Yazar: Burhan

Kazakistan ve Özbekistan arasında “İpek Vize” dönemi

Kazakistan ile Özbekistan’ın, Avrupa ortak vizesi “Schengen”in benzeri olacak “İpek Vize”yi (Silk Visa) şubat ayında uygulamaya başlayacakları açıklandı.

Kazinform haber ajansına göre, Özbekistan Devlet Turizm Komitesi Başkan Yardımcısı Ulugbek Kasımhodjayev, gazetecilere yaptığı açıklamada, Schengen tipi vizenin Orta Asya versiyonu “İpek Vize”yi şubattan itibaren uygulamayı planladıklarını ifade etti.

Uygulamanın amacının Orta Asya’ya turist çekmek ve bölgeyi popülerleştirmek olduğunu dile getiren Kasımhodjayev, projenin Kazakistan ve Özbekistan tarafından onaylandığını, geriye sadece teknik detaylar ve ekipman konularının kaldığını duyurdu.

Kasımhodjayev, uygulamaya Kırgızistan ve Tacikistan’ın da ilgi duyduğunu, Kazakistan’ın projeye Azerbaycan ile Türkiye’yi katmayı planladığını kaydetti.

Kazakistan Senatosu Uluslararası İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komitesi Başkanı Dariga Nazarbayeva, bölgeye turist çekmek amaçlı “İpek Vize”yi hayata geçirmeyi  haziranda Özbekistan’a önermişti.

Dünya Bülteni

Devami

Türkiye’de çalışan Kırgızların emekli maaşları Kırgızistan’a ödenecek

Göçmenlerin Türkiye’deki sosyal katkıları Kırgızistan’a devredilecek

Kırgızistan‘da Jogorku Kenesh Milletvekilleri, Kırgızistan ve Türkiye hükümetleri arasındaki sosyal güvenlik anlaşmasını onayladılar. Karar görüşmeleri bugünkü toplantıda yapıldı.

Belge, Kırgızistan Cumhuriyeti Başkanı Sooronbay Jeenbekov‘un Türkiye’ye yaptığı ziyaret sırasında 9 Nisan 2018 tarihinde imzalandı.

Anlaşmada, örneğin, Kırgızistan vatandaşı Türkiye’de birkaç yıl çalışmışsa, emeklilik yaşına geldiğinde emekli maaşı alabilecek. Türkiye emekli maaşını Kırgızistan’a devredecek.

Kaynak: www.dunyabulteni.net

Devami

Ўзбекистон: Масжид минбаридан ҳижобни ҳимоя қилган имом Ватанни тарк этдı.O‘zbekiston: Masjid minbaridan hijobni himoya qilgan imom Vatanni tark etdi

(krıl va lotında)

Президент Шавкат Мирзиёевга масжиддан туриб қилган мурожаати билан танилган собиқ имом Фазлиддин Парпиев Ўзбекистонни тарк этди. Ҳуқуқ идоралари босимидан сўнг Фазлиддин Парпиев турмуш ўртоғи ва икки фарзандини олиб Қозоғистон орқали Ўзбекистондан чиқиб кетди.

Парпиев Facebook саҳифасида Ўзбекистондан анча минг километр узоқда тинч ва хавфсиз ерда эканлигини ёзган.

“Мени бу жойда кўриб учратиб қоладиган биродарларим! Илтимос сизлардан ҳозирча мени қаерда эканимни ҳеч кимга айтманг. Сиз бошқаларни хотиржам қиламан, деб айтмоқчи бўлган хабариз ҳозирча зараримга ҳам хизмат қилиши мумкин”, деган у.

Маълум бўлишича, у Ўзбекистонни 18 декабр кеч соат 20:00 атрофида тарк этган.
“Ўз юртим чегарасидан қамоқхонанинг темир панжаралари садоси остида кузатиб қўйишди. Хеч қандай тушунтиришларсиз бошлиқ айтди деб изолятор хонасига ярим соаттан ортиқроқ муддатга оилам билан тиқиб қўйишди. Ўғлим қаттиқ қўрқиб кетди. Ҳушдан кетай деганда қўйиб юборишди. Лекин автобусимиз бунча муддат бизни кутмай кетиб қолди. Мана биз кутган ислоҳотлар”, деб ёзди у Facebook даги саҳифасига.

Тошкентдаги “Омина” масжидининг собиқ имоми Фазлиддин Парпиев 18 декабр куни Тошкент шаҳар прокуратурасига чақирилганди.

У Тошкент шаҳар прокуратурасида чамаси икки соат сўроқ қилинган. Собиқ имомга нисбатан босим ва таҳдидлар бўлганлиги айтилмоқда.

Фазлиддин Парпиев 17 декабр куни Туркия ва Қозоғистон орқали Умра сафаридан қайтган.

Би-би-си манбасининг билдиришича, орадан икки соат ўтиб уйига Учтепа туман терроризм ва экстремизмга қарши курашиш бошқармаси тезкор ходимлари кириб келади.

Ўзларини Шокир ва Шерзод деб таништирган оперлар собиқ имом билан маҳалладаги участка нозири хонасида савол-жавоб қилишган.

Би-би-сига маълум бўлишича, суҳбат давомида тезкор ходимлардан бири қаергадир телефон қилиб, имомни олиб кетайликми, деб сўраган.

У томондан эртага ўзимиз чақирамиз, деган жавоб бўлган.

18 декабр куни Тошкент шаҳар прокуратурасидан телефон қилишиб, соат 15:00 га етиб келишни сўрашган.
Собиқ имом Тошкентдаги инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Сурат Икромов билан айтилган жойга етиб борган.

Бироқ уларни айтилган вақтда қабул қилмасдан ташқарида 1,5 соат кутишга мажбурлашган.

1,5 соатдан кейин ичкарига фақат Фазлиддин Парпиев киритилган.

Имомни Тошкент шаҳар прокуроратураси юқори лавозимли масъулларидан бири савол-жавоб қилган.

Би-би-си манбасининг айтишича, прокурор Фазлиддин Парпиевга руҳий босим ўтказган.

Унга Facebookда провокацион чиқишлар қилаётганини, диний низо қўзғаб, соқол ҳақида ёзаётганини айтиб босим ўтказишга ҳаракат қилган.

Суҳбат давомида прокурор Фазлиддин Парпиев истаса уни яна имомликка жойлаб қўйиши мумкинлигини ҳам айтган.

Прокуратурада имом Маккада Умра сафарини қилаётганда Facebook ка ёзган мана бу дуосига эътироз билдирилган.

Собиқ имом “ўзингга махбуб бўлган бу муқаддас шаҳарларни ва аҳлини ёмон кўрувчиларни қадамини бу маконларга йўлатмагин”, деб ёзган эди.

Тошкентнинг Юнусобод туманида жойлашган “Омина” масжиди имоми Фазлиддин Парпиев 2018 йилнинг 7 сентябр куни ўзининг Жума хутбасида рўмол ва соқол борасида мусулмонларга бўлаётган тазйиқларни қоралаган ва ҳукуматни виждон эркинлигини таъминлашга чақирганди.

Имомнинг ярим соатлик маърузасининг видео ва аудиоси унинг Facebook даги саҳифасида (Фазлиддин Парпиев) жойлаштирилди.

Жума намозига келган жамоат қаршисида гапирган Фазлиддин Парпиев мусулмонларни ўз ҳақ-ҳуқуқлари учун мавжуд қонунлар доирасида ҳаракат қилиш, жанжал ва тўполон қилмасликка даъват этган.

Унинг сўзларига кўра, мусулмонлар демократик давлатнинг қонунларига амал қилишлари керак, айни пайтда давлат ҳам мусулмонларнинг ўз қонунлари доирасида белгилаб қўйилган ҳақ-ҳуқуқларин таъминлаши лозим.

“Биз демократик давлатда яшаймиз, демократик давлат дегани шариатнинг ҳукмларини адо этмайди, лекин ўзида виждон эркинликларини киритиб қўйган кодексда, конституцияда… Шундай экан, давлат виждон эркинлигининг таъминланишини ҳам кузатиб, назорат қилиб бориши керак”, – деб айтган “Омина” жоме масжиди имоми.

У мусулмонларни портал орқали Президентга мурожаат қилишга чақирган.

“Порталга мурожаат қилиш керак, шу жойда тазйиққа учрадим, илтимос, Президент шу бўйича ўзингиз назорат қилиб, ёрдам беринг, дейсиз. Ҳал бўлса бўлди, бўлмаса ҳеч нарса қилмайсиз. Сиз динингиз учун ўзингиздан талаб қилинган нарсани қилдингиз”, – деган имом 7 сентябрь куни қилган Жума ҳутбасида.

У мусулмонларнинг сўз эркинлигини ҳимоя қилган.

“Динимиз сабабидан бизга бирон озор етадиган бўлса, буни айта олишимиз керак, фикримизни баён қила олишимиз керак”, – деб айтган “Омина” масжиди имоми.

Мурожаатнинг эртаси куни имом бош муфтий Усмонхон Алимов буйруғи билан ишдан олинган.

12 сентябр куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасида ўтган видеоселекторда Мирзиёевга мурожаат қилиб ишдан ҳайдалган имом Фазлиддин Парпиев асосий мавзу бўлган.

Муфтийдан тортиб сўзга чиққан бошқа имом-хатиблар Фазлиддин Парпиевни қоралаган, уни давлатга ношукурликда айблашган.

Prezident Shavkat Mirziyoyevga masjiddan turib qilgan murojaati bilan tanilgan sobiq imom Fazliddin Parpiyev O‘zbekistonni tark etdi. Huquq idoralari bosimidan so‘ng Fazliddin Parpiyev turmush o‘rtog‘i va ikki farzandini olib Qozog‘iston orqali O‘zbekistondan chiqib ketdi.

Parpiyev Facebook sahifasida O‘zbekistondan ancha ming kilometr uzoqda tinch va xavfsiz yerda ekanligini yozgan.

“Meni bu joyda ko‘rib uchratib qoladigan birodarlarim! Iltimos sizlardan hozircha meni qayerda ekanimni hech kimga aytmang. Siz boshqalarni xotirjam qilaman, deb aytmoqchi bo‘lgan xabariz hozircha zararimga ham xizmat qilishi mumkin”, degan u.

Ma’lum bo‘lishicha, u O‘zbekistonni 18 dekabr kech soat 20:00 atrofida tark etgan.
“O‘z yurtim chegarasidan qamoqxonaning temir panjaralari sadosi ostida kuzatib qo‘yishdi. Xech qanday tushuntirishlarsiz boshliq aytdi deb izolyator xonasiga yarim soattan ortiqroq muddatga oilam bilan tiqib qo‘yishdi. O‘g‘lim qattiq qo‘rqib ketdi. Hushdan ketay deganda qo‘yib yuborishdi. Lekin avtobusimiz buncha muddat bizni kutmay ketib qoldi. Mana biz kutgan islohotlar”, deb yozdi u Facebook dagi sahifasiga.

Toshkentdagi “Omina” masjidining sobiq imomi Fazliddin Parpiyev 18 dekabr kuni Toshkent shahar prokuraturasiga chaqirilgandi.

U Toshkent shahar prokuraturasida chamasi ikki soat so‘roq qilingan. Sobiq imomga nisbatan bosim va tahdidlar bo‘lganligi aytilmoqda.

Fazliddin Parpiyev 17 dekabr kuni Turkiya va Qozog‘iston orqali Umra safaridan qaytgan.

Bi-bi-si manbasining bildirishicha, oradan ikki soat o‘tib uyiga Uchtepa tuman terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashish boshqarmasi tezkor xodimlari kirib keladi.

O‘zlarini Shokir va Sherzod deb tanishtirgan operlar sobiq imom bilan mahalladagi uchastka noziri xonasida savol-javob qilishgan.

Bi-bi-siga ma’lum bo‘lishicha, suhbat davomida tezkor xodimlardan biri qayergadir telefon qilib, imomni olib ketaylikmi, deb so‘ragan.

U tomondan ertaga o‘zimiz chaqiramiz, degan javob bo‘lgan.

18 dekabr kuni Toshkent shahar prokuraturasidan telefon qilishib, soat 15:00 ga yetib kelishni so‘rashgan.
Sobiq imom Toshkentdagi inson huquqlari himoyachisi Surat Ikromov bilan aytilgan joyga yetib borgan.

Biroq ularni aytilgan vaqtda qabul qilmasdan tashqarida 1,5 soat kutishga majburlashgan.

1,5 soatdan keyin ichkariga faqat Fazliddin Parpiyev kiritilgan.

Imomni Toshkent shahar prokuroraturasi yuqori lavozimli mas’ullaridan biri savol-javob qilgan.

Bi-bi-si manbasining aytishicha, prokuror Fazliddin Parpiyevga ruhiy bosim o‘tkazgan.

Unga Facebookda provokatsion chiqishlar qilayotganini, diniy nizo qo‘zg‘ab, soqol haqida yozayotganini aytib bosim o‘tkazishga harakat qilgan.

Suhbat davomida prokuror Fazliddin Parpiyev istasa uni yana imomlikka joylab qo‘yishi mumkinligini ham aytgan.

Prokuraturada imom Makkada Umra safarini qilayotganda Facebook ka yozgan mana bu duosiga e’tiroz bildirilgan.

Sobiq imom “o‘zingga maxbub bo‘lgan bu muqaddas shaharlarni va ahlini yomon ko‘ruvchilarni qadamini bu makonlarga yo‘latmagin”, deb yozgan edi.

Toshkentning Yunusobod tumanida joylashgan “Omina” masjidi imomi Fazliddin Parpiyev 2018 yilning 7 sentyabr kuni o‘zining Juma xutbasida ro‘mol va soqol borasida musulmonlarga bo‘layotgan tazyiqlarni qoralagan va hukumatni vijdon erkinligini ta’minlashga chaqirgandi.

Imomning yarim soatlik ma’ruzasining video va audiosi uning Facebook dagi sahifasida (Fazliddin Parpiyev) joylashtirildi.

Juma namoziga kelgan jamoat qarshisida gapirgan Fazliddin Parpiyev musulmonlarni o‘z haq-huquqlari uchun mavjud qonunlar doirasida harakat qilish, janjal va to‘polon qilmaslikka da’vat etgan.

Uning so‘zlariga ko‘ra, musulmonlar demokratik davlatning qonunlariga amal qilishlari kerak, ayni paytda davlat ham musulmonlarning o‘z qonunlari doirasida belgilab qo‘yilgan haq-huquqlarin ta’minlashi lozim.

“Biz demokratik davlatda yashaymiz, demokratik davlat degani shariatning hukmlarini ado etmaydi, lekin o‘zida vijdon erkinliklarini kiritib qo‘ygan kodeksda, konstitutsiyada… Shunday ekan, davlat vijdon erkinligining ta’minlanishini ham kuzatib, nazorat qilib borishi kerak”, – deb aytgan “Omina” jome masjidi imomi.

U musulmonlarni portal orqali Prezidentga murojaat qilishga chaqirgan.

“Portalga murojaat qilish kerak, shu joyda tazyiqqa uchradim, iltimos, Prezident shu bo‘yicha o‘zingiz nazorat qilib, yordam bering, deysiz. Hal bo‘lsa bo‘ldi, bo‘lmasa hech narsa qilmaysiz. Siz diningiz uchun o‘zingizdan talab qilingan narsani qildingiz”, – degan imom 7 sentyabr kuni qilgan Juma hutbasida.

U musulmonlarning so‘z erkinligini himoya qilgan.

“Dinimiz sababidan bizga biron ozor yetadigan bo‘lsa, buni ayta olishimiz kerak, fikrimizni bayon qila olishimiz kerak”, – deb aytgan “Omina” masjidi imomi.

Murojaatning ertasi kuni imom bosh muftiy Usmonxon Alimov buyrug‘i bilan ishdan olingan.

12 sentyabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida o‘tgan videoselektorda Mirziyoyevga murojaat qilib ishdan haydalgan imom Fazliddin Parpiyev asosiy mavzu bo‘lgan.

Muftiydan tortib so‘zga chiqqan boshqa imom-xatiblar Fazliddin Parpiyevni qoralagan, uni davlatga noshukurlikda ayblashgan.

BBC UZBEK

https://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-46619092

Devami

Özbekistan’dan Afganistan’daki barışa destek

Özbek dışişleri bakanlığının açıklamasında, Afganistan’da barışın tesisinin Orta ve Güney Asya’da bölgesel iş birliğinin gelişmesi ve güvenliğin sağlanmasına katkıda bulunacağına dikkat çekildi.

Özbekistan Dışişleri Bakanlığınca, Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani’nin barış danışma kurulu oluşturulması ve barış müzakereleri için hükümet heyetinin kurulmasına ilişkin inisiyatifinin desteklendiği belirtildi.

Özbekistan Dışişleri Bakanlığından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Afganistan Cumhurbaşkanı Gani’nin barış danışma kurulu oluşturulması ve barış müzakereleri için hükümet heyeti kurulması yönündeki inisiyatifini desteklediği ifade edilen açıklamada, söz konusu kararın, çeşitli etnik yapılardan oluşan Afganistan’da tüm unsurların barış sürecine katılımını sağlayabileceği vurgulandı.

Açıklamada, Afganistan’da barışın tesisinin Orta ve Güney Asya’da bölgesel iş birliğinin gelişmesi ve güvenliğin sağlanmasına katkıda bulunacağına dikkat çekildi.

Özbek hükümeti, son dönemde komşu Afganistan’da barışın tesisine yönelik uluslararası çabalarını artırırken, martta Taşkent’te Afganistan Konferansı düzenlenmişti.

Dünya Bülteni

Devami

Tacikistan’da resmi kurumlarda başörtü yasağı için görüşmeler başladı

Tacikistan savcılığı ülkede başörtüsü takan kadınların resmi dairelere girmesinin yasaklanması için çalışma başlattı

Tacik makamları, devlet ve özel kurumlardaki kadınların başörtülü olarak çalışmasını yasaklamaya karar verdi.

Halen başörtüsü ile çalışan kadınların, tüm kurumlara, kuruluşlara ve işletmelerde çalışmasını engelleyecek bir yasa tasarısını hazırlamak üzere Ulusal Yasama Merkezi’nde bir çalışma grubu kuruldu..

Resmi başörtü yasağı için ilk girişim

Tacikistan‘daki kadınların başörtüsü takmalarını yasal olarak kısıtlayan ilk girişim budur. Bugüne kadar yetkililer, halk arasında açıklayıcı bir çalışma yürütmeye çalışmışlardı. Başörtü takmanın Tacikli kadınların ulusal geleneklere ve kıyafet giyme kültürüne aykırı olduğu öne sürülmüştü.

Yetkililer, kadınların başörtüsü, satr, burka ve diğer Müslüman kıyafetleri giymelerini önermiyor. İnsan hakları savunucuları bu tür kısıtlamaların vatandaşların hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini savunuyor. Kaynağa göre, 18 Aralık’ta Duşanbe’de, Tacikistan’ın tüm devlet kurumlarının temsilcilerinin bu sorunu tartışmaya katılacağı bir yuvarlak masa toplanacak.

Kadın ve Aile İşleri Komitesi başlattı

Bu tasarının geliştirilmesinin başlatıcısı, Tacikistan Cumhuriyeti Hükümeti kapsamındaki Kadın ve Aile İşleri Komitesidir. Savcı, Tacikistan Başsavcılığı’na yazdığı mektupta, satra ve başörtülü kadınlara yasal olarak tüm idari binalara girilmesinin yasaklamasını istedi. Savcılık Genel Sekreteri, bu talebi, Ulusal Mevzuat Merkezi’ndeki yasayı hazırlamak için bir bölümler arası komisyonun oluşturulduğu ayrı bir talimat temelinde, Başkanın icra dairesine gönderdi.

Sivil toplum aktivistlerinden biri olan Munira Shahidi, 14 Aralık’ta şunları söyledi: “Bence yasaların bir ya da daha fazla giysi giyme hakkını yasaklamalarının yanlış olduğunu düşünüyorum. Ancak, toplumda kıyafet giyme kültürü üzerine açıklayıcı bir çalışma yürütmek için, eğitim kurumlarında özel derslerin tanıtımı, son derece gereklidir. O zaman yasal kısıtlamalar getirmemiz gerekmeyebilir. ”

Kaynak: www.dunyabulteni.net

Devami

Özbek Noel babalar sokaklara çıktı

Özbekistan’da bu yıl ilk kez Noel baba yürüyüşü düzenlendi

Bu yıl, Noel Baba kostümü giymiş 505 Taşkentli eylemciler, yürüyüş düzenledi.

Yerel basında çıkan haberlere göre, Mahalla Vakfı’nın Taşkent kent şubesi şefi Alisher Yormatov’a atıfta bulunarak, Mahalla projesinde Yeni Yılın bir parçası olarak yüzlerce Noel Baba kılığına girmiş Taşkentli yürüyüş düzenledi.

Özbekistan’da Telegram kullanıcıları, Noel Baba kostümü giymiş makhalla sakinlerinin Taşkent’in merkez sokaklarında yürüdüğünü yazdı.

Mahalla Vakfı’nın Taşkent şehir departmanından bildirildiğine göre, yeni yıl tatilinde büyükşehir mahalla komiteleri tarafından işe alınan Santa Clauses, düşük gelirli vatandaşların evlerini, 100 yaşından büyük aileleri ve İkinci Dünya Savaşı’na katılanları ziyaret edecek. Ayrıca, 20 Aralık-31 Aralık arasındaki dönemde, 12 yaş altı çocuklar için festival etkinlikleri, büyükşehir mahalla komitelerinde ve oyun alanlarında yapılaca

Noel baba yürüyüşü Taşkent’te ilk kez yapılıyor. Geçtiğimiz yıllarda, Bişkek ve Almatı’da benzer olaylar düzenlendi.

Kaynak: www.dunyabulteni.net

Devami

Kırgızistan’da sansasyon: Kaçak muhalif lider başbakan olur iddiası

Kırgızistan’ın ana muhalefet partisi lideri Babanov’un başbakan olabileceği iddia edildi.

Kırgızistan’da sansasyon bir haber yayınlandı. Habere göre, şu anda kaçak durumda olan Kırgızistan’ın ana muhalefet partisi “Respublika – Ata Jurt Partiyası” lideri Ömürbek Babanov‘un başbakan olabileceği iddia edildi.

Kırgız milletvekilleri ve siyaset bilimciler şimdiki Başbakan Muhammedkaliy Abylgaziev’in kabineyi elinde tutamayacağına inanmaktadırlar.

Başbakan Muhammedkalyy Abylgaziyev hükümeti muhtemelen yeni yıldan sonra dağılacak. Bu görüşü eski milletvekili Alisher Mamasaliev’ “Maral” radyosuna verdiği bir röportajda dile getirdi. Ona göre, mevcut kabinenin öncekilerden hiç farklı olmadı.

Eski milletvekili Mamasaliev yaptığı açıklamada, “Herkes için hükümetin düşeceği açıktır, ama yeni yıla kadar görevde kalacaktır. Başbakanın sorumluluğu özel komisyon tarafından değerlendirilecek. Hükümet resmi yetlilisi büyük miktarda rüşvet ile yakalanıyor, bu toplum için çok büyük bir sinyaldir” dedi.

Söz konusu olan Ulaştırma ve Karayolları Bakan Yardımcısı Azimkan Zhusubaliyev’in 50 bin dolarlık rüşvet alırken tutuklanmasıdır. O, belli bir ücret karşılığında yabancı şirketin çıkarları için lobi yapmayı kabul etmişti.
Fakat bu bütün hükümetin istifa etmesi için yeterli sebep midir?

Siyaset uzmanı Mars Sariev, Vesti.kg ‘a verdiği demeçte, “Büyük olasılıkla kabinenin önümüzdeki yılın başında istifa olasılığı çok yüksek” dedi. Rüşvete karşı başlatılan yeni savaş dalgasında böyle olayın yaşanması görevlilerin görevlerini yerine getirmesi için ahlaki engel olabilir” dedi.

Mars Sariev ilkbaharda şu anda kaçak olan eski başbakanlardan Ömürbek Babanov’un siyasi arenaya geri dönebileceğini öne sürdü. “Eski Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev’in Babanov’a sıcak mesajlar göndermesi boşuna değil. Bunun yanında Ömürbek Tekebaev ve Duishenkul Chotonov gibi politikacılar da rehabilite edilebilirler.

Kırgızistan’da siyasi çalkantılar devam etmektedir. Özellikle eski ve yeni Cumhurbaşkanlarının kendi aralarındaki mücadeleleri gündemi meşgul etmektedir. Bu da siyaseti yöneten güçlerin yeniden şekillenmesi anlamına gelebilir.

Kaynak: www.dunyabulteni.net

Devami

Kırgızistan’da yeni Ceza Kanunu uygulanacak

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni ilk kabul eden Orta Asya ülkesi Kırgızistan’da yeni yıl itibariyle yeni ceza yasası uygulanmaya başlayacak

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Jeenbekov, insan haklarının korunmasını devletin öncelikli görevi olduğunu belirterek ülkesinin bu alanda uluslararası standartlara uyduğunu söyledi.

Bişkek’te İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 70. yıldönümünü kutlandı. Kırgızistan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni Orta Asya ülkelerinden kabul eden ilk ülke. 10 Aralık’ta “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi Kırgızistan’da Anayasal düzen ve Parlamenter Demokrasinin esasıdır” adlı toplantıda konuşan devlet başkanı Sooronbay Jeenbekov “insan haklarının korunması devletin birincil sorumluluğudur. Bu bildiride yer alan fikirler, Kırgız toplumunun zihniyetine ve dünya görüşüne tekabül ediyor”, dedi.

Ancak Kırgızistanlı siyasetçiler ve insan hakları savunucuları, ülkede insan haklarının hâlâ ihlal edildiğine ve devletin imajını zedeleyen siyasi tutsakların bulunduğuna inanıyorlar.

Öte yandan Kırgızistan’da 2019 den itibaren yeni Ceza Kanunu uygulanacak.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Jeenbekov, “Yeni Yıldan itibaren yeni yasal normlar çerçevesinde yaşamaya başlayacağız. Yargılama öncesi soruşturma eylemleri, adli yargılama, mahkeme kararlarının icrası yeni kanun ve kuralların normlarına uygun olacak” açıklamasında bulundu.

Kırgız siyasetçisi Ravshan Dzheenbekov, insan haklarına saygı duyduğunu söyleyen devlet başkanının gerçekleri abarttığına inanıyor. “Belki de devlet başkanı diğer alanlara atıfta bulunuyor. Bu konuşma özgürlüğü ve barışçıl toplanma özgürlüğü alanlarında ilerlemelerdir. Ancak insan hakları konusunda, ileriye yönelik ciddi bir adım atmadık. Kırgızistan insan haklarına tecavüz eden bir ülkeydi ve bu alanda hiçbir değişim yaşanmamıştır” iddiasında bulundu.

Sooronbay Jeenbekov’un Cumhurbaşkanı olarak seçilmesinden sonra halk onun siyasi tutuklular konusuna daha fazla ilgi göstermesini bekledi. Toplamda 13 siyasi tutuklu var, Ata-Meken partisi lideri Ömürbek Tekebaev dışında bunların hepsi “iktidarı zorla ele geçirmek” iddiasıyla suçlanıyor. Ancak, Ravshan Dzheenbekov’a göre, bugüne kadar cumhurbaşkanı, emniyet güçleri ve yargı organları siyasi tutukluların durumlarını gözden geçireceklerine dair hiçbir sinyal vermediler.

Ravshan Dzheenbekova göre, 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girecek olan yeni Ceza Yasası umut vermiyor. Çünkü sorun yasalarda değil. Sorun şu ki devlet başkanı, başbakan, parlamento, yargı sistemi bir bütün olarak açıklık ve şeffaflık, rekabet, kamusal kontrol ve sorumluluk ilkelerini kabul etmiyor. Bundan dolayı yasalar da çalışmıyor.

Kaynak: www.dunyabulteni.net

Devami

Özbekistan rejiminin Anayasal sorunları

Uzun süren baskıcı Kerimov döneminin ardından göreve gelen Özbek lider Mirziyayev döneminde Özbekistan’ın dış dünyaya açılma politikaları da devam etmektedir

Özbekistan’da her sene 8 Aralık Anayasa günü olarak kutlanıyor. Ülke bağımsızlığının ikinci senesi, yani 1992 yılında kabul edilen Özbekistan Anayasasısın 26’ncı yıldönümü Taşkent’te geçen Cuma günü yapıldı.

Gelenek olarak Devlet Başkanı Şevket Mirziyayev bu toplantıda bir konuşma yaptı. Bu konuşmasında Mirziyayev, ülkesindeki anayasal sorunlardan daha fazla gündemle ilgili konular üzerinde durdu. Mirziyayev konuşmasında “Ne yazık ki, bazı yargıçlar tarafından bazı adaletsiz kararlar hala verilmekte ve bu vatandaşların adalet yönetimine olan güvenini baltalamaktadır. Bu yüzden Yargıtay, yani Yüksek Mahkemesi bünyesinde bir Yargı Okulu kurmayı teklif ediyorum”, dedi.

Özbek lider göreve geldiği 2016 senesinde de “devletin tam olarak çalışmadığını ve hükümetin halkın talepleri karşısında etkisiz kaldığını” vurgulamıştı.

Özbekistan’ı 1989-2016 yıllar arasında yöneten İslam Kerimov dönemi sadece Anayasa kurallarının değil, önemli devlet kurumlarının çalışma ilkelerini belirleyen yasaların bile uygulanmadığını ve hatta bazı kurumların yasal zemin olmadan çalıştığını göstermektedir. Örneğin, Özbekistan’ın “derin devleti ” olarak bilinen ve Sovyet KGB’sinin yerel şubesi olan Milli Güvenlik Hizmeti (Özbekçe: Milliy Havfsızlık Hizmatı) hiçbir yasal zemin olmadan 27 yıl boyunca ülkede baskı, fişleme ve işkence yöntemlerini uygulamıştır. Bu istihbarat kurumu ancak yeni yönetimin göreve gelmesi ile yasal zemine kavuşmuş ve adı Devlet Güvenlik (Havfsızlık) Hizmeti olarak değiştirilmiştir.

Özbekistan Anayasasında, Devlet Başkanının Anayasayı uygulama ve insan haklarını koruma garantörü olduğu belirtilmiştir. Buna rağmen eski Başkan İslam Kerimov’un kendisi Anayasayı sürekli ihlal etmekten geri durmamıştır. Anayasaya göre iki dönem görevde kalması gereken Kerimov bu sayıyı altıya çıkararak 10 sene yerine 27 sene Devlet Başkanlığı yaptı. Hileli ve göstermelik 4 seçim ve 2 halk oylamasıyla Anayasanın ilgili maddelerini değiştirerek ölümüne kadar Devlet Başkanlığı görevini sürdürdü.

8 Aralık Anayasa günü dolayısıyla konuşmasında yeni başkan Mirziyayev, Anayasada belirtilen yönetim erklerinin kendi görevlerini tam olarak yerine getirmediğini tenkit etti. Yani birbirinden bağımsız ve birbirinin denetleyici olarak çalışması gereken Parlamento (Oliy Majlis), Bakanlar Kurulu ve Yargı idareleri Anayasada belirtilen görevlerini başaramamaktadırlar” dedi. Mirziyayev Parlamento’yı tenkit ederken “Oliy Meclisin, ülke kalkınmasının güncel konuları tartışılan merkez olamadığı ve milletvekillerinin bu konularda açık pozisyonlarının olmadığını” söyledi.

Bakanlar Kurulunun çalışmalarına da itirazı olan Mirziyayev Yürütme faaliyetlerinin gerçek bir yürütme gücüne dönüştürmek için “tümüyle gözden geçirilmesi gerektiğini” belirtti.

Doğal zenginlikleri ve yeterli işçi gücüne sahip olan Özbekistan’ın ağır ekonomik ve sosyal sorunlar yaşadığı bilinmektedir. Ülkede yolsuzluk had sayfaya gelmiş, ağır kış şartlarında doğal gaz zengini olan ülkede bazı büyükşehirler, il ve ilçe merkezleri dahil olmak üzere özellikle kırsal yerleşimlerde insanlar evlerine ısıtma sorunu ile karşı karşıyadırlar.

Bu sorunların temelinde katı merkeziyetçi yönetim tarzı, yolsuzlukları bir türlü aşamayan bürokrasi, sivil toplum ve hukuk devleti ilkelerinin tam olarak geçerli olmaması yatmaktadır.

Şevket Mirziyayev yönetimindeki bazı olumlu gelişmeler

İslam Kerimov’un vefatından sonra yönetimin başına geçen şimdiki devlet başkanı  Şevket Mirziyayev işe yönetim kadrolarındaki önemli değişiklerle başladı. Örnegin, Kerimov döneminin “derin devleti” olarak kabul edilen istihbarat servisinin faaliyetleri yasal zemine oturtuldu ve Başkanı dahil olmak üzere önemli sayıdaki yöneticileri değiştirildi.

Mirziyayev Orta Asya’da açılım politikalarını başlattı ve eski dönemde savaş noktasına gelen Özbek-Kırgız, Özbek-Tacik ilişkilerinde şimdilerde kardeşlik ve işbirliği ortamı yaratıldı ve bu ülkeler ile sınırlar karşılıklı olarak açıldı.

Bunun yanında eski dönemde kapalı durumda olan Özbekistan’ın dış dünyaya açılma politikaları da devam etmektedir. Türkiye’de dahil olmak üzere dünyanın birçok ülkesi ile karşılıklı vizesiz seyahat anlaşmaları imzalandı, ülkeye gelen yabancı turistler sayısı da gittikçe artmaktadır.

Geçen sene Anayasa günü dolayısıyla 2 binden fazla, bu sene ise 200’den fazla tutuklu hapishanelerden serbest bırakılmıştır. Bunlar arasında siyasi, dini muhalefet üyeleri ve insan hakları savunucuları da vardır.

Geçen iki yılda 20 bin kişinin ismi Kerimov döneminde Müslümanlara baskı için oluşturulan “kara listelerden” çıkartıldı. Ama ülkede halen kamu alanında başörtüsü yasağı devam etmekte, bazı bölgelerde çocukların mescitlere gitmesi engellenmektedir.

Son 3 ayda internet erişimi, Facebook ve Youtube ağlarına erişimin kısıtlanmasına rağmen devlet kontrolündeki kun.uz, sof.uz, xabar.uz, turon24.uz sayfaları etkinliklerini artırmakta, bu medya organlarında merkezi ve yerel yönetimlere ciddi eleştirileri içeren haber ve analizleri okumak mümkündür.

Namoz Normumin Mohammad

 

https://www.dunyabulteni.net

Devami

Özbek polisi Kur’an’a el basarak yemin etti

Özbekistan’da Kerimov sonrası iktidara gelen Mirziyayev’in başlattığı yolsuzluk operasyonları bir yandan devam ederken başkent yakınındaki ilçede polisler yolsuzluk yapmayacaklarına dair Kur’an’a el basarak yemin etti

Özbekistan‘ın başkenti yakınlarındaki bir bölgede polis, geçen hafta Kur’an-ı Kerim’e el basarak “rüşvet vermeyeceğine” ya da “gasp yapmaya girişmeyeceklerine” dair yemin etti.

Yemin, Başkan Şevket Mirziyayev’in Eylül 2016’da iktidara gelmesinden bu yana kendisini bir yolsuzluk savaşçısı olarak konumlandırma çabasına uyuyor.

Özbekistan İçişleri Bakanlığı’ndaki kaynaklar, yemin töreninin Mirziyayev’in cumhurbaşkanlığı kararnamesi altında başlatılan bir ‘devlet karşıtı yolsuzlukla mücadele programı’nın parçası olduğunu söyledi.

İsminin verilmesini istemeyen bir İçişleri Bakanlığı kaynağı, üç eğitim oturumunda yer aldığını ve yemin töreninin bölge polis teşkilatından bir emirden ziyade ilçe polis teşkilatı için zorunlu olduğunu söyledi.

Başkan verdiği demeçte, bütün polisin Kuran’a elini koyması ve iyi polisler olma sözü vermesi için cumhurbaşkanı veya İçişleri Bakanlığı’ndan doğrudan bir emir olmadığını söyledi. Yine de, yemin törenine katılmak üzere Yukorichirchik ilçesinden baş imam çağrıldı ve tüm memurlar Kur’an’a el basarak yemin etme törenine katıldı.

Sosyal medyada pek çok Özbek, ülkenin polisinin eski cumhurbaşkanı İslam Kerimov döneminde 26 yıl boyunca Kur’an-ı Kerim’den uzak yaşadığını söyledi.

Yolsuzluğun Uzun Tarihi

Özbekistan polisi uzun süredir tutuklulara kötü muamele etmek, gasp etmek, rüşvet almak ve diğer yolsuzluk biçimleri yüzünden yoğun eleştiri aldı.

2017 yılının başında Mirziyayev, 4 bin 500’den fazla polis memurunun Kerimov’un ölümünün ardından Eylül 2016’da iktidara gelmesinden bu yana “rüşvet ve kötüye kullanım” suçundan kovulduğunu söyledi. Bazı üst düzey kolluk görevlileri 2017 ve 2018 yıllarında yolsuzluk suçlamalarıyla ve yetkilerini aşmak suçlamaları sebebiyle tutuklandı. Bunlar arasında 22 Şubat’ta rüşvet alma ve görevi kötüye kullanma suçlamasıyla tutuklanan eski Başsavcı General Rashid Qodirov da var Qodirov’un tutuklanmasından bir ay sonra, düzinelerce başka kolluk görevlisi de dava ile bağlantılı olarak tutuklandı.

Mirziyayev’in iktidara gelmesinden bu yana, Özbekistan’ın Devlet Güvenlik Servisi olarak bilinen, bir zamanların en güçlü güvenlik aygıtındaki üst düzey yetkilileri de görevden alındı ​​ve yolsuzluk suçlamalarından tutuklandı. Hüküm giyenler, 16 yıla kadar hapis cezasına çarptırıldılar.

Kaynak: www.dunyabulteni.net

Devami