Yazar: TürkistanDer

Özbekistan’da İslam Medeniyeti Merkezi kuruluyor

Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te İslam Medeniyet Merkezinin temeli atıldı

18.06.2018

Özbekistan’da ülkenin zengin tarihini inceleyecek ve dünyaya tanıtacak İslam Medeniyeti Merkezinin temeli atıldı.

Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisinden yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Özbekistan Müslümanları Dini İdaresi Başkanı Osmanhan Alimov, İslam Medeniyeti Merkezinin inşa edileceği alanı gezerek incelemelerde bulundu.

Taşkent’te inşaatına başlanan merkezin temelini atan Mirziyoyev, burada yaptığı konuşmada, Ramazan Bayramı günlerinde İslam Medeniyeti Merkezi binasının temelinin atılarak inşaatına başlamasının derin bir anlam taşıdığını söyledi.

Semerkant’taki Uluğbey Medresesine benzer mimarisi olacak İslam Medeniyeti Merkezi, 10 hektarlık alanda inşa edilecek.

İslam Medeniyeti Merkezinde Özbekistan’ın zengin tarihi, mimari, bilimsel, edebi, manevi ve kültürel mirası ile ülke topraklarında yetişen büyük din adamları ve ulemaların hayatı ve eserleriyle ilgili araştırmalar yapılacak.

Bunların ülkede ve dünyada tanıtılmasına hizmet edecek merkez, ülkedeki tarihi kentler ve yapıların tanıtımına da katkıda bulunacak.

Merkez, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ile İslami Eğitim, Bilim ve Kültür Organizasyonu gibi uluslararası kuruluşlarla yakın iş birliğinde çalışacak.

İslam Medeniyeti Merkezi, Osman Mushafı olarak bilinen ve üzerine Hazreti Osman’ın kanının aktığı ceylan derisine yazılan Kur’an-ı Kerim’in muhafaza edildiği Taşkent’teki Hazret İmam Külliyesi yanında inşa edilecek.

Merkezin altyapı çalışmaları devlet bütçesi, İslam İşbirliği Teşkilatına üye ülkelerin sağlayacağı katkı ile özel ve tüzel şahısların sponsorluk destekleri ile finanse edilecek.

Özbek asıllı Rus milyarder Alişer Usmanov da idari ve esas binaların inşaatı ve cihazlarla donatılmasını sağlayacak.

Türkistander Haber Merkezi

Devami

Özbekistan’da ilk kez Ramazan Bayramı dolayısıyla af ilanı

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, ülke tarihinde ilk kez Ramazan Bayramı dolayısıyla mahkumların affedilmesine ilişkin kararnameyi imzaladı.

18.06.2018

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in, ülke tarihinde ilk kez Ramazan Bayramı dolayısıyla 226 mahkumun affedilmesine ilişkin kararnameyi imzaladığı bildirildi.

Buna göre, işlediği suçtan pişmanlık duyan 226 mahkum affedilecek. Kararnameye göre, bu çerçevede 102 mahkum salıverilecek, 71 mahkum da şartlı salıverilecek, 39 mahkum ise mahkumiyet cezası diğer cezayla değiştirilmesi sonucunda serbest kalacak, 14 mahkumun ise ceza süresi azaltılacak.

Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan kararnameye göre, affedilenlerin 40’ını 60 yaşın üstündeki kişiler, 39’unu yabancı uyruklular, 37’sini kadınlar, 51’ini ise yasadışı örgüt mensupları oluşturuyor. Kararnameyle, salıverilen mahkumların topluma uyum sağlaması ve çalışabilmesi için ilgili devlet kurumlarının gereken yardımı sağlaması da karara bağlandı.

Özbekistan’da, daha önce bağımsızlık ve anayasa günleri dolayısıyla af ilan ediliyordu.

Türkistander Haber Merkezi

Devami

Özbekistan’daki Türk şoförlere Büyükelçi’den ziyaret

Türkiye’nin Taşkent Büyükelçisi Ahmet Başar Şen, Ramazan Bayramı’nı Özbekistan’daki TIR parklarında geçiren Türk şoförleri ziyaret ederek bayramlarını kutladı

18.06.2018

Türkiye’nin Taşkent Büyükelçisi Ahmet Başar Şen, Ramazan Bayramı’nı ailelerinden uzakta Özbekistan’daki TIR parklarında karşılayan Türk nakliyecileri ziyaret etti.

Büyükelçi Şen, Türk şoförlerin bayramlarını kutladı, tatlı ikram etti.

Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin giderek geliştiğini ifade eden Şen, bu gelişmelerin iş çevrelerini de olumlu etkilediğini belirtti. Şen, “İki ülke arasındaki dış ticaret hacmi 2016 yılında 1 milyar 250 milyon dolar oldu. 2017 yılında karşılıklı çalışarak bu rakamı yüzde 25 artırdık ve ikili ticaret hacmini 1,5 milyar dolara çıkardık. İnşallah, 2018 yılında da ikili ticarette 2 milyar dolarlık sınırı aşmaya çalışıyoruz.” dedi.

Türk nakliyeciler de bu ülkelerde ve sınır kapılarında karşılaştıkları sorunları Büyükelçi Şen’e aktardı.

Şen, büyükelçilik olarak Türk vatandaşlarının bu ülkelerde karşılaştıkları tüm sorunlarla ilgilendiklerini kaydetti.

Türkistander Haber Merkezi

Devami

ИСЛОҲОТЛАРДА ПАЛА-ПАРТИШЛИК БОР

(Kiril va Lotinda)

Мамлакатимзда бугун ислоҳотларга уриниш бор, бу яхши албатта. Сўнг икки йилда жамиятда оз бўлса ҳам ижобий ўзгаришлар бор. Ислом Каримов давридаги умумий қўрқув ва сукунат, умумий турғунлик, умумий бефарқликдан қутулишга уринаяпмиз…

Аммо пала- партишлик бор бу ишларда. Нима бўлаётганини ҳеч ким тушунмаяпти назаримда. Президент гоҳ бу соҳага, кейин бошқа соҳага ташланади. Бир тухум етиштирайлик, кейин эса қалампир экайлик, дейди. Соғлиқни сақлаш соҳасини қаттиқ танқид қилади, кейин Таълим тизимини ерга уради…

Ҳамма ҳайрон, ҳамма лол. Нима бўляпти ўзи? Мақсад нима бу ишлардан, бу ислоҳотларга уринишдан? Жамият ва давлат қаёққа қараб кетяпти? Эртага нима бўлади, қачон ва қандай тугайди бу ислоҳотлар? Бу саволларнинг ҳозирча жавоби йўқ…

Бир мухолиф сиёсатчи сифатида бу масалада ўз фикрларимни айтмоқчиман. Аввало ислоҳотларнинг мақсади нима ва ишни аввал нимадан бошлаш керак, деган масала жуда муҳим, деб ўйлайман. Яъни, ислоҳотларнинг моҳияти ва мақсади нимадан иборат ўзи?

ИСЛОҲОТЛАРНИНГ 3 АСОСИЙ МАҚСАДИ БОР:

1. ЎЗБЕКИСТОННИ МАЪНАВИЙ ВА МАФКУРАВИЙ РИВОЖЛАНТИРИШ

2. ЎЗБЕКИСТОННИ СИЁСИЙ РИВОЖЛАНТИРИШ

2. ЎЗБЕКИСТОННИ ИҚТИСОДИЙ РИВОЖЛАНТИРИШ.

1. Ўзбекистонни маънавий ва мафкуравий ривожлантириш.

Бу ислоҳотлар натижасида Ўзбекистонда 50% дунёвий ва 50% диний жамият ўртага чиқиши керак. Албатта, бу ерда 50% дейиш масалани тушунтириш учундир. Яъни, жамият масалан Эрондаги каби бутунлай руҳонийлар (зеро динимизда руҳонийлик йўқ) назоратига, уларнинг дин ва бошқа соҳаларни суъистемол қилишига ўтиб кетмаслиги керак. Чунки Ислом дини бошқа динлар (Насронийлик, Буддапарастилик ва ҳк) каби дунёвийликни инкор қилмайди. Яъни, жамиятнинг мафкураси “Динийлик дунёвийликдир, дунёвилик динийликдир” ғоясидан иборат бўлиши керак. Бу мафкура жамиятнинг кундалик ҳаётида ўрин олиши (оммавий ахборот воситаларида фаол тарғиб қилиниши) билан бирга, таълим тизимининг бутун босқичларида (бошланғич, ўрта ва олий мактабларда) диний ва дунёвий таълимнинг бирга олиб боришини тақоза қилади. Ана шунда жамиятда янги, яъни ҳам дунёвий илмли, дунёвий мутахассис эгаси бўлган, айни пайтда имонли, тоат ибодатли ва яхши ахлоқли кишилар етиши чиқади. Натижада жамиятда тўғрилик (бугун ёлғон кенг тарқалган), адолат (бугун зулм кенг тарқалган, масалан порахўрлик), маънавият ва яхши ахлоқ (бугун маънавиятисизлик ва ахлоқсизлик кенг тарқалган) тараққий қилади. Бу эса жамият ва давлат ҳаётини ривожлантиришнинг асоси ҳисобланади.

2. Ўзбекистонни сиёсий ривожлантириш.

Сиёсий ислоҳотлардан мақсад жамиятнинг ФУҚАРОЛИК (инсонлар ҳар томонлама эркин ва жамият ўз ўзини бошқарадиган ҳолга келиши) жамияти ва давлатнинг АДОЛАТЛИ ҚОНУНЛАР ВА ҲУҚУҚЛАР устун бўлган (бир диктаторнинг яккаҳокимлиги эмас, масалан Ислом Каримов даврида бўлгани каби ёки ҳозир Тожикисонда ёки Туркманистонда бўлгани каби эмас) давлат ҳолиги келишидир. Бунинг учун жамиятда ва давлат ҳаётида:

– Сўз, фикр ва матбуот эркинлиги
-Cайлаш ва сайланиш эркинлиги.
-Ҳукуматни очиқ танқид қилиш ва тинч намойишлар
ўтказиш эркинлиги
-Сиёсий мухолифатга фаолият эркинлиги каби эркинликлар (ғарбдаги каби пала партиш, шахс ва жамият фитратини бузадиган, турли ахлоқсизликларни тарғиб қиладиган эркинликлар эмас, албатта) таъминланиши зарур.
-Бундай сиёсий ислоҳотлар натижасида давлат ҳокимиятининг Қонун чиқарувчи (Олий Мажлис), Ижро (Вазирлар Маҳкамаси) ва Маҳкамалар (Судлар) тармоқлари бир биридан мустақил, айни пайтда уларнинг фаолиятлари ўзаро мувофиқлашган ҳолга келиши керак. Бу эса ўз ўрнида мамлакатда ижтимоий сиёсий барқарорликни (оддий сўз билан айтганда тинчликни) таъминлашнинг энг муҳим омили ҳисобланади.

Сиёсий ислоҳотларни маҳалла бошқарувларини эркин ва адолатли сайловлар йўли билан қайта сайлашдан бошлаш зарур. Кейин босқичма босқич туман, вилоят бошқарувлари, охирида эса Олий Мажлис ва Президент сайлови ўтказилиши зарур. Бу сайловларда сиёсий мухолифат ва уларнинг номзодларининг қатнашуви мутлақо шартдир. Акс ҳолда сайловлар Каримов даврида бўлгани каби чўнтак партиялар иштирокида сохта сайлов ўйинларидангина иборат бўлиб қолади.

3. Ўзбекистонни иқтисодий ривожлантириш.

Иқтисодий ислоҳотларнинг негизини жамиятда мулк ва маҳсулот ишлаб чиқаришнинг қайта тақсимланиши ташкил қилади. Ҳозир давлат мулк ва маҳсулот ишлаб чиқаришнинг 100% ўз назоратида тутишга уринмоқда. Мамлакатда ҳақиқий тадбиркорлик, хусусий ва ижра мулк эгаси бўлиш, мамлакат ичкрасида ва ташқарисида эркин тижорат билан шуғулланишнинг деярли имкони йўқдир. Бу соҳадаги чақириқлар, қарорлар сўзда қолмоқда. Масалан, Президентнинг ўзи вилоят, шаҳар ва туман ҳокимларини ички ва ташқи сармояларни жалб қилишга даъват қилмоқда. Ҳолбуки, иқтисодий соҳа эркинлаштирилса (масалан, Хитойдаги каби), бу соҳада ҳам эркинликлар, қонун ва ҳуқуқ устунлиги таъминланса, ички ва ташқи сармоя ўз ўзидан ўртага чиқади ва пайдо бўлади…

Молия, солиқ ва божхона соҳалари иқтисодий соҳанинг бундай қайта шаклланишига мос равишда қайта ташкил қилиниши зарур.

Хўш, ислоҳотларнинг ғояси ва мақсади шунчалик оддий экан, нега Президент ва ҳукумат уларни тўлиқ амалга оширмаяпти, бу ишда пала партишликка йўл қўймоқда?.

Ёки Президент Мирзиёев ва ҳукуматдагилар агар ҳақиқий ислоҳотлар ўтказилса, ўз лавозимларидан ажралиб қолишларидан қўрқишмоқдами? Ёки бунинг бошқа сабаблари борми? Бу саволга улар жавоб беришлари керак.

Намоз НОРМЎМИН
22.06.2018

ISLOHOTLARDA PALA-PARTISHLIK BOR

Mamlakatimzda bugun islohotlarga urinish bor, bu yaxshi albatta. So‘ng ikki yilda jamiyatda oz bo‘lsa ham ijobiy o‘zgarishlar bor. Islom Karimov davridagi umumiy qo‘rquv va sukunat, umumiy turg‘unlik, umumiy befarqlikdan qutulishga urinayapmiz…

Ammo pala- partishlik bor bu ishlarda. Nima bo‘layotganini hech kim tushunmayapti nazarimda. Prezident goh bu sohaga, keyin boshqa sohaga tashlanadi. Bir tuxum yetishtiraylik, keyin esa qalampir ekaylik, deydi. Sog‘liqni saqlash sohasini qattiq tanqid qiladi, keyin Ta’lim tizimini yerga uradi…

Hamma hayron, hamma lol. Nima bo‘lyapti o‘zi? Maqsad nima bu ishlardan, bu islohotlarga urinishdan? Jamiyat va davlat qayoqqa qarab ketyapti? Ertaga nima bo‘ladi, qachon va qanday tugaydi bu islohotlar? Bu savollarning hozircha javobi yo‘q…

Bir muxolif siyosatchi sifatida bu masalada o‘z fikrlarimni aytmoqchiman. Avvalo islohotlarning maqsadi nima va ishni avval nimadan boshlash kerak, degan masala juda muhim, deb o‘ylayman. Ya’ni, islohotlarning mohiyati va maqsadi nimadan iborat o‘zi?

ISLOHOTLARNING 3 ASOSIY MAQSADI BOR:

1. O‘ZBEKISTONNI MA’NAVIY VA MAFKURAVIY RIVOJLANTIRISh

2. O‘ZBEKISTONNI SIYoSIY RIVOJLANTIRISh

2. O‘ZBEKISTONNI IQTISODIY RIVOJLANTIRISh.

1. O‘zbekistonni ma’naviy va mafkuraviy rivojlantirish.

Bu islohotlar natijasida O‘zbekistonda 50% dunyoviy va 50% diniy jamiyat o‘rtaga chiqishi kerak. Albatta, bu yerda 50% deyish masalani tushuntirish uchundir. Ya’ni, jamiyat masalan Erondagi kabi butunlay ruhoniylar (zero dinimizda ruhoniylik yo‘q) nazoratiga, ularning din va boshqa sohalarni su’istemol qilishiga o‘tib ketmasligi kerak. Chunki Islom dini boshqa dinlar (Nasroniylik, Buddaparastilik va hk) kabi dunyoviylikni inkor qilmaydi. Ya’ni, jamiyatning mafkurasi “Diniylik dunyoviylikdir, dunyovilik diniylikdir” g‘oyasidan iborat bo‘lishi kerak. Bu mafkura jamiyatning kundalik hayotida o‘rin olishi (ommaviy axborot vositalarida faol targ‘ib qilinishi) bilan birga, ta’lim tizimining butun bosqichlarida (boshlang‘ich, o‘rta va oliy maktablarda) diniy va dunyoviy ta’limning birga olib borishini taqoza qiladi. Ana shunda jamiyatda yangi, ya’ni ham dunyoviy ilmli, dunyoviy mutaxassis egasi bo‘lgan, ayni paytda imonli, toat ibodatli va yaxshi axloqli kishilar yetishi chiqadi. Natijada jamiyatda to‘g‘rilik (bugun yolg‘on keng tarqalgan), adolat (bugun zulm keng tarqalgan, masalan poraxo‘rlik), ma’naviyat va yaxshi axloq (bugun ma’naviyatisizlik va axloqsizlik keng tarqalgan) taraqqiy qiladi. Bu esa jamiyat va davlat hayotini rivojlantirishning asosi hisoblanadi.

2. O‘zbekistonni siyosiy rivojlantirish.

Siyosiy islohotlardan maqsad jamiyatning FUQAROLIK (insonlar har tomonlama erkin va jamiyat o‘z o‘zini boshqaradigan holga kelishi) jamiyati va davlatning ADOLATLI QONUNLAR VA HUQUQLAR ustun bo‘lgan (bir diktatorning yakkahokimligi emas, masalan Islom Karimov davrida bo‘lgani kabi yoki hozir Tojikisonda yoki Turkmanistonda bo‘lgani kabi emas) davlat holigi kelishidir. Buning uchun jamiyatda va davlat hayotida:

– So‘z, fikr va matbuot erkinligi
-Caylash va saylanish erkinligi.
-Hukumatni ochiq tanqid qilish va tinch namoyishlar
o‘tkazish erkinligi
-Siyosiy muxolifatga faoliyat erkinligi kabi erkinliklar (g‘arbdagi kabi pala partish, shaxs va jamiyat fitratini buzadigan, turli axloqsizliklarni targ‘ib qiladigan erkinliklar emas, albatta) ta’minlanishi zarur.
-Bunday siyosiy islohotlar natijasida davlat hokimiyatining Qonun chiqaruvchi (Oliy Majlis), Ijro (Vazirlar Mahkamasi) va Mahkamalar (Sudlar) tarmoqlari bir biridan mustaqil, ayni paytda ularning faoliyatlari o‘zaro muvofiqlashgan holga kelishi kerak. Bu esa o‘z o‘rnida mamlakatda ijtimoiy siyosiy barqarorlikni (oddiy so‘z bilan aytganda tinchlikni) ta’minlashning eng muhim omili hisoblanadi.

Siyosiy islohotlarni mahalla boshqaruvlarini erkin va adolatli saylovlar yo‘li bilan qayta saylashdan boshlash zarur. Keyin bosqichma bosqich tuman, viloyat boshqaruvlari, oxirida esa Oliy Majlis va Prezident saylovi o‘tkazilishi zarur. Bu saylovlarda siyosiy muxolifat va ularning nomzodlarining qatnashuvi mutlaqo shartdir. Aks holda saylovlar Karimov davrida bo‘lgani kabi cho‘ntak partiyalar ishtirokida soxta saylov o‘yinlaridangina iborat bo‘lib qoladi.

3. O‘zbekistonni iqtisodiy rivojlantirish.

Iqtisodiy islohotlarning negizini jamiyatda mulk va mahsulot ishlab chiqarishning qayta taqsimlanishi tashkil qiladi. Hozir davlat mulk va mahsulot ishlab chiqarishning 100% o‘z nazoratida tutishga urinmoqda. Mamlakatda haqiqiy tadbirkorlik, xususiy va ijra mulk egasi bo‘lish, mamlakat ichkrasida va tashqarisida erkin tijorat bilan shug‘ullanishning deyarli imkoni yo‘qdir. Bu sohadagi chaqiriqlar, qarorlar so‘zda qolmoqda. Masalan, Prezidentning o‘zi viloyat, shahar va tuman hokimlarini ichki va tashqi sarmoyalarni jalb qilishga da’vat qilmoqda. Holbuki, iqtisodiy soha erkinlashtirilsa (masalan, Xitoydagi kabi), bu sohada ham erkinliklar, qonun va huquq ustunligi ta’minlansa, ichki va tashqi sarmoya o‘z o‘zidan o‘rtaga chiqadi va paydo bo‘ladi…

Moliya, soliq va bojxona sohalari iqtisodiy sohaning bunday qayta shakllanishiga mos ravishda qayta tashkil qilinishi zarur.

Xo‘sh, islohotlarning g‘oyasi va maqsadi shunchalik oddiy ekan, nega Prezident va hukumat ularni to‘liq amalga oshirmayapti, bu ishda pala partishlikka yo‘l qo‘ymoqda?.

Yoki Prezident Mirziyoyev va hukumatdagilar agar haqiqiy islohotlar o‘tkazilsa, o‘z lavozimlaridan ajralib qolishlaridan qo‘rqishmoqdami? Yoki buning boshqa sabablari bormi? Bu savolga ular javob berishlari kerak.

Namoz NORMO‘MIN
22.06.2018

Devami

HIV testini geçemeyen Tacikistan’a giremeyecek

Tacikistan’da iki bakanlık göçmenlere ülkeye girişinde HIV ve tüberküloz testleri yapılmasını önerdi

08.06.2018

Tacikistan Sağlık ve Sosyal Yardım ve Çalışma Bakanlıkları havaalanları, tren istasyonları ve sınır kapılarında tıbbı muayene merkezleri açılmasını teklif etti.

Konu ile ilgili açıklamayı Çalışma Bakanlığı Uluslararası İlişkiler ve İletişim kurumu başkanı Usmonali Latifi Ozodi radyosuna yaptı.

Bakan açıklamasında, “Bakanlıklarımız ülkemize gelen göçmenlerin uygun bir tıbbi muayeneden geçmesi gerektiğini düşünüyorlar. Bu işçi göçmenlerden kaynaklı HIV ve tüberküloz da dahil olmak üzere bulaşıcı hastalıkların yayılmasını durdurmanın tek yoludur “dedi. Latifi yapılacak tıbbi muayenenin ücretsiz olacağını da sözlerine ekledi.

Son 18 yıl içinde Tacikistan’da HIV virüslü insan sayısı arttı. Tacikistan Sağlık Bakanlığı’ndan verilen rakamlara göre, şu anda ülkede 7 bin 709 kişi HIV hastası var. Göçmenler bu hasta sayısının yüzde 14,9’unu oluşturuyor. Bunlar arasında HIV pozitif durumu erkeklerde yüzde 87 ve kadınlarda yüzde 13’ü oluşturuyor. Hastaların çoğu 30-39 yaş grubunda.

Türkistander Haber Merkezi

Devami

Kazakistan’da Soyuz MS-09 kapsülü fırlatıldı

Astronot Alexander Gerst’in içinde bulunduğu Soyuz MS-09 kapsülü, yerel saatle 17.12’de fırlatıldı.

07.06.2018

Kazakistan’dan, Soyuz MS-09 kapsülünün, Baykonur Uzay Üssü’nden uzaya fırlatıldığı bildirildi.

Rusya Uzay Ajansı Roskosmos’tan yapılan açıklamada, kozmonot Sergey Prokopyev, Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) astronotu Serena Auñón-Chancellor ve Avrupa Uzay Ajansından (ESA) astronot Alexander Gerst’in içinde bulunduğu uzay aracı Soyuz MS-09 yerel saatle 17.12’de fırlatıldı.

187 GÜN SÜRECEK

Kapsülün Uzay İstasyonu’na 2 gün sonra ulaşması beklenirken, ekibin 187 gün sürecek uzay çalışmaları kapsamında bilimsel araştırmalar yapması bekleniyor.

Rusya, ABD, Japonya, Avrupa ve Kanada uzay kuruluşları tarafından modüllerin birleştirilmesiyle oluşturulan Uluslararası Uzay İstasyonu’nda, bilimsel araştırmalar yürütülüyor.

Türkistander Haber Merkezi

Devami

Abdürreşid Hacim Doğu Türkistan’da şehid edildi

Doğu Türkistan’ın önemli isimlerinden Abdürreşid Hacim dün Çin yönetiminin hapishanesinde işkence edilerek öldürüldü

07.06.2018

Doğu Türkistan önderlerinden Gulca Nilka’lı Abdürreşid Hacim, tutuklu bulunduğu Hıtay (Çin) hapishanesinde dün gece başı ezilerek şehid edildi.

Associated Press ajansının bu ay yayınlanan özel haberinde de kamplarda işkencenin yaygın olarak kullanılabildiği iddia edilmişti.

Haberde, kamplarda yürütülen enterne programıyla gözaltındaki Müslümanların, “siyasi düşüncelerinin ve kimliklerinin yeniden şekillendirilmeye, inançların ortadan kaldırılmaya çalışıldığı” savunulmuştu.

Çinli yetkililer, gizlilikle yürütüldüğü iddia edilen program hakkında yorumda bulunmaktan kaçınırken, bazılarının, devlet medyasına aşırılık ve ayrılıkçılıkla mücadele için ideolojik değişiklikler gerektiği yönünde açıklama yaptığı biliniyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili geçen ay yaptığı açıklamada, onbinlerce Uygur’un gözaltına alındığını kaydetmişti. ABD’li yetkili “siyasi eğitim” kisvesi altında yapılan toplu gözaltıların rahatsız edici olduğunu, Çin’in daha şeffaf sisteme sahip olması gerektiğini belirtmişti.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) daha önce hazırladığı bir raporda da Sincan Kamu Güvenliği Bürosunun 2016’da uygulamaya koyduğu “Bütünleşik Ortak Operasyonlar Platformu (BOOP)” adlı izleme programı aracılığıyla bireylere ait kişisel bilgileri ve gündelik hareketlerine dair kayıtları rızaları dışında topladığını duyurmuştu. Raporda, son iki yılda program aracılığıyla çok sayıda kişinin “önleyici polisiye tedbiri” adı altında suçsuz yere alıkonulduğu, siyasi açıdan tehlikeli olarak değerlendirilen bireylerin herhangi bir yargı kararı olmaksızın “siyasi eğitim merkezleri” denilen gözaltı merkezlerine gönderildiği ifade edildi.​

Çin işgali altındaki (Sincan Uygur Özerk Bölgesi) Doğu Türkistan’da hapishanede şehit edilen din Alimi Abdulahad Barat Mahdum Hacim de 31 Mayıs’ta şehid edilmişti.

Kur’an-ı Kerim’i ve Riyazus Salihîn’i Uygur Türkçesine ilk çeviren Muhammed Salih Hacim’in Çin askerleri tarafından öldürülmüştü.

Türkistander Haber Merkezi

Devami

Çin Orta Asya’ya yük tren seferlerini artıracak

Çin’den Orta Asya ülkelerine tek kuşak tek yol proje kapsamında başlatılan demir yolu taşımacılığı sefer sayısının önümüzdeki günlerde arttırılacağı bildirildi

06.06.2018

Çin devlet TV kanalı CCTV, Çin’den beş Orta Asya devletine direkt yük taşıyan tren seferinin başlatıldığını bildirdi.

İlk yük treni, 29 Mart tarihinde Çin’in merkez bölgesi olan Henan ilinden 5 Orta Asya ülkesi yönünde hareket etti. Bu yük treni haftada bir kez sefer yapacak ve Kazakistan sınırından geçerek Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan ve Türkmenistan’a gidecek.

Bu demiryolu hattı “Tek kuşak – tek yol” projesinin bir parçası olarak hizmete girdi. Seferlerine başlanan demiryolu hizmetinde Orta Asya ülkelerine mekanik cihaz, kauçuk ürün, yanmaz malzeme ihracatı ve tren çeşitli hammadde ithalat yapılacak.

50 vagonlu yük treninde senede 150-200 bin tona yük taşınacağı bildirildi. İleriki dönemlerde sefer sayılarının artırılması bekleniyor. Tren vagonlarının dolu olarak ileri gitmesi ve geri dönmesi planlanmaktadır.

Dünya Bülteni.

Devami

Tacikistan’da Hacca gitmek yerine parayı halkın ihtiyaçlarına kullanma teşvik ediliyor

05.06.2018

Tacikistan’da Hac mevsimi arifesinde bu ibadeti yerine getirmek isteyenlerin paralarını hayır işlerine kullanma kampanyası başlatıldı.

Tacik televizyonu ve resmi medyası Hacı adaylarının Hacca gitmekten vazgeçerek paralarını sosyal tesislerin inşası veya tamirine kullandıkları hakkında bir dizi makale ve programlar yayınlıyor.

Hamadoniy ilçesi sakını Rahmonali Şerifov’un Hac’a gitmek yerine bir spor sahası kurmaya karar verdiği belirtildi. Panj ilçesinde ise Hac adayları bu ibadet için topladıkları paraları yollar, tıp merkezleri ve okul sınıflarının inşası için harcadıklarına dair haberler var.

Aynı zamanda, Tacikistan Dini İdaresi sözcüsü Afşin Muqim “Ozodlik” radyosu Tacik Hizmetine verdiği demeçte, böyle hayırseverlik işlerini Müslümanlar kendi istekleri ile yaptıklarını söyledi.

Tacikistan’da, Hac ile birlikte diğer İslami organizasyonlar da yeniden düzenleniyor. Bazı ilçeler yöneticileri toplu iftar yerine çocuk, özürlülere ve yaşlılar evlerine yiyecek dağıtma tavsiyesinde bulunmuştur.

Tacikistan’daki din özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar, ABD Dışişleri Bakanlığı da dahil olmak üzere uluslararası örgütler ve yabancı devletler tarafından devamlı olarak eleştirilmektedir.

Ozodlik

Devami