидан кўра, сиёсий жихатларига эътиборимизни қаратдик. Бизнинг ушбу бошлаган кичик бир харакатимиз, яқин кунларда бошламоқчи бўлган катта ва хайрли ишнинг дастлабки қадамлари сифатида қабул қиласизлар.

Андижонда қатлиом. 1898 йил.19 май

(Дукчи эшон воқеасининг давоми)

Аскарларининг ўлимидан хабар топган рус армияси раҳбарлари Андижон халқини қиличдан ўтказишга фармон беради. Бу воқеадан хабар топган Фарғонанинг ҳарбий бошлиғи, 250 нафар қуролланган аскар билан Андижонга етиб келадида, янги шаҳарда кўзга кўринган “мусулмонни”, ёки Рус харбий босқинчиларини тилида айтсак, “босмачилар”ни отишга фармон беради. Шу куни минглаб мусулмонлар нохақ қатл этилди. Шунингдек, ҳеч нарсадан хабари йўқ оддий меҳнаткаш халқ, дехқончилик учун далаларига кетаётган жойларида қатл этилдилар. Қанчадан-қанча болалар етим, аёллар бева қолди. Шундан сўнг рус қумондони маҳаллий малай ҳокимларга эшонни тутиб келишга амр берди. Рус ялоқхўрига айланиб улгурган амалпараст мингбошилар ёнларига ўз кўппакларини олиб ишга киришиб кетдилар. Шаҳарда учраган ҳар бир саллалини, оқ дўппилини эшон муриди деб, қўл оёғини боғлаб тутиб келавердилар. Худди бугунги малай ҳокимларимизга, зомби сифат бўлиб қолган зобитларимизга ўхшаб, номики ҳалолу-пок инсонларни тутиб келаётганидек, минглаб инсонларни тутиб келиб, рус ҳарбийлари оёқлари остига тириклайин ташлаб беравердилар. Шундан кейин Андижон уезди бўйлаб жазо отрядларикезиб, қўзғолонга дахлдор кишилар калтакланди ва хибсга олинди.Шахсан унинг ўзи Андижон хибсхонасида ётган қўзғолон қатнашчиларини тепкилаб ураверди, оқибатда икки махбус чидай олмай ўлди ва бир неча киши қаттиқ жарохатланди. Қўзғолоннинг таъсир доираси бутун ўлкани, айниқса Фарғона водийсини қамраб олди. Мингтепа, Асака, Қува, Шахрихон, Новқат, Аравон, хамда Андижон,Наманган ва Ўш ахолиси фаол қатнашган эди. Маълумот ўрнида шуни келтириб ўтамизки, қўзғолон қатнашчиларидан 777 киши хибс этилиб, тергов қилинди. Кўп махбуслар калтак ва қийноқларга чидай олмасдан қамоқхоналарда жон таслим қилди. Терговдан сўнг 415 киши суд қилинди, улардан 32 нафари озод этилди. 380 нафар махбус ўлим жазосига махкум этилди. Императорнинг илтимосига кўра, 18 нафар махкум осиб ўлдирилди. Ўн беш нафари эса Сибирга сургун қилинди. Шунингдек Судқутчи, Тожик ва Қашқар қишлоқларидан туб ахолини кўчириб, уларнинг хонадонлари ер билан яксон қилиниб, ўрнига рус посёлкаларини бунёд этишга хукм чиқарилди.Бундан ташқари Мингтепа ва Андижон оралиғида қўзғолончиларга қўшилган 29 қишлоқни йўқ қилиб ташлаш хақидаги масалани кўтарганлар. Оқибат эса Хуқанд бўлисидаги 700 хонадон батамом йўқ қилинган.
Шу ўринда мухтарам ўқувчи эътиборингизни бугунги воқеликка қаратсак, бугунги кунда хам чин маънодаги мусулмонлар “экстремист”ларга айланди, 1999-йил 16-феврал воқеаси ҳукумат томонилан уюштирилганидан кейин беайб мусулмонлар қамоқларга ташланди, 2005-йил Андижонда мусулмонлар устида қирғин қилинди. Мусулмон махбусларнинг жонсиз таналари зиндонлардан тинмай чиқиб турибди. Аёлларнинг муслималарга хос ўралган рўмолларига ҳукумат идоралари қарши позициясини Ислом динини тушунмаслик ёки тушунишни хоҳламаслик оқибатида, тарбиясизларча очиқдан очиқ намойиш қилмоқда.

Оқ дўппи ва салла фалокати

Ўша давр анъаналарига кўра эркакларда,у ким бўлишидан қатъий назар бош кийимда юрар, яъни салла ёки оқ дўппи кияр эди. Харбийларга фармон берилдики, саллали, оқ дупписи бор эркакни олиб келасан, буйруғингга бўйсунмаса отасан дейилди. Истибдод солдатлари хар бир бош кийими бор кимсани, “Саники эшон” деб тутиб урар, ёки салла ўраган хар бир одамни Дукчи эшон муриди деб гумон қилиб, сўроққа тутарҳамда хибс этар эди. Бунинг натижасида, шаҳар халқи ҳамда расмий фуқоролар саллали бозорларга чиқолмай қолди. Оқ дўппидан асар ҳам қолмади. Кимдаки бўлса куйдириб йўқотди. Порахўрлик амалдорлар ичида ниҳоятда авж олди. Бечора халқни арз этар жойи қолмаган эди. Дунёпарст бўлиб кетган мингбошилар, бу жараёндан унимли фойдаланашиб, кимники шаҳарда дўкони бўлса, кечаси чақириб бориб; “Сени тутиб бераман, эшонни ҳовлисида кўрган эдим” деб, бор-будини суғуриб олишга ҳаракат қилар эди. Бу ҳодисалар бугунги кунда сизу-бизларни замонамизда оддий ҳақиқатга айланиб улгурди. Эшонни тутиш баҳонаси билан шаҳарда умумий тинтувлар, қамоққа олишлар шундай авж олдики, хатто қамоқҳоналар тўлиб кетиб, янги ҳибсхоналар барпо этилди. Бу даврда Тукистондаги барча ҳарбийлар бу тадбирга жалб этилган эди. Эски шаҳарда тўп-тўп солдатларюрар, кўрган кишисини урар, чопиб кетар эди. Бахорнинг охирги ойлари бўлиб, халқдаги “илик узилди” вақти эди, бунинг устига ҳаво иссиқ, халқ эса оч эди.

Эшонни топа олмаганидан ғазабга минган Фарғона губернатори келиб, “Агар халқ етакчиларини тутиб бермасалар, Андижон уездини тамоман отиш(қатлиом) қилишини айтиб дағдаға қилди. Ўзининг шахсий манфаатининг халқ манфаатидан устун кўрувчи хоин, малай, худбин кимсалар бундай фурсатдан унумли фойдаланиб қолишликка ҳаракат қилдилар. Шундай хоинлардан бир нечаси чор тарафга от солдирдилар.Ванихоят, Қодирқул мингбоши Андижон ҳокимига “рапорт” бериб, эшонни тутиб келганин баён қилди. Соат ўн бирлар чамасида Муҳаммадали эшонни янги шаҳарга олиб келинди. Шу ўринда эшон бобони бир фазилатига қойил қолиш керакки, ҳар қанча қийнасалар ҳам, урсалар ҳам, хатто жони узулгунга қадар, бирорта инсонни яъни бирорта ўзига эргашганларнинг исмини айтиб, на рус харбийларига, на ҳокимлик вакилларига номини айтмади(сотмади). Бундан ғазаби жунбушга келган Андижон ҳокими халқни кўчага чиқишини, яъни эшонни тамошо қилишга чақирди. Аммо халқнинг бирор вакили остона ҳатлаб кўчага чиқмади. Бу чиқмасликларининг икки сабаби бор эди; Аввало халқ Муҳаммадали эшондан яхшилик кўрган эди, яъни бир неча йиллар давомида эшон халқни иссиқ-совуғидан хабар олган, уйсизга уй берган, очга нон берган, оғир изғиринли қишдан халқни ҳам чорвасини ҳам эсон-омон чиқиб олишида бор-будини аямаган, хайр-саҳоватли, қўли очиқ, бир сўз билан айтганда халқ билан яшаган мард бошқарувчи эди. Бундай халқпарвар етакчисини юзига оёқ қўйишга жазм қиладиган “нонкўр” йўқ эди. Қолаверса бир неча кунги қатлларданҳокимятга нисбатан нафрати тўлганхалқ, итоатдан юз ўгирган эди.

Эшонни ушлаб келган хоин Қодирқулўша куниёқ эски шаҳар Андижонга оқсоқоллик лавозимига тайин этилди. Унга ёрдам берган Яъқуб қўрбошини эса, Қўқон қишлоққа мингбоши этиб тайинланди. Шахар тинчлигини сақлашлик Қодирқулга топширилган кундан бошлаб халққа зулмни шу даражада кучайтирдики, хар бир фуқоро Қодирқулни олдидан энгашиб, қуллуқ қилган холда ўтиши қонунга айланди. Бу хоинни қилгиликларини кўрган Рус амалдорлари хам, халқни ўзига “рукуъ” қилдиришга ўтиб олди. Бечора заҳматкаш халқ “шапкалик”ни кўрса ўрнидан туриб эгилиб салом бериш одатий холга айланди.

Ноҳақ асир олинган халқни жазоланиши.

Бу фурсатданфойдаланган мунофиқ сифат амалпараст кимсалар, ўзларига ёқмаган кимсаларни “эшонга қарашли” дея тутиб келар эдилар. Тутиб келинганлар албатта хибс этилар, ёки оломонни олдига олиб чиқиб ўлим даражасига қадар калтакланар эдилар. Тўрт солдат босиб турар, қўлидаги новда синибкетгунга қадар урар, чарчаса тўхтатар, чарчамаган бўлса янги новда билан уришни давом эттирар эди. Қирқ-эллик марта ургунга қадар дод деб овоз чиқариб турар, сўнг овози чиқмай хушидан кетар, сўнг иккинчи жабрдийдани олиб келар эди. Шу алфозда калтакланар ўлганларини ажратиб, тирикларини турмага олиб кирилар эди. Кунлардан бирида шундай холат юзбердики, мингбошилар воситасида, халқ турманинг олдига хайдаб келтирилди. Шундан сўнг турмадан беш кишини олиб чиқилиб, атрофига одамларни айлантириб қўйдилар. Ғазабга минган рус харбийлари барчаларини устларидаги кийимларини тортиб ечиб олди. Иккитасини милтиғини қўндоғи билан уриб ётғизиб,оёқ-қўлини боғладилар. Муйсафидхоин губернаторЧайковиский келиб, асирларга қараб; “Сизлар подшохнинг кимлигини билмас экансизлар” дея “Ур!” деб буюрди. Солдатлар тўплаб қўйилган калтаклар билан ура бошлади. Урилганларнинг орқалари ёрилиб, қонлари оқиб тушди. Иккинчисини тур деган эди тура олмагач, солдатлар судраб олиб чиқиб кетаётганида жони узилди. Барча олиб чиқилганларнинг баъзиси ўлди, баъзиси эса чала жон холатида турмага қайтарилди. Авом халқ нима қиларга ҳайрон, гапиришга мажоли йўқ холда уй-уйларига тарқалдилар.
(давоми бор)

Мақолада Фозилбек Отабек ўғлининг “Дукчи Эшон воқеаси” китобидан фойдаланилди

Манба

Devami

“БОСМАЧИЛАР” – “BOSMAChILAR” – “KORBAŞILAR”

918-1933 йилларда Фарғона водийси, Қашқадарё ва Сурхондарёнинг тоғли минтақалари, Бухоро ва Хоразм воҳаларида совет ҳокимиятига қарши қуролли кураш олиб борган ота-боболаримиз ўша даврда ҳукмрон бўлган босқинчилар томонидан “босмачилар” деб ном олди. 70 йил давомида тарихимиз мана шундай, бузиб ўқитилди…

“BOSMAChILAR”

1918-1933 yillarda Farg‘ona vodiysi, Qashqadaryo va Surxondaryoning tog‘li mintaqalari, Buxoro va Xorazm vohalarida sovet hokimiyatiga qarshi qurolli kurash olib borgan ota-bobolarimiz o‘sha davrda hukmron bo‘lgan bosqinchilar tomonidan “bosmachilar” deb nom oldi. 70 yil davomida tariximiz mana shunday, buzib o‘qitildi…

“BASMACILAR”-“KORBAŞILAR”

1918-1933 yıllarında Fergana vadisi Qaşqaderya ve Sulhanderya’nın dağlık mıntıkaları, Buhara ve Harezm vahalarında Sovyet işgaline karşı silahlı mücadele veren atalarımız, o dönemde hükümran olan işgalciler tarafından “Basmacılar” diye adlandırıldı. 70 yıl boyunca tarihimiz işte böyle yanlış okutuldu. Rus işgalciler “baskıncı”, “eşkiya”, “terörist” gibi anlamları kasdederek direnişçileri halkın gözünde aşağılamak istediler. Ama zamanla bu propaganda taktiği tersine döndü ve direnişin saygınlığı kavrama da hörmet kazandırdı. Bugün Türkistanlılar, “Basmacılar”ın torunları olmakla iftihar ediyorlar. Selam olsun o kahramanlara !

“БОСМАЧИЛАР”

Олмослардан кескир эди шамширингиз,
Тутун бўлиб тўзиб кетди тақдирингиз.
Минг йигитга арзирдингиз ҳар бирингиз,
От ўйнатиб юрмадингиз, босмачилар…

Тупроқ тўшак бўлди, болиш эгар бошда,
Умрингизнинг ярми ўтди тоғу тошда.
Жалолиддин каби мудом жаҳонгашта
Не кунларни кўрмадингиз, босмачилар.

Қўрғошинга қўрғон бўлди қоқ юраклар,
Кафан бўлди қонга ботган оқ яктаклар,
Сўнги макон бўлди гоҳо чакалаклар,
Одамдай ҳам ўлмадингиз, босмачилар.

Тушунмайин кимлар қарғаб, кимлар сотди,
Кўнглингизда алам, кўзда ёшлар қотди,
Билмай баъзан ўз болангиз тошлар отди,
Ёш деб гина килмадингиз, босмачилар.

Уйингизда сизни кутди кел деб, тўрам,
Келинчаклар кокиллари тарам-тарам!..
Кўнгилга ёр сиғарми, деб юртда қарам,
Жанггоҳлардан жилмадингиз, босмачилар.

Кенгашсангиз тор дунёлар кенг бўларди,
Эргаш ёқа бўлса, Шермат енг бўларди.
Бирлашсангиз ким ҳам сизга тенг бўларди,
Нечун аҳил бўлмадингиз, босмачилар?..

Бош эгсангиз – эгдингиз гоҳ дўст қасдида,
Далаларда, жалаларда, қор остида.
Эрк мисоли жилмайдингиз дор остида,
Душманга бош эгмадингиз босмачилар.

Китоб титиб топганларим – бари ёлғон,
Киноларга чопганларим – бари ёлғон.
Тиғ тутганга тиғ тутдингиз, сиз ҳеч он
Нон тутганга тегмадингиз, босмачилар.

Сизни десам кўзимда ёш ларзон-ларзон,
Нечун бунча адолатнинг нархи арзон?
Жаннат агар бўлса сизсиз жаннатмакон,
Беҳуда қон тўкмадингиз, босмачилар!..

Сиз йўқ, бунда кўтарилди дарпардалар,
Майдонларда бўлди қизиқ ҳангомалар,
Отдан тушди сариқ мўйлов саркардалар,
Афсус, афсус кўрмадингиз босмачилар.

Кўргандирсиз балки. Йўқса, жим бизларга
Қабрлардан қўл узатди ким бизларга?..
Бухорони тўпга тутган тўнғизларга
Сиз ҳам қилич сермадингиз, босмачилар.

Босмачимиш… Тутмайдими бир кун қони,
Ай таърифчи, ай тарихчи, ай бемаъни?..
Ҳамма сиздай ўз юртини севса қани!
Нелардин дарс бермадингиз, босмачилар.

Эркли элда сизни эслаш нақадар хуш,
Сизга ҳайкал қўйса арзир майдонлар бўш,
Оқ яктакда оқ арғумоқ миниб оқтўш
Мундоқ кўкрак кермадингиз, босмачилар.

Субҳидамда шеърим битдим кўзим тиниб,
Пойингизга келдим кўнглим бир ўксиниб,
Туринг энди бобо, десам, сиз хўрсиниб,
Жилмайдингиз – турмадингиз, босмачилар.

Олмос мисол кескир эди шамширингиз,
Тутун бўлиб тўзиб кетди тақдирингиз,
Минг йигитга арзирдингиз ҳар бирингиз,
От ўйнатиб юрмадингиз, босмачилар!

Муҳаммад Юсуф
_________________________

basmaci

Суратда: 1924 йил Фарғона атрофида бир гуруҳ “босмачилар” отиб ташланиши олдидан.

Suratda: 1924 yil Farg‘ona atrofida bir guruh “bosmachilar” otib tashlanishi oldidan.

 

“BOSMAChILAR”

Olmoslardan keskir edi shamshiringiz,

Tutun bo‘lib to‘zib ketdi taqdiringiz.

Ming yigitga arzirdingiz har biringiz,

Ot o‘ynatib yurmadingiz, bosmachilar…

 

Tuproq to‘shak bo‘ldi, bolish egar boshda,

Umringizning yarmi o‘tdi tog‘u toshda.

Jaloliddin kabi mudom jahongashta

Ne kunlarni ko‘rmadingiz, bosmachilar.

 

Qo‘rg‘oshinga qo‘rg‘on bo‘ldi qoq yuraklar,

Kafan bo‘ldi qonga botgan oq yaktaklar,

So‘ngi makon bo‘ldi goho chakalaklar,

Odamday ham o‘lmadingiz, bosmachilar.

 

Tushunmayin kimlar qarg‘ab, kimlar sotdi,

Ko‘nglingizda alam, ko‘zda yoshlar qotdi,

Bilmay ba’zan o‘z bolangiz toshlar otdi,

Yosh deb gina kilmadingiz, bosmachilar.

 

Uyingizda sizni kutdi kel deb, to‘ram,

Kelinchaklar kokillari taram-taram!..

Ko‘ngilga yor sig‘armi, deb yurtda qaram,

Janggohlardan jilmadingiz, bosmachilar.

 

Kengashsangiz tor dunyolar keng bo‘lardi,

Ergash yoqa bo‘lsa, Shermat yeng bo‘lardi.

Birlashsangiz kim ham sizga teng bo‘lardi,

Nechun ahil bo‘lmadingiz, bosmachilar?..

 

Bosh egsangiz – egdingiz goh do‘st qasdida,

Dalalarda, jalalarda, qor ostida.

Erk misoli jilmaydingiz dor ostida,

Dushmanga bosh egmadingiz bosmachilar.

 

Kitob titib topganlarim – bari yolg‘on,

Kinolarga chopganlarim – bari yolg‘on.

Tig‘ tutganga tig‘ tutdingiz, siz hech on

Non tutganga tegmadingiz, bosmachilar.

 

Sizni desam ko‘zimda yosh larzon-larzon,

Nechun buncha adolatning narxi arzon?

Jannat agar bo‘lsa sizsiz jannatmakon,

Behuda qon to‘kmadingiz, bosmachilar!..

 

Siz yo‘q, bunda ko‘tarildi darpardalar,

Maydonlarda bo‘ldi qiziq hangomalar,

Otdan tushdi sariq mo‘ylov sarkardalar,

Afsus, afsus ko‘rmadingiz bosmachilar.

 

Ko‘rgandirsiz balki. Yo‘qsa, jim bizlarga

Qabrlardan qo‘l uzatdi kim bizlarga?..

Buxoroni to‘pga tutgan to‘ng‘izlarga

Siz ham qilich sermadingiz, bosmachilar.

 

Bosmachimish… Tutmaydimi bir kun qoni,

Ay ta’rifchi, ay tarixchi, ay bema’ni?..

Hamma sizday o‘z yurtini sevsa qani!

Nelardin dars bermadingiz, bosmachilar.

 

Erkli elda sizni eslash naqadar xush,

Sizga haykal qo‘ysa arzir maydonlar bo‘sh,

Oq yaktakda oq arg‘umoq minib oqto‘sh

Mundoq ko‘krak kermadingiz, bosmachilar.

 

Subhidamda she’rim bitdim ko‘zim tinib,

Poyingizga keldim ko‘nglim bir o‘ksinib,

Turing endi bobo, desam, siz xo‘rsinib,

Jilmaydingiz – turmadingiz, bosmachilar.

 

Olmos misol keskir edi shamshiringiz,

Tutun bo‘lib to‘zib ketdi taqdiringiz,

Ming yigitga arzirdingiz har biringiz,

Ot o‘ynatib yurmadingiz, bosmachilar!

 

Muhammad Yusuf

Basmaci

 

Devami

Ukrayna’da savaşan Kazak vatandaşına üç yıl hapis

09.08.2015

Ukrayna’daki muhaliflere katılan Kazakistan vatandaşına üç yıl hapis cezası verildi

Ukrayna’da Rus ayrılıkçılara safında savaşa katılanın Doğu Kazakistanlı bir kişinin üç yıl hapis cezasına çarptırıldığı bildirildi.

Doğu Kazakistan mahkemesi basın sekreteri Devlet Kencabaev’in Ozodlik radyosuna yaptığı açıklamada, hapis cezası verilen Kazakistan vatandaşı Ukrayna’da Rus ayrılıkçıları safında savaşa katıldığını söyledi.

İsmi açıklanmayan sanık yabancı devlette askeri çatışmalara katılmaktan suçlu bulundu.

Sanık 2014 yıl yazında Lugansk şehri yakınlarında silahlı çatışmalara katıldığını itiraf ettiği bildirildi. Sanık, kimseye ateş etmediğini ancak çatışmalarda yaralanarak hastaneye kaldırıldığını bildirdi.

Ukraynalı yetkililere göre, ülkenin doğusundaki ayrılıkçılar arasında Özbek vatandaşları da bulunuyor.

Ukrayna’daki bu Orta Asyalı savaşçılar Rusya istihbaratı ve ordusu tarafından kendi saflarında savaşmaya ikna ediliyorlar.

Özbek ceza kanunu yurt dışında savaşa katılanlara 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası verilmesini öngörüyor.

Dünya Bülteni

Devami

Rusya vatandaşı olan Özbek imam Andican’da tutuklandı (Türkçe ve Özbekçe)

08.08.2015

Rus vatandaşı olan Özbek asıllı 37 yaşındaki imam Timur Tursunov yakınlarını ziyaret için geldiği vatanında 24 Temmuzda tutuklandığı bildirildi.

“Ozodlik” radyosunun haberine göre, Tursunov Ramazan bayramı dolaysıyla 24 Temmuzda annesini ziyaret ettikten sonra Andican ili hududundan geçen Özbek-Kırgız sınırında Özbek güvenlik yetkilileri tarafından tutuklandı. O Kırgizistan’ın Oş şehrinden Rusya’nın Sverdlovsk şehrine uçakla gitmeye planlıyordu.

Rusya’daki insan hakları aktivistleri “İmam Timur Tursunov’u kurtarma Komitesi” oluşturdular. Komutanın açıklamasına göre Rusya Dışişleri Bakanlığı tutuklama ile ilgili Özbek tarafına bir nota gönderdi.

Özbek imamın vatanında tutuklanması hakkında radyoya konuşan Moskova’daki “Yardım” insan hakları örgütü vekili Behrem Hamraev Timur Tursunov vatanına giriş yaptığında Özbek güvenlik hizmeti görevlilerince havaalanında 4 saatten fazla sorgulandığını söyledi.

Özbek-Kırgız sınırında kaçırılan Özbek imamın annesi ve eşinin Tursunov’un bulunması talebine Özbek güvenlik yetkilileri olumsuz cevap verdiler.

Behrem Hamraev’a göre Timur Tursunov Kirov şehrindeki Caminin imamı ve aynı zamanda bu il Müftüsü yardımcısı görevinde bulunuyordu.  Aslı Namanganlı olan Özbek imam camide “İslam dini esasları” dersini veriyordu. O Özbek ve Rus dillerinin yanında Türkçe, Arapça, Tatar dillerinde de mükemmel konuşuyordu.

 

Россиялик имом Андижонда ҳибс этилди

Темур Турсунов

Темур Турсунов

Жорий йил 24 июлида Россия фуқароси, асли наманганлик 37 ёшли имом Темур Турсунов Ўзбекистонга меҳмонга борганида ҳибсга олинди. Ўзбекистон Ички ишлар вазирлиги ертўласида ушлаб турилгани айтилаётган имом ҳимоясига Россияда “Темур Турсуновни озод этиш қўмитаси” тузилди. Ҳуқуқ фаолларига кўра, имом Турсунов масаласида Россия Ташқи ишлар вазирлиги Ўзбекистонга нота жўнатган.

Киров вилояти муфтийси муовини асли Ўзбекистоннинг Наманган вилояти Норин туманидан бўлган Темур Турсунов Рамазон тугаши билан 22 июль куни кекса онасини зиёрат қилиш мақсадида Москвадан Ўзбекистонга учиб келади.

Онаси билан дийдорлашганидан кейин имом Ўш-Свердловск йўналиши бўйича парвоз қилувчи учоқда ортга қайтишни режалаштиради, аммо чегара назорат пунктидан ўтаётганида номаълум кимсалар томонидан онасининг кўз олдида ҳибс этилиб, олиб кетилади.

Бу тафсилотларни Озодликка сўзлаб берган Москвадаги “Ёрдам” инсон ҳуқуқлари ҳимояси ташкилоти раҳбари Баҳром Ҳамроев, Темур Турсунов Ўзбекистонга кириб келаётганида хавфсизлик хизмати ходимлари томонидан 4 соатдан ортиқ вақт давомида Тошкент аэропортида сўроқ қилинганини маълум қилди:

 У учиб борганда аэропортда 4 соат сўроқ қилишган, лекин кейин қўйиб юборишган. Аммо шундан кейин унинг орқасидан 2 кун ичида интенсив кузатув олиб боришган. Шундан кейин Темур хавфсираб, кетишга мажбур бўлган, ваҳоланки ота-онасининг уйида 2 ҳафта таътилини ўтказишга борган эди. Бу босимлардан кейин 24 июль куни онаси билан биргаликда ўз уйига, Россияга қайтиш мақсадида билет олган.Онаси билан “Дўстлик” чегарасидан ўтаётганида номаълум шахслар уни қўлини қайриб, номаълум томонга олиб кетишган. Онаси милицияга бориб арз қилган, аммо натижа бўлмаган. Ана шундан кейин мен шахсан Киров шаҳрига бориб, бўлган ҳодисани ўрганиб, имомни таниган барча одамлар билан гаплашдим, дейди ҳуқуқ фаоли.

Чегарадан ўғирлаб кетилган имомнинг рафиқаси ва онаси қилган аризага чегара ва Ички ишлар хизматида “биз билмаймиз, Темур Турсунов деган одам бу ердан ўтмаган”, деган жавоб берилган.

Вятка имом-хатиби Р.Романқулов ва Б.Ҳамроев Вятка имом-хатиби Р.Романқулов ва Б.Ҳамроев “Турсуновни ҳимоя қилиш қўмитаси”да

Баҳром Ҳамроевнинг айтишига кўра, Темур Турсунов Киров шаҳридаги жоме масжидда имомлик қилган, вилоят муфтийси ёрдамчиси вазифасини эгаллаб келган. Наманганлик диндор Киров шаҳар Жоме масжидида “Дин асослари” фанидан таълим ҳам бериб келгани, имом рус ва ўзбек тилидан ташқари озарбайжон, турк, араб, татар тилларини мукаммал билади.

Ҳамроевга кўра, Турсуновга босимлар Ўзбекистонга аввалги сафарларида ҳам бўлган, бироқ у бирор маротаба ҳибс этилмаган.

Баҳром Ҳамроев Россия фуқароси бўлган Темур Турсунов иши юзасидан Россия Ташқи ишлар вазирлигига махсус билдиришнома ёзганини айтади:

– Мен Россия консулига ҳам мурожаатнома ёздим ва Россия Ташқи ишлар вазирлиги ходимлари билан бу масалада атрофлича суҳбатлашдим. Билишимча, Россия Ташқи ишлар вазирлиги Ўзбекистонга Турсунов масаласида махсус нота беришган. Онаси шу кунгача ўғлининг қаерда экани тўғрисида бирорта жавоб ололмаган. Кировда эса “Темур Турсуновни озод этиш қўмитаси” тузилди. Бу ҳаракатлар бошлангандан сўнг кеча миллий хавфсизлик хизмати ходимлари Андижон вилоят бошқармасидан онасига телефон қилиб, Темур Ички ишлар вазирлигида, ҳеч қаерга йўқолмагани тўғрисида хабар берилган, дейди Баҳром Ҳамроев.

Ҳимоячи ҳибсда қолаётган имом Турсунов аниқ қаерда ва нима айблов асосида Ўзбекистон ҳибсхонасида сақланаётгани номаълумлигича қолаётганини гапирди. Милиция ходимларидан бири онаси билан бўлган учрашув давомида Россия фуқароси Темур Турсуновнинг “Россия фуқаролигини қандай қилиб олганлиги текширилиши”ни айтган.

“Ёрдам” ташкилоти раҳбари Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари имом Темур Турсуновга сохта иш тайёрлаб, уни “экстремизм, терроризмда айблаш” мақсадида қўлга олганини тахмин қилди. Баҳром Ҳамроев Россия фуқаролигини олган ўзбекистонликларга нисбатан бундай ноқонуний ҳатти-ҳаракатлар олдин ҳам бўлгани, аммо бундай очиқчасига ўғирлаш биринчи маротаба кузатилаётганини ҳам қўшимча қилди.

Озодлик икки ҳафтадан буён Ўзбекистон ҳибсхоналаридан бирида қолаётган кировлик муфтий Темур Турсунов билан боғлиқ вазиятни кузатиб боради.

Айни пайтда, Ўзбекистон Божхона хизмати хабарига кўра, Россиядан флеш-картасида “диний экстремизмни тарғиб этувчи материалларни олиб киришга уринган” наманганлик Ўзбекистон фуқароси 5,5 йиллик қамоқ жазосига маҳкум этилгани хабар қилинди. Санкт-Петербургдан Андижонга самолётда учиб келган бу шахснинг юки орасида “минглаб аудио-видео файллар аниқлангани” айтилди.

Ўзбек божхонасилари экспертиза хулосасига таяниб, бу аудио-видеоматериалларда “Ўзбекистон Исломий ҳаракати” ташкилоти томонидан тузилган маърузалар, Сурияда ёзилган ва ИДни мадҳ этувчи қўшиқлар топилганини очиқлади.

Ozodlik

Devami

Kırgızlar ‘1916 Rus katliamı’nı soruşturacak

07.08.2015

Kırgızistan’da Rusya’nın 1916 katliamını soruşturmak için 11 Ağustos’ta Kurultay çalışması yapılacağı açıklandı

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Atambayev, Kırgızların tarihinde önemli bir dönem olan 1916 Milli Kurtuluş Hareketi’nin 100. yıldönümü dolayısıyla bir kararname imzaladı.

Belgede 1916 yılında Kırgız halkının Rus Çar İmparatorluğuna karşı ayaklanmasının Kırgız tarihinde önemli rol oynadığı ve bu milli mücadelede yüz binlerce Türkistanlıların öldürüldüğü belirtildi.

Kararnameden yola çıkarak 1916 olaylarını soruşturmak için ülkenin tanınmış tarihçileri ve sivil kurumları temsilcileri katılımıyla bağımsız sosyo-politik komisyon kuruldu.

Bağımsız komisyon önerisi ile 2015 yıl 11 Ağustos günü Rus katliamı kurbanlarını anmak için İssık-Göl bölgesinde bir Halk Kurultayının yapılmasına karar verildi. Organizatörler göre Kurultaya 7 ilin vekilleri, bunun yanında siyasi partiler, STK ve uluslararası kuruluşların temsilcilerinin davet edildiğini bildirdiler.

Kurultayda Rus katliamını araştırma komisyonu konu ile ilgili bir rapor sunacak. Kurultayı düzenleyenler çeşitli provokatif eylemlerin önlenmesi için İssık-Göl ili yönetimine bir dilekçe verdiler.

Bundan iki ay önce Rusya’nın Bişkek Büyükelçisi açıklamasında Atambaev’ın kararnamesinde “soykırım” ifadesinin bulunmamasını olumlu karşılarken Sovyet hükümetinin 1916’da yaşanan olayların hasarını telafi etmek için büyük çaba gösterdiğini vurgulamıştı.

1916 ÜRKÜN AYAKLANMASI

Türkistan halkının I. Dünya Savaşı’na “Çar’ın askerleri” olarak katılmasının istenmesi üzerine Rusya’nın Kuzey’de Bozkır Müfettişliği olarak adlandırdığı Kırgızistan ve Kazakistan ile Güney’deki Türkistan Müfettişliği adı altındaki Özbekistan/Tacikistan da yaşayan müslüman halk büyük bir ayaklanma başlatmıştı. Ayaklanmanın bastırılması için gönderilen Rus ordusu büyük bir katliam yaptı. Yaklaşık 1.5 milyon kişinin öldürüldüğü katliam bir soykırıma dönüştü.

11 Ağustos, Bozkır bölgesindeki Kırgız halk ayaklanmasının tarihte eşi benzeri görülmemiş bir şekilde bastırılışının 99. yıldönümü ..

Kırgızlar bugünkü Kırgızistan’ın kuzeydoğusundan Çin’e kaçmaya çalışırken önlerine Tien Şan dağlarının çıkması sonucu Çar güçlerinin ateşinden kurtulamadılar. Baskında tahminen 400 bin Kırgız Çar güçlerince öldürüldü, geri kalanı da bu dağlarda 3000 metre yüksekliklere kadar çıkıp kaçmaya çalışırken can verdi. Sovyetler dönemi boyunca, yaşanan vahşete tanıklık etmelerini önlemek için bu bölgeye Müslümanların girmesi engellendi. Ürkün, Sovyetler dönemi kitaplarında da kayıtlı değil. Hatta Kırgız aydınlarının olayı anlatmak için yazdığı kitapların basılması dahi Kırgızistan’ın bağımsızlık tarihi olan 1991 yılına kadar engellenmiştir.

Dünya Bülteni

Devami

Tacik taksicini öldüren Rus asker katillere rekor tazminat talebi

06.08.2015 

Radio Free Europe / Radio Liberty Tacik servisinin haberine göre, 2014 yıl Ağustos ayında sarhoş halde Rus askerleri tarafından öldürülen Tacik taksicinin yakınları katillerden 10 Milyon Ruble (yaklaşık 160 bin Dolar) tazminat talep ettiler.

Öldürülen taksicinin kardeşi Rüstem Teşabaev Rus katillerden Fedor Basimov’un sadece 140.500 Ruble tazminat ödemeyi kabul ettiğini, ikinci sanık Ildar Sahapov’un ise tazminat ödemeye yanaşmadığını söyledi.

4 Ağustosta başlayan mahkeme oturumunda savcılık suçlamayı okudu. Mahkemede tanıklık eden Rus üsteğmen Avtohanov ve Çavuş Komlёv’ler kendilerine Sahapov ve Basimov’un sarhoş halde bir Tacik taksicini öldürdüklerini itiraf ettiklerini söylediler.

Tacikistan İçişleri Bakanlığı 2014 yıl 19 Ağustosta Duşanbe yakınlarındaki Rudaki ilçesi Jimteppe köyündeki küçük gölün sahilinde Opel marka arabada 36 yaşındaki Teşabaev’un cesedinin bulunduğunu bildirmişti. Özek taksicilik yapan Teşabaev’un boğazında bıçak yaraları tespit edilmişti.

Dunya Bülteni

Devami

Özbekistan ve Kırgızistan tren seferleri başlıyor

05.08.2015

Özbekistan ve Kırgızistan arasında sefer yapacak tren seferleri 16 Ağustos’ta başlıyor

Özbekistan ve Kırgızistan ilişkilerinde önemli gelişme olan yeni tren hattının Ağustos ayında hizmete başlayacağı bildirildi.

Özbekistan’ın başkenti Taşkent’i Kırgızistan’ın ünlü tatil bölgesi Issık-Göl’e bağlayan tren hattının açılışı 16 Ağustosta yapılacak.

Haber Özbekistan’da sivil yolcu taşımacılığı yapan “Uzjeldorpass” Demiryolu devlet şirketinin resmi sayfasında yayınlandı. Yaz döneminde iki ülke arasında yolcu taşınması için yeni 451/452 NO Taşkent- Issık-Göl turistik treni tesis edilecek.

Yeni tren 16,23,30 Ağustos Pazar günleri Taşkent’ten saat 13.27 hareket edecek ve Issık-Göl’e ertesi gün saat 12.44 ulaşacak.

Yeni trende yataklı vagon ve restoran bölümleri bulunuyor.

Dünya Bülteni

Devami

Kırgız – Tacik sınırında yeni çatışma

04.08.2015

Dün Kırgızistan ile Tacikistan sınırında meydana gelen yol kavgası ile ilgili müzakereler bugün devam ediyor

Dün Kırgız-Tacik sınırında yeni bir çatışma yaşandığı bildirildi.

Kırgızistan Devlet Sınır Hizmeti basın servisinin haberine göre, sınırın Tacik tarafından 120 kişi ve Kırgız tarafından 80 kişi birbirlerine taş ve sopalı saldırılarda bulundular. Sınırda yaşayan insanların çatışmasına Tacik vatandaşların Kırgızistan sınırındaki Göktaş köyüne giden kara yolunu kapatmaları neden oldu.

Yol Tacikistan sınırındaki Mayskoy köyünden geçiyor. Buna karşılık olarak Kırgız vatandaşları ise Tacikistan’ın Çorku koyuna geçen su kanalını kapattılar.

Kırgız yetkililerine göre, çatışma yaşanan köylerde şu an durum sakin ve her iki taraftan güvenlik yetkilileri halk arasında çalışmaları önlemeye yönelik çalışmalar yürütüyor.

Çatışmadan hemen sonra Kırgızistan ve Tacikistan Sınır Servisi yetkilileri bir araya gelerek sınır bölgesindeki durumu istikrara kavuşturmak için önlemlerin uygulanması konusunda ortak çalışmalar yapmayı kararlaştırdılar. Bu müzakerelerin bugün de devam ettirileceği bildirildi.

Dünya Bülteni

Devami

Kazakistan’da etnik gerginlik signalları

03.08.2015

Kazakistan’daki bir mahkeme sosyal ağlarda etnik ayırım propagandası yapan Petropavlovsk şehri sakını 22 yaşındaki Alxanashvili’ye 3 yıl hapis cezası verdi.

Kuzey Kazakistan ili Başsavcı vekili Aray Alimov bir basın toplantısı düzenleyerek bu mahkeme süreci hakkında açıklamalarda bulundu.

Başsavcı vekiline göre Alxanashvili’nin çeşitli sosyal ağlarda etnik nefreti ve ülkedeki etnik grupların milli duyguları kışkırtmaya yönelik yayınlar yaptığı mahkemece tespit edildi.

Mahkeme kararı henüz yürürlüğe girmediği ve Alxanashvili’nin kararı bir üst mahkemede temiz edebileceği de bildirildi.

Bu mahkeme işi Kazakistan’da etnik ayırım propagandasına karşı yapılmış ilk duruşma değildir.  İki hafta önce Batı Kazakistanlı Muhtar Süleymanov “etnik nefret” suçundan 3 yıl hapis cezası almıştı. Mart ayında ise Almatı’da yaşayan Tatyana Şevtsova- Valova adlı bir Rus kadın aynı suçlamalarla 4 yıl şartlı hapis cezasına çarptırılmıştı.

Kazakistan eski Sovyet Cumhuriyetleri içinde Ukrayna’dan sonra Rus nüfusun en yoğun olduğu ülkedir. Bundan dolayı son zamanlarda bu memlekette de Ukrayna olaylarının yaşana bileceği devamlı olarak gündemde tutuluyor.

Ozodlik

Devami