Tacikistan ekonomisi 2020’de yüzde 4,5 büyüdü

Tacikistan’ın Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYH) geçen yıl yüzde 4,5’lik büyüme kaydetti.

Tacikistan Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2020’de ülkede GSYH yüzde 4,5 artarak 82,5 milyar somona (7,3 milyar dolar) ulaştı. Yıllık enflasyon ise yüzde 9,4 olarak gerçekleşti.

Verilere göre, 2020’de ülke GSYH’sinde yüzde 22,6 ile en fazla paya tarım sektörü sahip oldu. Bu dönemde sanayi sektörü yüzde 17,4, ticaret sektörü yüzde 15,9, vergiler ise yüzde 9,1’lik pay aldı.

Tacik makamları daha önce, 2020’de ülke GSYH’sinin yüzde 7,8 büyüyeceğini tahmin etmiş, Kovid-19’dan kaynaklanan kriz nedeniyle bu rakamı revize ederek, GSYH’nin yüzde 4,7 büyüyeceğini, enflasyon oranının ise yüzde 7 olacağını öngörmüştü.

Tacikistan’ın GSYH’si ise 2019’da yüzde 7,5 büyüyerek 77,3 milyar somona (7,9 milyar dolar) ulaşmıştı.

www.trtavaz

Devami

Sinemacı Yazar Abdukarim Mirzayev Azad qılındı

10 Aralık gecesi İstanbul’daki evinden gözaltına alınan Özbekistanlı sinemacı yazar  Abdukarim Mirzayev, dün (12 Ocak 2021) serbest bırakıldı. Türkiye Göç İdaresi’nin Silivri’deki Binkılıç Geri Gönderme Merkezi’nde “idari gözetim” altında tutulan Mirzayev’in evine döndüğü öğrenildi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün “soruşturma” gerekçesiyle gözaltına aldığı ünlü sanatçı, herhangi bir suç unsuru bulunmadığı halde serbest bırakılmamıştı. Emniyet güçleri Abdukarim Mirzayev’i serbest bırakmayarak Göç İdaresi’ne teslim etti. Göç İdaresi de GGM (Geri Gönderme Merkezi)’nde idari gözetim altına aldı. Yapılan inceleme sonucunda Mirzayev’in sınırdışı edilmesine gerek olmadığı anlaşıldı. Abdukarim Mirzayev Türkiye’de yüksek lisans yapmak amacıyla bulunuyor.

Türkiye’deki Geri Gönderme Merkezleri’nde hiç bir suçu olmadığı halde çok sayıda Özbek, Tacik, Kırgız gibi Türkistan ülkeleri vatandaşları idari gözetim altında tutuluyor.

TÜRKİSTANDER HABER MERKEZİ

 

Devami

Özbekistan’ı geçen sene 1,5 milyon turist ziyaret etti

Özbekistan’a yurt dışından gelen turist sayısı geçen yıl yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 4 kattan fazla düşerek yaklaşık 1,5 milyon oldu.

Özbekistan Başbakan Yardımcısı ve Turizmi Geliştirme Devlet Komitesi Başkanı Aziz Abduhakimov, yaptığı açıklamada, 2020 yılında yurt dışından ülkeye gelen turist sayısının Kovid-19’dan kaynaklanan kriz nedeniyle bir önceki seneye nazaran belirgin ölçüde azaldığını ve 1 milyon 504 bin turistin ülkeyi ziyaret ettiğini bildirdi.

Abduhakimov, bu yıl ülkeye 1,7 milyon yabancı turistin gelmesinin beklendiğini ve 370 milyon dolar turizm geliri elde edilmesinin planlandığını kaydetti.

Abduhakimov, ayrıca yurt dışından gelen turist sayısının salgın nedeniyle belirgin ölçüde azalması üzerine iç turizmin gelişmesine çok önem verdiklerini, bu çerçevede geçen yıl 1,8 milyon olan yerli turist sayısının bu yıl 7,5 milyon kişiye çıkarılmasını hedeflediklerini belirtti.

2019’da Özbekistan’a gelen turist sayısı yüzde 26,2 artarak, 6 milyon 748 bine ulaşırken turizm geliri 1,3 milyar dolar olmuştu.

https://www.trtavaz.com

Devami

Kırgızistan’daki cumhurbaşkanlığı seçimini kazanan Caparov basın toplantısı düzenledi:

Kırgızistan’da cumhurbaşkanlığı seçimini kazanan Sadır Caparov, ülkedeki sorunları çözmek için 1-2 yılın yeterli olmadığını belirterek “Siyasi istikrarın sağlanması halinde Kırgızistan’ı ekonomik krizden 3-4 yılda çıkaracağım.” dedi.

Caparov, başkent Bişkek’te düzenlediği basın toplantıda seçmenlerine teşekkür etti.

Son 30 yılda yolsuzluğun her alana kök saldığını dile getiren Caparov, yolsuzlukla mücadelede herkesin elini taşının altına koyarak devlete destek olması gerektiğini vurguladı.

– “Eski iktidarların hatalarını yapmayacağız”

Seçmenin kendisini yolsuzlukla mücadele etmesi için göreve getirdiğini kaydeden Caparov, “Eski iktidarların hatalarını yapmayacağız. Siyasi baskılardan uzak duracağız. Hukukun üstünlüğünü ihlal edenlere göz yummayacağız.” ifadelerini kullandı.

Caparov, ülkedeki sorunları çözmek için 1-2 yılın yeterli olmadığını belirterek “Siyasi istikrarın sağlanması halinde Kırgızistan’ı ekonomik krizden 3-4 yılda çıkaracağım.” diye konuştu.

Seçim yarışına giren cumhurbaşkanı adaylarına ve kendisi aleyhine karalama kampanyası yürütenlere karşı kin ve nefret duygusu içinde olmadığını ifade eden Caparov, amacının ülkesinin kalkındırmak, birlik ve beraberlik sağlamak olduğunun altını çizdi.

Caparov, AA muhabirinin Türkiye ile ilişkilerdeki beklentileriyle ilgili sorusuna, “Türkiye ile ilişkilerimizi bugünkünden daha güçlü kılmaya ve üst seviyelere taşımaya çaba sarf edeceğiz.” yanıt verdi.

Kırgızistan Merkez Seçim ve Referandum Komisyonu Başkanı Nurjan Şaildabekova, kesin olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 79,18’ini alan Sadır Caparov’un cumhurbaşkanlığı seçimini kazandığını bildirmişti.

Caparov, ülkede 4 Ekim 2020’de yapılan parlamento seçimlerinin ardından düzenlenen protestolar üzerine başbakanlık görevine getirilmişti.

https://www.trtavaz.com

 

Devami

Türk Konseyinden, Kazakistan ve Kırgızistan’a seçim tebriği

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi), Kazakistan ve Kırgızistan’ı 10 Ocak’ta başarıyla düzenledikleri seçimler dolayısıyla tebrik etti.

Türk Konseyinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Genel Sekreter Baghdad Amreyev, Kırgızistan’da Cumhurbaşkanı seçilen Sadır Caparov’u kutlayarak, “Türk devletleriyle geleneksel bağlarını güçlendireceğinizi ve geleceğe emin adımlarla ilerleyeceğinizi ümit ediyoruz.” ifadesini kullandı.

Amreyev, Caparov’un seçilmesinin Kırgız halkı için hayırlı ve uğurlu olması temennisinde bulundu.

– Türk Konseyi Misyonu görevlendirildi

Türk Konseyi, Kazakistan’ın daveti üzerine ülkedeki parlamento seçimini izlemek için Türk Konseyi Misyonu’nu görevlendirdi.

Türk Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Ömer Kocaman’ın başkanlık ettiği ve Konsey’e üye ülkelerin yetkilileri ile diplomatlarının bulunduğu misyon, 6-10 Ocak arasında Nur-Sultan şehrinde parlamento seçimini izledi.

Türk Konseyi Misyonu yaptığı açıklamada, Kazakistan’ı başarılı seçim için tebrik ederek, sonuçların ülkede siyasi istikrarın ve sürdürülebilir ekonomik büyümenin güçlendirilmesine daha fazla katkı sağlayacağını ifade etti.

Misyon, seçim öncesi temaslar çerçevesinde Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Dışişleri Bakan Yardımcısı Shakhrat Nurishev, Merkez Seçim Komisyonu Başkan Yardımcısı Konstantin Petrov ve Nur-Sultan Vali Yardımcısı Baktiyar Maken ile bir araya gelmişti.

Heyet, aynı zamanda seçime katılan 5 siyasi partinin ( Nur Otan, Ak Yol Demokratik Partisi, Kazakistan Halk Partisi, Auıl (Köy) Halk-Demokratik Partisi, Adal (Dürüst) Partisi) temsilcileriyle de seçim kampanyası, medyaya erişim, seçim sistemi, yasal çerçeve gibi konulara ilişkin görüşmelerde bulunmuştu.

Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu, iktidardaki Nur Otan Partisinin oyların yüzde 71,9’unu alarak birinci, Ak Yol Demokratik Partisinin yüzde 10,95 ile ikinci ve Kazakistan Halk Partisinin yüzde 9,10 ile üçüncü olduğunu açıklamıştı.

Auıl (Köy) Halk-Demokratik Partisi yüzde 5,29 ile Adal (Dürüst) Partisi yüzde 3,57 ile parlamentoya girmek için gerekli yüzde 7 barajını geçememişti.

https://www.trtavaz.com.tr

Devami

Kazakistan’da idam cezası kaldırıldı

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkede ölüm cezasını kaldıran kanunu imzaladı.

Kazakistan Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisinden yapılan açıklamaya göre, ülkede idam cezası resmi olarak kaldırıldı.

Cumhurbaşkanı Tokayev, “Ölüm Cezasının Kaldırılmasını Amaçlayan, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmeye Ek İkinci İhtiyari Protokolü”ne ilişkin kanunu imzaladı.

Yeni kanuna göre, bundan sonra idam cezası yerine müebbet hapis cezası uygulanacak.

Söz konusu kanunun, “ülkede savaş durumunda askeri nitelikte ağır suçları işlemekten suçlu bulunan kişiler” için geçerli olmayacağı da vurgulandı.

Kazakistan’da 2003’ten beri idam cezaları askıya alınmıştı.

Ölüm cezasının kaldırılmasını amaçlayan Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi İkinci İhtiyari Protokolü’ne taraf olanlar arasında Birleşmiş Milletler’e üye 193 devletten 88’i yer alıyor.

https://www.trtavaz.com.tr

Devami

Özbekistan, 2020’nin 11 ayında 1,7 milyar dolarlık tekstil ürünü ihraç etti

Özbekistan, geçen yılın ocak-kasım döneminde 1,7 milyar dolarlık tekstil ürünleri ihracatı gerçekleştirdi.

Özbekistan Devlet İstatistik Komitesi’nden yapılan açıklamaya göre, geçen yılın 11 ayında ülkenin tekstil ürünleri ihracatı, 2019’un aynı dönemine kıyasla 225,8 milyon dolar artışla 1,7 milyar dolar oldu.

Özbekistan’ın en fazla tekstil ürünü ihraç ettiği ülkelerin başında 596,8 milyon dolarla Rusya geldi. Rusya’yı, 370,4 milyon dolarla Çin, 248,8 milyon dolarla Kırgızistan, 189,6 milyon dolarla Türkiye, 40,1 milyon dolarla Polonya ve 38,4 milyon dolarla Kazakistan takip etti.

Geçen yılın 11 ayında Özbekistan’da 2,9 milyar dolarlık tekstil ürünleri üretildi. Tekstil ürünleri ihracatı, ülkenin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 11’ini oluşturdu.

Dünyanın önde gelen pamuk üreticilerinden olan Özbekistan, 2020’den itibaren pamuk lifi ihracatını tamamen durdururken, ürettiği pamuğun tamamını ülkedeki fabrikalarda işlemeyi ve tekstil ürünleri ihracatını 2025’te 8 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.

https://www.trtavaz.com.tr

Devami

Türkistander: İade anlaşması kabul edilemez

  • ÇİN’E GÖRE ‘SUÇLU’ BÜTÜN TÜRKİSTANLILAR, BELLİ DEĞİL Mİ?
  • 2017’de imzalanan “Çin-Türkiye Suçluların İadesi Anlaşması” TBMM’de de onaylanırsa yürürlüğe girecek!
  • Türkiye’nin bu anlaşmayı kabul etmesi mümkün değil, ama gündeme gelmesi bile ayıp!
  • Anlaşma metninde iadeyi zorlaştıran maddeler var, ama yine de kabul edilemez!

Geçtiğimiz hafta sonunda (26 Aralık 2020) Çin Meclisi, 2017’de iki ülkenin Adalet Bakanları tarafından imzalanan “Türkiye-Çin Suçluların İadesi Anlaşması”nı onayladı. Böyle bir anlaşmanın varlığı ve gündeme gelmesi, Türkistanlılar arasında endişeye, Türk halkının da büyük tepkisine sebep oldu.

2017 yılının Nisan ayında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Pekin’i ziyareti sırasında imzalan anlaşma dört yıla yakın bir süredir her iki ülkenin de meclislerinde bekletiliyordu. Bu bekletmenin, iki ülke arasındaki ilişkilerin zaman zaman gerilmesi ile ilgili olduğu tahmin ediliyor. Çin’in Doğu Türkistan’daki insanlık dışı uygulamaları 2019 yılı başından itibaren Türk resmi yetkilileri tarafından sert bir şekilde eleştirilmiş, buna karşılık Çin’li yetkililer Türkiye’yi “ekonomik ilişkileri bozmakla” tehdit etmişlerdi. Çin’in diplomatik sınırları aşan saygısız açıklamaları Türkiye tarafından karşılıksız bırakıldı. En son geçtiğimiz Ekim  ayında (2020) BM Genel Kurulu’nda konuşan Türkiye temsilcisi, Çin’in Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerinin devam ettiğini söyleyerek bu zulme son verilmesini istemişti.

Türkiye Dışişleri’nin açıkça “21. Yüzyılda toplama kamplarının yeniden ortaya çıkmasının utanç verici olduğunu” ve “terörle mücadelenin sivil halka baskı yapmaya dönüştüğü” ilan etmesinden sonra, böyle bir ülkeye değil “suçlu iadesi”, iade anlaşması bile yapmaması beklenirdi normal şartlarda. Bu anlaşmanın Türkiye’nin genel pozisyonuyla çeliştiği açık. Ama uygulamanın tam tersi yönde geliştiğini görüyoruz. 2019 Şubat’ında “Sincan Uygur Özerk Bölgesindeki Uygur Türklerinin ve diğer müslüman toplulukların temel insan haklarını ihlal eden uygulamaların ağırlaştığı”, “Uygur Türklerinin ve bölgedeki diğer Müslüman toplulukların etnik, dini ve kültürel kimliklerinin tasfiye edilmesinin hedeflendiği”, “keyfi tutuklamalara maruz kalan bir milyondan fazla Uygur Türk’ünün toplama kamplarında ve hapishanelerde işkence ve siyasi beyin yıkamaya maruz bırakıldıkları”nı söyledikten daha 2 ay geçmeden Cumhurbaşkan’nının imzasıyla anlaşma metninin TBMM Başkanlığı’na sevk edilmesi akıl alır bir husus değil.

Cumhurbaşkanı’nın 12.04.2019’da TBMM’ye gönderdiği onay yazısı, 26.04.2019’da TBMM Başkanı Mustafa Şentop tarafından kanun teklifi olarak Dışişleri ve Adalet komisyonlarına sevkedilmiş.  O tarihten bugüne 20 ay geçmesine rağmen komisyonların ve genel kurulun gündemine alınmamış. Bu bekletmenin, böylesi bir yasayı “Türkiye’nin içine sindiremediği” şeklinde yorumlamamız iyimserlik olarak görülmemeli.

Sonuçta Türkiye böyle bir anlaşmayı yürürlüğe sokmaz, sokmamalıdır. Aslında daha önce de Adalet Bakanı böyle bir tasarıyı imzalamamalıydı. Bu, Türkiye ve iktidar açısından büyük bir ayıp. Çin devletinin suç ve suçlu kavramlarından ne anladığı açıktır. Toplama kampları ve hapishanelerde bulunan 8 milyonu aşkın insanı, sadece Türk, müslüman, Tibetli, Budist, Moğol veya siyasi muhalif olduğu için “suçlu” olarak kabul eden bir devlettir. Çin’e göre bütün bir Doğu Türkistan hatta Türkiye’nin 83 milyon vatandaşı suçludur. (ABD’ye göre farklı mı, bütün müslümanlar potansiyel “terörist”).

Anlaşma metnindeki bir çok madde iade talebinin reddedilebileceğini öngörüyor. Bugün için Doğu Türkistanlı hemşerilerimizin paniğe kapılmasına gerek yok. Ancak iktidarda Doğu Perinçek zihniyetinde birilerinin olması durumunda (kaldı ki Perinçek’in “hükümetin rotası bizim elimizde” benzeri açıklamaları şimdiye kadar yalanlanmadı) pekala uygulanarak, masum Türkistanlıların Çin kasaplarına iadesi mümkün olabilir.

TÜRKİSTANDER olarak bu utanç belgesinin derhal geri çekilmesini, TBMM gündemine geldiği takdirde bütün üyelerin red oyu vermesini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yürürlüğe sokmamasını bekliyoruz. Çin’e iade anlaşmasının iyisi doğrusu olmaz. Bazı çevrelerin parti taraftarlığı gayretiyle anlaşma metnini masum göstermeye çalışmaları ciddi bir yanlıştır. Boraltan Köprüsü ihanetini unutmayan milletimiz, Çin’le iade anlaşması yapılmasını da affetmeyecektir.

BURHAN KAVUNCU

TÜRKİSTANDER BAŞKANI

Çin-Türkiye Suçluların İadesi Anlaşması Metni

Devami

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev Orta Asya’da iş birliği çağrısı yaptı

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkesinin, esas ortaklarıyla çok yönlü iş birliğini daha da geliştireceklerini açıkladı.

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, 2020’yi değerlendirmek ve 2021 perspektiflerini açıklamak üzere Parlamentoya hitap etti.

Mirziyoyev, dış politikada Orta Asya ülkeleriyle iyi komşuluk, ortaklık ve stratejik iş birliğinin geliştirilmesine önem vereceklerini ifade ederek, bu çerçevede gelecek sene Taşkent’te Orta Asya ve Güney Asya ülkeleri arasındaki iş birliğini öngören üst düzey bir toplantının düzenleneceğini söyledi.

Mirziyoyev, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkesinin esas ortaklarıyla çok yönlü iş birliğini daha da geliştireceklerini, bu ülkelerle yeni ve verimli çalışma yöntemini uygulayacaklarını bildirdi.

Cumhurbaşkanı, komşu Afganistan’da barışın sağlanmasına yönelik desteklerini sürdüreceklerine dikkati çekerek, “Orta Asya’yı Hint Okyanusu’yla bağlayan Trans-Afgan ulaşım koridorunun oluşturulmasına yönelik ilk yapıcı adımları attık. Bu projenin hayata geçirilmesi tüm bölgede istikrar ve ekonomik kalkınmayı sağlayacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

– Cumhurbaşkanlığı seçimi

Cumhurbaşkanlığı seçiminin 2021’de yapılacağını anımsatan Mirziyoyev, seçimin uluslararası demokratik normlara uygun olarak yapılmasına ve son seçimlerde uluslararası gözlemcilerin yaptığı tavsiyelerin ulusal seçim mevzuatlarına uygulamasına yönelik çalışmaları sürdüreceklerini kaydetti.

2021’de yapılacak çok şey olduğunu ve bunların hayata geçirilmesinin hiç de kolay olmayacağını dile getiren Mirziyoyev, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Önümüze çıkan tüm engelleri aşmak için başlattığımız reformlara hız kesmeden devam edeceğiz. Her türlü sınav ve sorunlara hazırlıklı olmamız gerekir. Ne kadar zor ve karmaşık olursa olsun, demokratik reformlar yolundan asla geri adım atmayacağız. Sadece ileri gideceğiz ve bunu başaracağız. Çünkü bugünkü insanımız dünün insanı değil. Bugünün Özbekistan’ı da dünkü ile aynı değildir.”

www.trtavaz.com.tr

Devami

Özbekistan: Surkhandarya’da lastik yakıldı, Kokand’da kadınlar yolu kapattı , haberler – Video

Muzrabat halkı elektriksizliği yolda lastik yakarak protesto etti, aynı ruh halindeki kadınlar sokağı kapatmaya çalıştı.

27-28 Aralık tarihlerinde ülkenin çeşitli yerlerinde enerji kıtlığına karşı protestolar gerçekleşti.

27 Aralık’ta sosyal medyada yayınlanan videolar, insanların büyük bir yolun ortasında yaklaşık bir düzine araba balonunu yaktığını gösteriyor.

Çeşitli kaynaklardan videoya yapılan yorumlar, olayın 27 Aralık’ta Surkhandarya bölgesinin Muzrabat ilçesinde meydana geldiğini söylüyor.

Muzrabat ilçe yönetimi 28 Aralık’ta haberleri doğruladı.

28 Aralık’ta başka bir video sosyal medyada viral oldu.

Video, on yaşından sonra yolu kapatmaya çalışan kadınları gösteriyor.

Çekim sonrası yapılan açıklamada, Kokand belediye binası çevresinde yaşayan kadınların bu şekilde gaz ve elektrik eksikliğinden duydukları memnuniyetsizliği dile getirdikleri belirtildi.

“Evlerinde gaz olmadığı için ışık da yok. Yetkilileri birkaç kez aradık ama bizi duymak istemediler. Gazın olmadığı gerçeğinden bıktık ”dedi perde arkasında bir kadın.

https://www.facebook.com/bbcnewsuzbek/videos/212130387115065

Devami