Kategori: HABERLER

Kırgızistan’da seçim sonuçlarını kabul etmeyen muhaliflerin kamu kurumlarını işgali sürerken, ülkede durumun kontrol altına alınması için Koordinasyon Kurulu oluşturuldu.

Eski başbakanlardan Ömürbek Babanov ve Temir Sariyev’in de yer aldığı Koordinasyon Kurulunun başına Bütün Kırgızistan Partisi lideri Adahan Madumarov getirildi.

Madumarov, gazetecilere yaptığı açıklamada, Koordinasyon Kurulunun amacının ülkede durumun kontrol altına alınması ve hukuki zemine oturtulmasının yanı sıra Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov’un başkanlığındaki hükümetin istifasını talep etmek için eski meclis üyelerini bir araya getirmek olduğunu bildirdi.

Bu arada, Dastanbek Cumabekov’un başkanlığındaki meclis üyelerinin bugün bir otelde toplanacağı belirtildi.

Kırgızistan’da 4 Ekim’de yapılan seçimlerin sonuçlarını tanımayan 12 siyasi partinin taraftarları, düzenledikleri gösterinin ardından Cumhurbaşkanlığı ve Parlamentoyu işgal etmişti.

Polisin protestoculara gaz ve ses bombalı müdahalesi sonucunda 1 kişi yaşamını yitirmiş, 590 kişi yaralanmıştı.

https://www.trtavaz.com.tr/haber/tur

Kırgızistan Merkez Seçim Komisyonu, parlamentonun 120 yeni üyesini belirlemek üzere 4 Ekim Pazar günü gerçekleştirilen seçimlerin ilk resmi sonucunu açıkladı.

Katılım oranının yüzde 55 civarında olduğu seçimin ilk sonuçlarına göre, 4 siyasi parti yüzde 7’lik barajı aşarak 120 sandalyeli meclise girmeye hak kazandı.

Gelecek 5 yıl görev yapacak milletvekili seçim yarışına giren 16 siyasi partinden “Birimdik” (Birlik), “Mekenim Kırgızistan” (Vatanım Kırgızistan), “Kırgızistan” ve “Bütün Kırgızistan” meclise girmeyi başardı.

Böylece mevcut Meclis Başkanı Dastanbek Cumabekov’un aday gösterildiği Kırgızistan Partisi yerini korurken, diğer üç parti ilk kez parlamentoya girmiş oldu.

Yeni partiler

Kırgızistan’da 2010’da yaşanan halk devriminin ardından iktidara gelen Sosyal Demokrat Partisi, bu partinin kurucu lideri ve ülkeyi 2011-2017 yılları arasında yöneten Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev’in çeşitli suçlardan cezaevine konulması ile dağıldı.

Son 10 yılda iki kez gerçekleşen parlamento seçimlerinde milletvekili olan Sosyal Demokrat Partisi üyeleri, yine son bir yıl içinde kurulan Birimdik ve Mekenim Kırgızistan yanısıra diğer partilere geçti.

Seçim öncesinde kurulan ve iktidar yanlısı politikalarıyla dikkat çeken bu partilerden Birimdik’in başına Sosyal Demokrat Partisi eski üyesi Marat Amankulov, Mekenim Kırgızistan’ın liderliğine de mevcut Meclis Başkan Yardımcısı Mirlan Bakirov getirildi.

Bu arada, dağılan ve birkaç üyesi ile kalan Sosyal Demokrat Partinin başına geçen cezaevindeki Atambayev’in oğlu Seyit Atambayev, babasının partisini meclise taşımaya çalıştı.

Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov’un kardeşi ve Sosyal Demokrat Partisi eski üyesi Asılbek Ceenbekov da Birimdik’in parti aday listesinde yerini aldı.

Meclise dördüncü parti olarak giren, yine Atambayev ve mevcut iktidar karşıtı söylemleriyle dikkat çeken Bütün Kırgızistan Partisi lideri Adahan Madumarov, Kırgızistan’ı 2005-2010 yılları arasında ülkeyi yöneten devrik lideri Kurmanbek Bakiyev’in iktidarı döneminde meclis başkanlığı görevinde bulunmuştu. Madumarov, Atambayev’in iktidarı döneminde yapılan iki parlamento seçimlerinde iki kez kıl payı kaybetmişti.

https://www.trtavaz.com

Özbekistan’ın dış ticaret hacmi ocak-ağustos döneminde 24 milyar 537,1 milyon dolar oldu.

Özbekistan Devlet İstatistik Komitesi’nden yapılan açıklamaya göre, yılın ilk sekiz ayında 150’den fazla ülkeyle ticaret yapan Özbekistan’ın dış ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,7 azalarak 24 milyar 537,1 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Açıklamaya göre, ocak-ağustos döneminde ülkenin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 azalarak 11 milyar 608,4 milyon dolar, ithalatı da yüzde 19,1 azalarak 12 milyar 928,7 milyon dolar oldu.

Bu dönemde ülkenin dış ticaret açığı ise 1 milyar 320,3 milyon dolar olarak hesaplandı.

Özbekistan’ın bu dönemde en fazla dış ticaret yaptığı ülkeler arasında 4 milyar 28,9 milyon dolarla Çin ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi 3 milyar 589,4 milyon dolarla Rusya, 1 milyar 765 milyon dolarla Kazakistan, 1 milyar 449 dolarla Güney Kore ve 1 milyar 234 milyon dolarla Türkiye izledi.

Yılın ilk 8 ayında Özbekistan’ın Türkiye ile dış ticaret hacmi 1 milyar 234,6 milyon dolar olurken ihracat hacmi yüzde 28,1 azalarak 556,1 milyon dolar, ithalat hacmi ise yüzde 20,5 azalarak 678,5 milyon dolar olarak hesaplandı.

2019’da Özbekistan’ın ihracatında en büyük 4. ortağı olan Türkiye, bu yılın ilk 8 ayında en büyük 3. ortak konumunda yer aldı.

Türkiye, yılın ilk 8 ayında Özbekistan’ın ithalatında geçen sene olduğu gibi 5. sıradaki yerini korudu.

Aynı dönem ülkenin ihracatında altın, hizmetler sektörü, sanayi ve tekstil ürünleri, enerji ve petrol ürünleri, meyve, gıda ve kimyasal ürünler ithalatında ise makine, teçhizat, kimyasal, metal ve gıda ürünleri ilk sıralarda yer aldı.

Geçen yıl Özbekistan’ın dış ticaret hacmi 2018’e göre yüzde 26,2 artarak 42,2 milyar dolar olarak hesaplanırken, ülkenin ihracatı yüzde 15 artışla 17,9 milyar dolar, ithalatı yüzde 25 artışla 24,3 milyar dolar olmuştu.

Bu dönemde ülkenin dış ticaret açığı ise 6,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmişti.

https://www.trtavaz.com

Tacikistan-Özbekistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyon 7. Toplantısı, Duşanbe’de gerçekleştirildi.

Özbekistan Bakanlar Kurulundan yapılan açıklamaya göre, Tacikistan Başbakanı Kahir Rasulzade ile Özbekistan Başbakanı Abdulla Aripov’un eş başkanlığında Duşanbe’de düzenlenen toplantıda, iki ülke arasındaki ticari-ekonomik ilişkilerin durumu ve perspektifleri ile Kovid-19 döneminde taraflar arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi meseleleri ele alındı.

Toplantıda konuşan Aripov, son 3 yılda 2,4 kat artan iki ülke arasındaki ticaret hacminin salgın döneminde de artmaya devam ettiğini kaydederek, buna rağmen, iki ülke arasındaki ticaret hacminin ülkelerin mevcut potansiyelinin altında olduğunu belirtti.

İki Cumhurbaşkanının da Tacikistan ile Özbekistan arasındaki ticaret hacmini yakın yıllarda 1 milyar dolara çıkarılmasına yönelik hedef belirlediğini aktaran Aripov, bunun için tüm imkanlara sahip olunduğunu vurguladı.

Rasulzade ise, 2015’te 12 milyon dolar olan iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2019’da 362 milyon dolara çıkarıldığını anımsatarak, bu yılın ilk yarısında iki ülke arasındaki ticaret hacminin 217 milyon dolar olarak gerçekleştiğini belirtti. Rasulzade, ülkesinin Özbekistan ile olan ticaretinin Tacikistan’ın toplam ticaret hacminde yüzde 7’lik bir paya sahip olduğunu bildirdi.

Birçok alanda iş birliği konusunun ele alındığı toplantının ardından KEK 7. Toplantısının sonuç bildirisi imzalandı.

Daha sonra iki ülke iş adamlarının katıldığı Tacikistan-Özbekistan Yatırım Forumu ile ikili iş görüşmeleri düzenlendi. Ardından da iki ülke Dışişleri Bakanlıkları arasında siyasi istişare toplantısı gerçekleştirildi.

Özbekistan Başbakanı Aripov, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman tarafından da kabul edildi.

https://www.trtavaz.com.tr/

TÜRKİSTANDER üyesi Özbek, Uygur, Kırgız, Kazak, Tacik ve Türkmenler olarak, Ermenistan’ın haksız saldırı ve işgaline karşı Azerbaycan halkının meşru müdafaasını desteklediğimizi ilân ediyoruz

Otuz yıla yakın bir süreden beri Dağlık Karabağ ve Azerbaycan topraklarını işgal altında tutan Ermenistan, BM’nin bütün kararlarına kulak tıkayarak hukuksuz işgaline devam etmektedir. Bu yetmezmiş gibi Fransa, ABD, Rusya gibi ülkelerin desteğine güvenerek işgal ettiği alanları genişletmek için sık sık saldırılar düzenlemekten de vazgeçmemiştir. Geçen otuz yıl boyunca Ermenistan saldırılarında bir çok Azerbaycanlı müslüman şehit olmuştur.
En son 27 Eylül 2020 günü sabahından itibaren düzenlenen yeni Ermeni saldırısında bir çok sivil yerleşim yeri bombalandı ve bir çok kişi hayatını kaybetti. Azerbaycan devleti haklı olarak halkını korumak ve işgal altındaki topraklarını kurtarmak için karşı bir harekât başlatmak zorunda kaldı.

Biz ilke olarak komşu halklar arasındaki düşmanlıkları yanlış buluyoruz. Kafkasya’da ve Türkistan’da komşu halklar arasındaki bu tür çatışmalar şimdiye kadar sadece ABD, Rusya ve Çin’in işine yaramıştır. Ancak çeşitli Ermeni örgütleri, büyük devletlerin kendilerini kullanmasından menfaat umarak, geçtiğimiz yüzyıl boyunca komşu halklara saldırmaktan kaçınmadılar. 1918’de Hokand Türkistan Muhtar Cumhuriyeti’ni yıkmak için saldıran Rus kuvvetleri Taşnak milislerden oluşuyordu. Taşnak katliamları sonucu şehrin nüfusu 120 binden 70 bine inmişti. Ermeni saldırganlığının son örneği Azerbaycan’da yaşanan işgal ve katliamlardır. Özellikle 1991 yılında Karabağ’ın işgali sırasında meydana gelen Hocalı Katliamı’nın acısı hala yüreğimizdedir.

Biz çeşitli Türkistan ülkelerinin vatandaşı olan Özbek, Uygur, Kazak, Kırgız, Tacik, Türkmenler, açık bir şekilde müslüman Azerbaycan halkının yanında yer aldığımızı, dualarımız ve kalbimizle kardeşlerimizle bir olduğumuzu ilan ediyoruz. Türk Konseyi üyeleri olan Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan‘ı diğer Konsey üyesi Azerbaycan ve Türkiye ile birlikte hareket etmeye, Türkmenistan ve Tacikistan devletlerini de onlara destek olmaya çağırıyoruz. Unutmayın ki vatandaşınız olan halklar, kardeşleri olan Azerbaycan Müslüman Türk halkını desteklemenizi istiyor.

Özbek, Uygur, Kazak, Kırgız, Türkmen, Tacik halkları olarak Azerbaycan’ın işgalcilere karşı başlattığı direnişin zafere ulaşması için dua ediyor, bu uğurda hayatını feda eden şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyoruz.

TÜRKİSTANDER BASIN MERKEZİ

Türk iş birliği teşkilatları arasında koordinasyonu ve iş birliğini artırmak, faaliyetlerde mükerrerlikten kaçınmak amacıyla kurulan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi) Teşkilatları Koordinasyon Komitesi toplantısı video konferans yöntemiyle gerçekleştirildi.

Türk Konseyi Genel Sekreteri Baghdad Amreyev başkanlığında yapılan toplantıya Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Genel Sekreteri Altınbek Mamayusupov, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali ile Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Günay Efendiyeva katıldı.

Türk Konseyinin son 2 yıldır, tarihinin en yoğun ve verimli dönemini yaşadığını ifade eden Amreyev, Türk dünyasında artan kapsamlı iş birliğinin Türk iş birliği teşkilatları arasında yeni bir koordinasyon düzeyi gerektirdiğinin altını çizdi.

Kurumların faaliyetlerinin ve etkinliğinin ancak daha iyi bir diyalog, koordinasyon ve ortak planlamayla sağlanabileceğini dile getiren Amreyev, TÜRKSOY’un yıllar içinde uluslararası bir marka haline gelerek, kardeş Türk halkları arasında kültürel bağların güçlendirilmesi için önemli bir platform görevi üstlendiğini kaydetti.

TÜRKPA’nın, Konsey üyesi ülkelerin parlamentolar arası ilişkilerinin geliştirilmesinde çok önemli bir rol oynadığını, Uluslararası Türk Akademisinin de bilimsel alanda birçok başarılı projeye imza attığını vurgulayan Amreyev, Türk Kültür ve Miras Vakfının da kültür alanındaki ortak çalışmalara değerli katkılarda bulunduğunu söyledi.

Amreyev, kurumların faaliyet programları bazında mükerrerlikten kaçınmak ve daha iyi koordinasyon sağlamak için ortak bir bakış açısı oluşturulmasının önemine dikkati çekerken, katılımcılar faaliyet gösterdikleri ortak alanları tanımlayarak, kurumsal etkileşimi ve çalışmaların etkinliğini mümkün olan en iyi şekilde korumak için ortak ilkeler üzerinde anlaştı.

Toplantıda ayrıca 2020-2021 dönemi için Türk iş birliği teşkilatlarının yıllık yol haritasının hazırlanması kararı da alındı.

https://www.trtavaz.com

Türkmenistan’ın Bağımsızlığının 29. Yılı kutlamaları çerçevesinde 812 hükümlü af edilerek tahliyesi gerçekleştirildi.

Genişletilmiş hükümet toplantısında af kararnamesini imzalayan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamdov, bağımsızlık günü vesilesiyle 812 Türkmen vatandaşı ile 3 yabancı uyruklu hükümlünün af edildiğini belirtti.

Ülkede  büyük resmi ve milli günlerin  arifesinde, işledikleri suçlardan pişman olan ve suçlarını telafi etmeye hazır odukları belirlenen mahkumları affetmenin bir gelenek olduğunu hatırlatan Devlet Başkanı,  “serbest bırakılan kişilerin suçlarından içtenlikle pişman olduklarına ve anayurdun iyiliği için çalışarak suçlarını dürüst emekle telafi etmeye hazır olduklarına güveniyoruz.” dedi.

Berdimuhamedov ayrıca, tahliye edilen vatandaşların en kısa zamanda ailelerine kavuşturulması ve istihdam edilmesi için ilgili makamlara talimat verdi.

http://trtavaz.com.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Birleşmiş Milletlere (BM) Biyolojik Güvenlik Ajansının oluşturulmasını önerdi.

Tokayev, BM 75. Genel Kurul toplantısına gönderdiği video mesajında, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadelede güçlü küresel sağlık sistemi inşa etmenin gerektiğini belirtti.

Kovid-19 aşısını oluşturma konusunun siyasileştirilmesinin kabul edilemez olduğunun altını çizen Tokayev, “Küresel aşı üretimi ve onun verimli tedarik zincirlerini sağlayacak bu önemli konuda kapsamlı bir uluslararası anlaşmaya ihtiyaç var.” dedi.

Tokayev, BM himayesinde bölgesel hastalık kontrol ve biyolojik güvenlik merkezleri ağı oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Dünyadaki salgın ışığında biyolojik silahları kontrol sisteminin geliştirilmesi ve başlatılmasının güncel hale geldiğine dikkati çeken Tokayev, “Kazakistan, BM Güvenlik Konseyine bağlı özel çok taraflı organ Uluslararası Biyolojik Güvenlik Ajansının oluşturulmasını öneriyor.” dedi.

Tokayev, söz konusu ajansın faaliyetinde 1972’de imzalanan biyolojik ve toksin silahların geliştirilmesi, üretilmesi ve depolanmasının yasaklanması ve imha edilmesine ilişkin sözleşmeyi temel alacağını kaydetti.

https://www.trtavaz.com

Türkiye, bu yılın ocak-ağustos döneminde Tacikistan’a en çok insani yardım gönderen ülkeler arasında yer aldı.

Tacikistan İstatistik Kurumundan yapılan açıklamaya göre, ülkeye yılın 8 ayında 54 ülkeden 33 milyon 612,8 bin dolarlık insani yardım gönderildi.

Bu dönemde ülkeye gönderilen 14,2 bin ton insani yardım arasında gıda ürünleri, tıbbi ilaç ve malzeme ile diğer eşyalar yer aldı.

Ülkeye en çok yardım gönderen ülkeler arasında yüzde 41,3’lük oranla Çin ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi yüzde 12,3’lük oranla Özbekistan ve yüzde 11,7’lik oranla Türkiye izledi.

Geçen sene Tacikistan’a dünyanın 55 ülkesinden toplam değeri 54,7 milyon dolar olan 18,3 bin ton insani yardım gönderilmişti.

https://www.trtavaz.com.tr/habe

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbangulı Berdimuhammedov, Birleşmiş Milletler (BM) 75. Genel Kurulu’na video mesaj yoluyla yaptığı hitabında, uluslararası siyasete güvenin yeniden tesis edilmesinin önemini vurguladı.

BM Genel Kurulu’nun askeri-politik rekabetin arttığı karmaşık ve acılı olayların geliştiği bir dönemde yapıldığına dikkat çeken Berdimuhammedov, bu olayların nedenlerinin farklı olmalarına rağmen, genel uluslararası duruma olumsuz etki ettiğini, küresel güvenlik sisteminin temellerini sarstığını, ekonomik, ticari ve insani ilişkileri engellediğini belirtti.

Berdimuhammedov, “Son zamanlarda uluslararası hukuka yönelik yapılan ihlaller endişe vericidir. Bu durumda uluslararası hukukun rolünü güçlendirmeyi amaçlayan girişimleri, mevcut küresel güvenlik sisteminin çok taraflı yasal araçlarını ve genel kabul görmüş normlara tüm ülkelerin sıkı bir şekilde uymasını amaçlayan çabaları pekiştirmek gerekmektedir. Dünya siyasetinde istikrarı ve öngörülebilirliği korumanın ve çatışma risklerini azaltmanın yolu budur. Bu hedefe ulaşmanın yollarından biri, uluslararası siyasete olan güveni yeniden tesis etmek, saygılı bir diyalog kültürü oluşturmaktır.” dedi.

Türkmenistan, bu yıl tarafsızlık statüsünün ilanının 25. yılını kutlayacak

Berdimuhammedov, bu çerçevede Türkmenistan’ın tarafsızlık politikasının önemini vurgulayarak, Türkmenistan tarafından geliştirilen pozitif tarafsızlık modelinin, tarafsız olmayı değil, siyasi ve diplomatik mekanizmaların kullanımını gerekli kıldığını kaydetti.

Berdimuhammedov, bu sene ülkesinin küresel sorunlar ve çağdaş zorlukları barışçıl yolla çözmeyi temel alan tarafsızlık statüsünü ilan etmesinin 25. yılını kutlayacağını aktardı.

BM Genel Kurulu’nun geçen sene Türkmenistan’ın girişimiyle, 2021’i “Uluslararası Barış ve Güven Yılı” ilan eden bir karar kabul ettiğini anımsatan Berdimuhammedov, bu kararın uygulanması kapsamında gelecek sene Uluslararası Barış ve Güven Forumu’nun düzenlenmesini teklif etti. Berdimuhammedov, bu forumun barış ve istikrarın desteklenmesine önemli bir ivme kazandıracağını ve uluslararası iş birliğini güçlendireceğini belirtti.

Afganistan sorunu

Orta Asya bölgesinde barış, güvenlik ve kalkınmanın Afganistan’daki durumun çözümüne bağlı olduğunu kaydeden Berdimuhammedov, “Türkmenistan’ın bu konudaki tutumu belli ve değişmedi, müzakere sürecine alternatif yoktur.” dedi.

Berdimuhammedov, Afganistan konusunda Türkmenistan’ın, kendi topraklarında gerekli siyasi koşulları ve organizasyonu sağlayarak bu sürecin ilerlemesine yardımcı olmaya hazır olduğunu kaydetti.

Afganistan’ın siyasi istikrarının yanı sıra, ekonomik ve sosyal kalkınmasının da önemini vurgulayan Berdimuhammedov, Türkmenistan’ın bu ülkede başta enerji, ulaşım ve komünikasyon olmak üzere önemli alanlarda çeşitli projeleri hayata geçirmeye hazır olduğunu, bu çerçevede ülkesinin Türkmenistan-Afganistan-Pakistan-Hindistan doğal gaz boru hattı ve Afganistan’ı ülkesiyle bağlayacak demir yolu hattı ile fiberoptik iletişim ağı projelerini hayata geçirmeye başladığını aktardı.

https://www.trtavaz.com.tr/